Een jonge Arjuna

Waar zijn de wonderkinderen gebleven die vroeger het publiek in verbazing brachten? Ze zijn overal, maar niemand staat meer verbaasd. Over een goddelijke vonk en een vroegrijp genie spreken we niet meer nu trainers en sponsors de wonderen op bestelling afleveren.

FIDE-wereldkampioen Ponomariov is achttien jaar. Het scheelde een haartje of het kampioenschap van de vrouwen was gewonnen door Alexandra Kostenjoek, die zeventien is. Haar tijd komt nog wel, zou je vroeger zeggen, maar nu is dat lang niet zeker, want ze is al weer bijna bejaard vergeleken bij Humpy Koneru uit India, die veertien jaar is en op de ratinglijst van de vrouwen derde staat achter Judit Polgar en Xie Jun.

Humpy's schaakcarrière begon in zekere zin al toen ze op 31 maart 1987 geboren werd, want ze werd door haar vader Hampi genoemd, een verkorting van champion. Later veranderde hij haar naam in Humpy, omdat dat Russischer klonk. Ik denk dat haar naam als goempi moet worden uitgesproken.

Die russificering doet denken aan onze John van der Wiel, die zijn partijen altijd in Russische notatie opschrijft om gesterkt te worden door de magische invloed van de Russische schaakschool. Vergeleken met Humpy was hij er natuurlijk veel te laat bij.

Haar vader, Ashok Koneru, was zelf een goede schaker en gaf al snel zijn beroep van scheikundeleraar op om zijn dochter intensieve schaaktraining te geven. ,,We zijn als Arjuna en Dronacharya'', zei hij trots. Arjuna was in de hindoemythologie de beste boogschutter en Dronacharya was zijn leermeester. Op school kreeg Humpy privé-lessen omdat ze geen tijd had om in de klas te zitten en de kosten van haar schaakopleiding en haar reizen werden gedragen door de Bank of Baroda.

Ze werd jeugdwereldkampioene in bijna alle leeftijdscategorieën, Brits vrouwenkampioen, vrouwengrootmeester, ze won een grootmeestertoernooi van mannen in Hongarije en haar rating is nu 2539. Daar hoort een grootmeestertitel bij de mannen bij en die is ook al bijna binnen, want ze heeft al twee grootmeesterresultaten gehaald.

De veertienjarige heeft haar doel duidelijk gesteld: over drie jaar wereldkampioen bij de vrouwen, over zes jaar bij de mannen. Het is de taal die tegenwoordig van een jong schaaktalent verwacht wordt, de sponsor zou niet anders willen.

Vaak lijkt het of alle moderne schakers graag hun spierballen laten rollen en om die indruk weg te nemen is hier een citaat van de Chinese grootmeester Zhang Pengxiang. Als inleiding tot een analyse van een mooie partij die hij had gewonnen schreef hij in New in Chess: ,,Toen ik mij geestelijk instelde op deze partij, was mijn enige wens dat hij een spiegel zou zijn die al mijn zwakheden nauwkeurig zou reflecteren.'' Zo heb je ze ook.

Wit Sahovic-zwart Koneru, Belgrado 2001

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pg1-f3 b7-b6 4. g2-g3 Lc8-b7 5. Lf1-g2 Lf8-e7 6. 0-0 0-0 7. Pb1-c3 Pf6-e4 8. Lc1-d2 f7-f5 9. Ta1-c1 Le7-f6 10. d4-d5 Pb8-a6 11. a2-a3 c7-c5 12. Dd1-b3 Wit probeert zijn pion op d5 te handhaven en dat lijkt inderdaad de enige manier om naar voordeel te streven. Het lukt echter niet goed en misschien was het bescheiden 11. dxc6 te verkiezen geweest. 12...Pa6-c7 13. Tf1-d1 e6xd5 14. c4xd5 d7-d6 15. Ld2-e3 Kg8-h8 16. Pc3xe4 Op het eerste gezicht lijkt 16. Pd2 goed, maar zwart heeft dan 16...Lxc3 17. Pxe4 Le5 gevolgd door f5-f4, met initiatief voor zwart. 16...f5xe4 17. Pf3-e1 Tf8-e8 18. Td1-d2 Hij zou graag zwarts volgende zet verhinderen, maar na 18. a4 komt 18...Te5. 18...b6-b5 19. Tc1-d1 Dd8-d7 20. Db3-c2 Dd7-f5 Nu is de witte d-pion omsingeld. 21. Le3-f4 Zo denkt wit aan pionverlies te ontkomen, want na 21...Tad8 heeft hij 22. f3. Zwart heeft echter een aardige tactische weerlegging. 21...Pc7xd5 22. Lf4xd6 Lf6-d4 23. e2-e3 Pd5xe3 24. f2xe3 Ld4xe3+ 25. Kg1-h1 Le3xd2 26. Td1xd2 Dit verliest meteen, maar ook 26. Dxd2 zou niet helpen wegens 26...e3 27. De2 Df2 28. Dxf2 exf2 29. Pc2 (na 29. Pd3 Tad8 30. Lxb7 Txd6 31. Kg2 Ted8 wint zwart materiaal) Tad8 30. Lxb7 Txd6 31. Tf1 Te2 en zwart heeft een gewonnen eindspel.

26...e4-e3 Nu is het meteen uit, want na 27. Dxf5 exd2 haalt zwart een nieuwe dame. 27. Td2-e2 en wit gaf op wegens 27...Df1 mat.