Vlagvertoon

Anders dan de Zomerspelen zijn de Olympische Winterspelen sinds de Tweede Wereldoorlog nooit onderwerp geweest van internationale politiek. De organiserende landen in Europa, Noord-Amerika en Japan gaven daartoe geen aanleiding. Als er verzet rees tegen de spelen, dan waren de bezwaren meestal gebaseerd op ecologische of commerciële argumenten. In het licht van deze geschiedenis worden de Winterspelen die vannacht in Salt Lake City worden geopend, vermoedelijk de meest politieke van de laatste halve eeuw.

Dat ligt niet zozeer aan de organisatoren in Utah, maar is het gevolg van de terreuraanslagen op de Verenigde Staten. De ramp met het Wereldhandelscentrum in New York heeft het land in staat van paraatheid gebracht. In de oorlog die de VS op vele fronten voeren, speelt patriottisme een cruciale rol. De door de terreur opgewekte vaderlandsliefde zal zich ook bij de Spelen manifesteren.

Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) wordt er nu al door overspoeld. De leiding van het IOC heeft een paar dagen moeten onderhandelen over de vraag of de gescheurde vlag die na 11 september onder het WTC is gevonden en sindsdien symbolische waarde heeft, wel of niet kan worden meegevoerd en, zo ja, door wie. Volgens het IOC is er een ,,waardig compromis'' bereikt. De gehavende `stars and stripes' zullen niet door alle Amerikaanse sporters worden binnengebracht, maar door een aparte erewacht van politieagenten en brandweerlieden uit New York, begeleid door een achttal atleten. Vannacht zal blijken of dit compromis recht doet aan zowel het Amerikaanse verlangen de eigen natie op dit apolitieke podium te presenteren, als aan de Olympische gedachte dat sport juist alle naties moet verbroederen.

Overdrijven de Amerikanen de betekenis van het vlagvertoon, de Nederlandse deelnemers in Salt Lake City onderschatten het. De meeste sporters bedankten voor de eer het rood-wit-blauw bij de openingsceremonie te dragen, maar ten slotte is snowboardster Nicolien Sauerbreij daartoe bereid gevonden. De schaatsers, die het leeuwendeel van de ploeg vormen, laten zelfs verstek gaan bij de plechtigheid. Precies een week geleden was half Nederland wegens het huwelijk nog met de driekleur getooid. Het is niet te bewijzen, maar vermoedelijk illustreerden de meeste vlaggen van zaterdag 2 februari een milde behoefte aan gemeenschapszin. Straks lijken de schaatsers in Utah het omgekeerde te gaan etaleren.

Dat is geen bewust protest. Maar de weigerachtige sporters zijn wel ergens de weg kwijtgeraakt. Hoewel de meesten door commerciële sponsors worden betaald, laat ook de overheid zich steeds meer gelegen liggen aan het wel en wee van de topsport. Hun eventuele successen komende weken hebben ze dus niet alleen aan hun eigen talent en inzet te danken, maar ook een beetje aan de nationale gemeenschap die ze in Salt Lake City formeel vertegenwoordigen.