Grootste meer Europa loopt langzaam vol

De kraan staat open, het grootste kunstmatige meer van Europa wordt langzaam gevuld. In het Portugese Alentejo, 180 kilometer ten zuiden van Lissabon, is de Alqueva-dam voltooid. Ruim één miljoen kubieke meter beton, 37 kilometer kabels en 20.000 ton staal waren nodig voor de dam, waarvoor de eerste plannen in 1957, tijdens de dictatuur van Antonio de Oliveira Salazar, werden ontwikkeld. De totale kosten bedroegen rond de twee miljard euro.

Het kunstmatige meer krijgt een oppervlakte van 250 vierkante kilometer, en een capaciteit van 4,1 miljard liter water, afkomstig uit de rivier de Guadiana. De dam is bedoeld voor irrigatie van 110.000 vierkante kilometer landbouwgebieden in het droge zuiden van Portugal en voor het opwekken van elektriciteit (300 gigawatt per uur, genoeg voor een stad van 180.000 inwoners).

,,Alqueva is niet langer een mythe'', zei premier Antonio Gutteres nadat hij gisteren symbolisch het laatste stukje van de dam had gedicht. ,,We moesten een einde maken aan de ontvolking van de regio en de toenemende droogte in dit gebied.''

Milieuorganisaties denken dat de nadelen van de dam veel groter zijn dan de voordelen. Bijzondere diersoorten, zoals de Iberische lynx, de adelaar en wilde zwijnen worden bedreigd door de verandering van het landschap. Ook vrezen ze dat de helft van de steeneik bossen zal verdwijnen. En verder wordt ook het leven in de rivier bedreigd, ondermeer doordat het water zouter wordt. Ten slotte zou door het grote wateroppervlak de gemiddelde temperatuur in de regio wel eens met bij een graad kunnen dalen.

De organisaties pleiten ervoor het water niet te laten stijgen tot de geplande 152 meter, maar slechts tot 139 meter. Om de verdroging van het gebied tegen te gaan zouden boeren watergevoelige gewassen als maïs, zonnebloemen en rijst moeten vervangen door planten die beter tegen droogte kunnen.

De burgemeester van een dorpje in de regio vindt dat de milieuorganisaties zeuren. ,,De enige soort die hier echt aan het verdwijnen is, is de mens'', aldus de burgemeester. Alleen bij de inwoners van Aldeia da Luz (dorp van licht) overheerst de weemoed. Hun dorp zal geheel onder water verdwijnen. De regering heeft alle 210 huizen, 24 openbare gebouwen, het voetbalveld, de arena voor het stierenvechten, en het kerkhof verderop weer opgebouwd.