VS: regels `Genève' gelden toch

De Amerikaanse president Bush heeft na twee weken van felle buitenlandse kritiek op de behandeling van de Afghaanse gevangen in Guantánamo Bay gisteren alsnog besloten de Geneefse Conventies van toepassing te verklaren.

Het besluit van Bush geldt echter alleen voor gevangengenomen Talibaan, niet voor de leden van de terreurgroep Al-Qaeda. Volgens het Witte Huis zijn de Al-Qaeda-strijders terroristen, die niet in aanmerking komen voor bescherming door de conventies omdat zij in tegenstelling tot Afghanistan de Geneefse afspraken uit 1949 niet hebben ondertekend.

Geen van de gevangenen zal echter de status van krijgsgevangene krijgen, onderstreept het Witte Huis. De beslissing van Bush heeft volgens Washington ook geen directe gevolgen voor de behandeling van de gevangenen. Die blijft volgens de woordvoerder van het Witte Huis, Ari Fleischer, onveranderd ,,goed''.

Waarnemers zien twee redenen voor het besluit van Bush: de internationale kritiek op de behandeling van de gevangenen, en de bescherming van eventuele Amerikaanse gevangen in buitenlandse handen. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, had aangedrongen op het respecteren van de conventies. Functionarissen van het Pentagon hadden gewaarschuwd dat het blijvend negeren van de Geneefse Conventies, die tevens door de VS zijn ondertekend, negatief zou kunnen uitwerken voor mogelijke Amerikaanse krijgsgevangenen.

Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het nieuws desondanks verwelkomd. Het Verenigd Koninkrijk, de belangrijkste Amerikaanse bondgenoot in de strijd tegen de terreur, heeft samen met Frankrijk de behandeling van de Afghaanse gevangenen in Guantánamo Bay het scherpst veroordeeld.

Op dit moment verblijven 186 uit Afghanistan afkomstige gevangenen op de Amerikaanse marinebasis in Guantánamo Bay. Van hen zijn er 28 gisteren gearriveerd. Het is niet duidelijk wie van de gevangenen tot de Talibaan of Al-Qaeda worden gerekend.

Na de Tweede Wereldoorlog zijn in totaal vier Geneefse Conventies aangaande het oorlogsrecht aangenomen. De derde conventie heeft betrekking op de behandeling van krijgsgevangenen en moet garanderen dat gevangenen een menselijke behandeling krijgen.

analyses: pagina 5