Pathos en patriottisme in de vrieskou

De olympische fakkel is aangekomen in Salt Lake City. Daags voor de opening van de negentiende Winterspelen overheersen in de Amerikaanse stad pathos en patriottisme. En alles wordt heilig verklaard.

Bijna drie uur stonden zo'n tweehonderd enthousiaste schoolkinderen, kordate padvinders en trotse ouders gisteren in de vrieskou op het bordes van Capitol Hill in Salt Lake City te wachten op de olympische fakkel. Het werd kouder en kouder. Gelukkig mochten de kinderen zich warm zingen en de padvinders zich met vlaggen van de deelnemende olympische naties warmlopen op Capitol Hill. Maar toen de fakkelestaffette dan eindelijk arriveerde, leek iedereen wel bevroren.

De kinderen zongen de longen uit hun verstijfde lijfjes. De padvinders waagden het niet de vlaggen te laten zakken, hoewel ze in hun dunne, vol met insignes bedrukte uniformpjes bibberden van de kou. Pathos en patriottisme overheersten. De gouverneur van de staat Utah, de burgemeester van Salt Lake City en de voorzitter van het olympisch organisatiecomité lieten niet na de aanwezigen, de staat, de stad en de olympische geest te besprenkelen met zalvende woorden. Alles wat heilig verklaard kon worden, werd heilig verklaard.

Ruim een half uur later dan was toegezegd, arriveerde na een tocht van 13.500 mijl de olympische fakkel in het gouvernemenstgebouw. Voorafgegaan door een karavaan auto's, bussen en vrachtwagens waar commerciële en nationalistische afdrukken hand in hand gingen. Nadat een keur van politici en prominenten de trappen was afgedaald, meldde de fakkeldrager zich op het podium, waar het langst getrouwde echtpaar (77 jaar) van de staat Utah zich gehuld in wit trainingspak in een rolstoel gereed hield om de fakkel over te nemen en de olympische vlam te ontsteken. Toen de hoogbejaarde man zijn fakkel niet dicht genoeg bij de onsteking reikte, kreeg hij een duwtje, waardoor de vlam alsnog kon oplaaien.

Vervolgens mocht een jongere man, een oud-skikampioen uit 1952, zijn fakkel tegen de vlam houden en het vuur overgeven aan een volgende estafetteloper. Terwijl de kinderen alweer een lied begonnen te zingen over olympische eer en glorie maakte de atleet zich uit de voeten, op weg naar het hoofdkwartier van de mormonen. Daar, midden in de stad, verwelkomde de 92-jarige hogepriester van de mormonen, Gordon B. Henckley, de olympische vlam. Woorden als ,,the olympic spirit has arrived'' werden gebezigd. Het was slechts een voorproefje van de ceremonie die Salt Lake City en de wereld vanavond te wachten staat bij de opening van de Olympische Winterspelen.

Vanavond eindigt de fakkelestafette, die vanuit Athene begin december vorig jaar op Amerikaanse bodem werd voortgezet. Vrijwel iedereen die belangrijk wordt gevonden, was bereid zich over te geven aan de ceremoniële festiviteiten die rondom de Torch Relay werden georganiseerd. De fakkel werd vervoerd over land en water, over rivieren en meren, per trein, per auto, per koets, per fiets, op ski's en te paard. In elke etappeplaats werd de overnachting van de fakkel opgevrolijkt met feest, gezang en toespraken. De olympische geest werd op aanstootgevende wijze misbruikt ten voordele van de Amerikaanse geest die na de aanslagen van 11 september in New York en Washington wel een hartgrondige antidepressivakuur nodig had.

De Amerikaanse vlaggen hingen gisteren niet slap maar strak aan de gevels van huizen en gebouwen opdat de vlag in volle glorie te zien was. De olympische fakkelparade ging gepaard met nationalistisch vlagvertoon die zijn weerga niet kent in de geschiedenis van de Olympische Spelen. Geen wonder dat het Internationaal Olympisch Comité de Amerikanen tot de orde riep toen zij meenden de gescheurde vlag die onder het puin van de getorpedeerde Twin Towers in New York was gevonden tijdens de openingsceremonie te kunnen binnendragen. Politiek en sport dienen als het even kan gescheiden te worden, meenden voorzitter Rogge en de zijnen. Alsof de Amerikanen niet wilden beseffen dat zij met hun voorstel een precedent zouden scheppen. Over zes jaar wachten bijvoorbeeld de Olympische Zomerspelen in Peking.

De schoolkinderen en padvinders die gisteren op het bordes van het gouvernementsgebouw van Utah met de borst vooruit de fakkelceremonie opluisterden met voorbeeldig gedrag en gezang, lieten zich na de plichtpleging door hun ouders in een warme jas hijsen. Ze zagen niet meer dan hoog in de bergen de olympische ringen oplichten dankzij het ingenieuze werk van de Brothers of Electric Workers. Ze wisten niet eens dat de fakkel in de avondkou zijn weg had vervolgd naar het hoofdkwartier van de mormonen. Ja, ze wisten dat de fakkel de volgende dag zijn laatste etappe zou hebben, op weg naar het olympisch stadion, waar de Winterspelen worden geopend. Zoals een bibberende moeder zei: ,,Mijn zoon heeft dapper gezongen, maar hij weet niet eens welke Amerikaanse sporters kans hebben op goud. Ik trouwens ook niet, hoor.''