Nooit meer stiekem de gang op

Vier jaar geleden won Marianne Timmer (27) twee gouden medailles op de Olympische Spelen van Nagano. De aanloop naar de Winterspelen van Salt Lake City was turbulent. ,,Ik denk wel dat ik iemand het bloed onder de nagels vandaan kan halen.''

Een rottweiler. Hij bestaat niet eens, maar dat maakt de waarschuwing niet minder indringend. `Als de hond komt, plat op de grond gaan liggen en op hulp wachten', schreeuwt het bordje op het raam naast de voordeur van haar woning in het Drentse Zuidlaren. Het is een probaat middel tegen al te enthousiaste fans.

Timmer moet niet veel van aandacht hebben. Een eigen website? Geen denken aan. Ze heeft ook weinig met computers. Langdurig op het internet surfen is haar vreemd. E-mails lezen en versturen, dat is het wel zo een beetje.

Zelfs met de leden van haar eigen fanclub heeft ze niet zoveel contact. Maar één keer per jaar organiseert ze een groot feest voor haar vaste aanhang. Het ouderlijk huis, de boerderij van schapenfokker Lucas in Sappemeer – tevens kapsalon van haar moeder – vormde het decor voor de jaarlijkse fanclubdag. Met twee vrachtwagens werd dan zand aangevoerd voor een heuse beachparty. Vorig jaar waren er vijftig fans voor een feest met een country-band uit Amerika en een barbecue. In de schuur hing een spijkerbroek voor de wedstrijd wie het langst kon `broekhangen'. De winnaar hield het drie minuten vol.

Timmer kent de mindere aangename kanten van het leven van een bekende Nederlander. Over stalkers kan ze niet meepraten. Over hijgers aan de telefoon wel. ,,Er was een keer een jongen die elke keer naar m'n ouders kwam. Had-ie twee uur op z'n brommer gezeten. Ik was achter het huis bezig, met de schapen. Meestal als ik bij m'n ouders thuis was, zei ik tegen zo iemand: `kom maar binnen'. Met koffie en zo. Maar deze ging niet weg. Hij bleef zitten. Aan het einde van de dag, nadat hij was blijven meeëten, zegt ie: `Marianne, je kan me wel een keer bellen'. Ik zeg: `goed, schrijf je nummer maar op'. Toen ik zijn handschrift zag, dacht ik, dat heb ik eerder gezien. Hij bleek degene te zijn van wie ik een brief had gekregen waarin hij schreef dat we bij elkaar hoorden. Daar heb ik toen niet op gereageerd. Toen hij 's avonds wegging, zei hij: `ik hou van je'. Dat had ík weer. Ik heb niet meer gebeld, maar ik kreeg wel weer een dreigbrief. Toen heeft mijn fanclub hem geschreven dat hij geen contact meer met me mag zoeken. Gelukkig heeft hij dat niet gedaan.''

Timmer ervaart in toenemende mate dat haar privéleven en het schaatsen, moeilijk uit elkaar te houden zijn. Over haar vader, met wie ze sinds haar huwelijk met haar Amerikaanse coach Peter Mueller geen contact meer heeft, wil ze niet praten. Ook de nasleep van het niet doorgaan van haar eigen ploeg Team Timmer is tot na de Spelen als gespreksonderwerp taboe. Haar huwelijk met Mueller is zelfs voer voor de roddelbladen. ,,Al zou ik met een heel leger naar bed gaan, wat hebben anderen daar nou mee te maken? Dat moet ik toch zelf weten?'' Vrienden maken in Nederland is er bijna ook niet meer bij. ,,Mensen willen altijd iets van je, altijd blijkt er een plan achter te zitten. Zo ben ik vaak op m'n bek gegaan.''

Je vertrouwde de verkeerde mensen?

,,Zeker. Als alles okay lijkt, gebeuren er toch weer rare dingen. Dan verwachten ze meer van je dan je gaat geven. Mensen menen dan ergens recht op te hebben. Of ze denken dat je een relatie met ze wil, al zal dat minder zijn geworden nu ik met Peter ben getrouwd.''

Wanneer heb je Peter voor het eerst gezien?

,,In Berlijn, toen ik zeventien was. Ik had me geplaatst voor een wereldbekerwedstrijd sprint. Ik mocht mee met de sprinters van de KNSB. Peter zat toen nog bij de Amerikaanse ploeg. Ik was nogal verlegen toen en hij was wel een aparte vogel, die altijd een hele hoop kabaal maakte.''

Pas nadat Mueller in 1996 als sprinttrainer naar Nederland kwam, maakte Timmer kennis met de Amerikaan, een jaar voor ze met Bos en Wennemars deel ging uitmaken van zijn ploeg. ,,Voordat ik in zijn ploeg kwam, hebben we af en toe gepraat. Hij regelde ook mijn contract toen ik nog bij Leen Pfrommer zat. Ik ben een Groninger en die kijkt eerst de kat uit de boom. Maar ik was altijd geïnteresseerd in hem, ik vond hem wel leuk.''

Wanneer kreeg je in de gaten dat hij jou wel leuk vond?

,,Vorig jaar. Hoewel ik de Groninger ben en hij de schreeuwlelijk uit Amerika die soms extreem is, hebben we heel veel dezelfde karaktertrekken. Dezelfde mentaliteit, dezelfde gevoelens.''

Wat was zijn bijdrage aan je succes in Nagano?

,,Peter heeft toen het hele seizoen al gezegd: `Timmer, you can win'. Ik had altijd iets van, eerst zien, dan geloven. We hadden een heel leuke groep en er heerste een goeie sfeer. Peter is iemand die de ploeg bij elkaar houdt en de mensen goed motiveert. Als iemand niet goed in z'n vel zit, ziet hij dat. Dat is zijn sterkste kant. We gingen als een team naar Nagano.''

Wat zijn de voor- en nadelen van getrouwd zijn met je coach?

,,Er zijn alleen maar voordelen. Als ik Peter op het ijs zie, zie ik hem als coach. Problemen praten we uit. Dat moet voor twaalf uur 's nachts zijn gebeurd. Zo niet, dan hebben we het er ook niet meer over.''

Timmer heeft nooit de beelden gezien van Muellers gouden olympische race op de 1.000 meter tijdens de Winterspelen van 1976 in Innsbruck. ,,Peter zegt dat hij ook zo'n krom armpje als ik had. Ik heb tijdens het schaatsen één rechte arm, de ander is krom.''

Toen Mueller goud won, was Timmer anderhalf jaar oud. Ze is twintig jaar jonger dan de man met wie ze op 12 augustus vorig jaar in Las Vegas trouwde.

,,De één zegt: `als je maar gelukkig bent, dat is wat telt'', antwoordt Timmer op de vraag of ze veel commentaar op het leeftijdsverschil heeft gehad. ,,Het maakt me niet zoveel uit wat anderen ervan vinden. Ik heb er vrede mee. Het was misschien leuker geweest als we dezelfde leeftijd hadden gehad, maar dat is nou eenmaal niet zo. Om nou te zeggen, ik begin er niet aan omdat hij zoveel ouder is... Nee dus. Natuurlijk had ik er in het begin best moeite mee, maar uiteindelijk overwint toch de liefde. Het gaat gewoon heel goed. Als anderen daar een probleem mee hebben is dat hun probleem, niet het mijne.

,,We kwamen terug van trainingskamp in Salt Lake City en we vonden Las Vegas gaaf om te trouwen. We hadden het er al wel over gehad. Op weg naar Lake Havasu (waar Mueller een buitenverblijf heeft, red.) zijn we twee dagen in Las Vegas gebleven. Die eerste avond zijn we getrouwd. We komen daar aan, hup douchen, papieren pakken en een kapelletje in. De taxichauffeur was getuige. Toen naar het casino.'' Timmer kreeg een ring, Mueller twee nieuwe schroeven voor zijn powerboat.

Voel je je meer verbonden met de VS nu je met een Amerikaan bent getrouwd?

,,Jawel. Eerst vond ik Amerika niks. Zo extreem. Als je daar topless gaat liggen, word je gearresteerd en moet je een vette boete betalen. Maar je kan wel een pistool kopen met alles erop en eraan. Die agenten hier zijn `machtskikkers'. Dat is in Nederland niet zo. Ik heb nu wel iets meer met Amerika. Ik zou niet voorgoed in Lake Havasu willen wonen. Veel te warm. Maar Peter heeft er zijn boot en Harley. Ik denk dat we later naar Idaho of Wyoming gaan, om daar te wonen.'' Later is voor Timmer na de Winterspelen van 2006.

,,Ik denk dat ik ooit m'n motorrijbewijs ga halen, waarschijnlijk in Amerika, omdat we daar gaan wonen. We zijn nog bezig met een green card, zodat ik hier kan blijven. Ik vraag ook een dubbel paspoort aan. Ik denk dat het makkelijker is, ook voor als we ooit kinderen krijgen.''

Is het een wens van je om moeder te worden?

,,Ja, maar dat zal nog wel een jaar of vier, vijf duren.''

Eerste zorg is nu de Winterspelen, waar Timmer de 500, de 1.000 en de 1.500 meter rijdt. Pas in januari won ze haar eerste wedstrijd van het seizoen. Een 1.000 meter, bij de wereldbekerwedstrijden in Heerenveen. ,,Het goeie gevoel komt er aan'', zei ze na afloop. De mensen die haar afgeschreven hadden, snoerde ze de mond. ,,Ik heb het gevoel dat ik me altijd moet verdedigen. `Het voorseizoen is slecht, dat wordt niks met jou, hè?' Als je een goed voorseizoen rijdt, zeggen ze dat je te vroeg in vorm bent. Het is gewoon nooit goed. Ik lees ook niet alles meer. Ik vind het wel best. Vanaf de zomer ben ik bezig met die wedstrijd in februari. Dat moet 'm zijn. Ik wil ook niet te vroeg pieken.'' Maar zonder een spoor van paniek zegt Timmer een paar dagen voor Spelen dat ze nog steeds niet in topvorm is. ,,Ik heb nog alle tijd.''

Timmer omschrijft het ,,lekkere gevoel'' dat nodig is voor een topprestatie. ,,De timing is dan goed, de kracht is er, de inhoud, je kop staat er goed op, je bent geconcentreerd. Als dat samenvalt, kun je heel hard rijden. Dan ben je niet kapot te krijgen. Een gevoel van, kom maar op. Da's mooi. In Jong Oranje reed ik altijd slecht in trainingen. Slechte temporondjes, dat ging voor geen meter. In de wedstrijden was het andersom. Dat zal een mentale kwestie zijn. Hoe meer druk, hoe beter. Zo voel ik dat nog steeds.''

Wat zijn de grote verschillen tussen de Marianne Timmer die in '93 toetrad tot Jong Oranje en de Marianne Timmer die nu voor haar tweede Winterspelen staat?

,,In een aantal opzichten ben ik wijzer geworden. Toen was ik een meisje, behoorlijk groen. Best wel ondeugend. We hadden een leuke groep in Jong Oranje, met Andrea Nuyt, Tonny de Jong, Ids Postma, Martin Hersman. 's Nachts stiekem naar de jongens of stiekem op stap. Dingen die niet mochten van de trainer. Dat is natuurlijk geweldig, dat spel. Kijken hoe ver je kan gaan, net als op school met leraren. Ik denk wel dat ik iemand het bloed onder de nagels vandaan kan halen. Zwakke plek zoeken en dan doorgaan.''

Naar de kamers sluipen van de jongens in je ploeg, dat doe je nu niet meer?

,,Nee, want dan krijg ik problemen.''

Ook tijdens toernooien slaapt Timmer bij haar echtgenoot. Lachend: ,,We hebben onze bedden een beetje uit elkaar gezet.''

En wie maakt het ontbijt?

,,Peter. Hij neemt me veel dingen uit handen.'' Weer die glimlach. ,,Peter is de ideale man.''

Niet alleen haar echtgenoot is tijdens de Spelen in de buurt, in Salt Lake City zijn ook haar moeder en de dochter en weduwe van haar vorig jaar overleden oud-coach Egbert van 't Oever. ,,Egbert is er niet meer, maar ik ben blij dat Guusje meekomt. Zij hoorde er ook bij. Zij waren twee handen op één buik.'' Timmer droeg het olympische seizoen op aan Van 't Oever, die sinds haar overstap naar Sanex in 1998 haar steun en toeverlaat was. ,,Wat er ook gebeurt, dit seizoen is voor Egbert.''

Met medewerking van Marcel Haenen