WorldCom terug op aarde

Bernie Ebbers had een droom. Hij wilde zijn bedrijf WorldCom veranderen van een kleine doorverkoper van telefoontikken in een alternatieve netwerkbeheerder, die groter moest worden dan alle andere telecomconcerns, inclusief de gevestigde orde.

Ebbers gebruikte zijn steeds hoger aangeslagen aandelen om steeds grotere bedrijven over te nemen. Zijn koopwoede culmineerde in de overname, voor 37 miljard dollar, van het Amerikaanse telecomconcern MCI, dat hij voor de neus van het lome British Telecom wegkaapte. Maar door de ineenstorting van de markt voor langeafstandsverbindingen ligt zijn droom in duigen. En na het kelderen van de koers van WorldCom met bijna 90 procent is Ebbers het bedrijf 200 miljoen dollar (229 euro) verschuldigd op grond van prolongatieleningen (leningen waarbij aandelen als onderpand worden gebruikt) die het bedrijf was aangegaan of had gegarandeerd. Maar gelukkig verkoopt hij persoonlijke bezittingen en geen aandelen om zijn schuld terug te betalen.

Het is moeilijk om te overdrijven hoe beroerd de markt van Ebbers er inmiddels aan toe is. Diverse faillissementen van alternatieve netwerkbeheerders drukken de verkopen in het groot van WorldCom, die in het vierde kwartaal met 19 procent zijn gedaald. Maar de concurrentie verdwijnt niet: zij neemt slechts de vorm aan van een prijzenoorlog. Bij de kernactiviteit van de onderneming, het verzorgen van het dataverkeer voor grote bedrijven, daalden de prijzen in het vierde kwartaal met 15 procent. Daardoor steeg de omzet van deze divisie slechts met 11 procent. Over de hele linie steeg de omzet van WorldCom met een magere 7 procent, 5 procent minder dan in het derde kwartaal. Gezien deze groeivertraging is de verwachting van 5 procent groei in 2002 wellicht nog aan de optimistische kant. Ook kan het concern weinig troost ontlenen aan de opbrengst van het normale telefoonverkeer via MCI. Deze divisie verwacht dat de omzet in de eerste helft van 2002 met ongeveer 15 procent zal dalen.

Toch is de droom van Ebbers al enige tijd geleden in rook opgegaan. Nu heeft hij het laatste stadium van zijn rouwproces bereikt, dat van de aanvaarding. WorldCom zal bijna 20 miljard dollar aan met de overnames samenhangende goodwill afschrijven. Dit jaar geeft het bedrijf eenderde minder uit aan kapitaalinvesteringen dan vorig jaar. Bovendien hebben de boeken nu een soort openbarende functie. Zij onthullen dat WorldCom weinig risico loopt als gevolg van overeenkomsten over het delen van netwerken, schulden die buiten de balans zijn gehouden en faillissementen van derden. Ebber mag dan fouten hebben gemaakt, hij heeft ook aandelen geruild voor echte bezittingen met een eigen klantenbestand. Zijn bedrijf heeft de hoogste kredietstatus (`investment grade') gekregen en staat op het punt een positieve kasstroom te verwezenlijken. Toch lacht het lome, oude British Telecom wellicht stilletjes in zijn vuistje. Ook al moest dat concern in de strijd om MCI in het stof bijten, zijn marktwaarde in Britse ponden is hoger dan die van WorldCom in Amerikaanse dollars.