...en artikel 1

De dingen bij hun naam mogen noemen. Dat argument geeft Pim Fortuyn ter verdediging van zijn wens tot ,,afschaffen van dat rare grondwetsartikel `gij zult niet discrimineren'''. Wat minder politieke correctheid. Dat is een verdedigbare stelling. Bezonnen vakjuristen hebben gesignaleerd dat in Nederland kritische opmerkingen over bepaalde minderheden te snel onder de bepalingen van de strafwet worden gebracht.

De oorzaak daarvan zit overigens niet zozeer in de Grondwet als in internationale verdragen uit de jaren zestig tegen (rassen)discriminatie. Deze hebben geleid tot aanscherping van de strafbepalingen over belediging van een bevolkingsgroep. Deze bepalingen dateren uit de jaren dertig en waren een reactie op de opkomst van het nationaal-socialisme. Ze kunnen dan ook niet helemaal gemist worden.

Afschaffing van de grondwetsbepaling helpt Nederland in elk geval niet van zijn verdragsverplichtingen af. Bovendien is het een schoolvoorbeeld van het kind met het badwater wegggooien. Niet voor niets heeft de nieuwe Grondwet van 1983 een aangescherpt beginsel van non-discriminatie als eerste artikel opgenomen in zijn catalogus van grondrechten. Artikel 1 heeft niet alleen te maken met de vrijheid van meningsuiting, maar met alle rechten van de mens. Het vormt de opdracht tot bescherming van joden of zigeuners tegen vervolging, homoseksuele leraren tegen ontslag wegens hun geaardheid, politieke groeperingen tegen een verbod, vrouwen en etnische minderheden tegen achterstelling op de arbeidsmarkt en patiënten in het ziekenhuis.

Artikel 1 van de Grondwet is ook zonder Fortuyn geen rustig bezit. Het is een voortdurende bron van botsing van grondrechten. De eis van gelijke behandeling van de één kan in aanvaring komen met aanspraken van anderen op hun vrijheid van vereniging, godsdienst, onderwijs. En dus ook op hun uitingsvrijheid. Het blijft echter van belang onderscheid te maken tussen woorden en daden.

In het gewraakte kranteninterview beperkt Fortuyn zich niet tot een pleidooi voor het vrije woord. Hij wil zonder enig voorbehoud een nullijn voor asielzoekers invoeren. Mensen die elders gegronde redenen hebben vervolging te vrezen, wegens bijvoorbeeld hun politieke overtuiging, dient volgens de gewezen lijsttrekker van Leefbaar Nederland zonder meer de deur te worden gewezen. Fortuyn moet niet zeuren als hij op zijn beurt wegens zijn gevaarlijke uitspraken in Nederland tot politieke paria wordt verklaard.