Jörg Haider schrikt niet meer af op Weens operabal

Op het Weense operabal, het Bal aller Bals, laat men zich niet meer afschrikken door de aanwezigheid van rechtspopulistische politici.

Op het beroemde operabal in Wenen is het weer business as usual. Lieten vorig jaar en het jaar daarvoor nogal wat kunstenaars, politici en internationale sterren verstek gaan uit angst de extreemrechtse politicus Jörg Haider een handje te moeten geven, gisteravond was alles weer als vanouds op het Bal der Bals. Reeds in november waren de kaartjes à 210 euro per stuk uitverkocht en ook de 118 loges – die voor 8.000 en 16.000 euro werden verhuurd – gingen weer moeiteloos van de hand.

De tijden zijn, kennelijk, veranderd. De diplomatieke sancties van andere Europese landen zijn al weer anderhalf jaar van de baan en na de toetreding van de Nationale Alliantie en Lega Nord tot de regering van buurland Italië is het Oostenrijkse kabinet niet langer een politiek buitenbeentje. Europa en ook Oostenrijk zelf lijken eraan gewend geraakt en op het operabal laat men zich niet meer afschrikken door de aanwezigheid van FPÖ-politici.

Onder de prominente gasten waren de Finse president Tarja Halonen, Claudia Cardinale, de top van de Deutsche Bank, de broer van de Jordaanse koning en de directeur van Coca-Cola. Vrijwel het voltallige kabinet was aanwezig, alsmede de Weense burgemeester Häupl, die dezer dagen ambtshalve verscheidene bals per dag moet bezoeken. Naar eigen zeggen heeft Häupl, een van de weinige hooggeplaatste socialisten op het bal, zich uit protest tegen het rechts-nationalistische kabinet al twee jaar niet in de buurt van de regeringsloge vertoond en reeds vorig jaar kondigde hij aan dat het er dit jaar ook wel niet van zou komen.

Ook buiten het Operagebouw was het gisteravond een drukte van belang: al twee uur voor het sein Alles Walzer klonk – het officiële startschot voor het bal – cirkelden er helikopters boven het centrum om de honderden demonstranten in de gaten te houden die traditiegetrouw de straat opgaan om te protesteren tegen zo veel vertoon van rijkdom. De demonstraties dateren uit de tijd van de Golfoorlog, toen met name jonge Weners het ongepast vonden om feest te vieren. De oorlog ging voorbij, maar de demonstranten bleven. Het gaat er doorgaans niet zachtzinnig aan toe: elk jaar vallen er gewonden en worden er tientallen arrestaties verricht. Gisteravond echter verliep de demonstratie vreedzamer dan ooit: de duizend demonstranten en de evenzovele agenten vlogen elkaar niet in de haren.

Het operabal is verreweg het beroemdste en elitairste bal van Wenen, maar zeker niet het enige. In de carnavalstijd zijn er naar schatting vijfhonderd dansfeesten, van technologenbal, juristenbal, douaniersbal en banketbakkersbal tot bals voor metaalarbeiders en kopersmeden, voor Tsjechische en Slowaakse minderheden, voor koffiebranders, voor jagers (Groene Kruisbal), voor marktkooplui en straathandelaren.

Het operabal geldt als hoogtepunt van het Oostenrijkse carnaval. De 4.650 aanwezigen komen er om zich te laten zien en om gezien te worden, maar netwerken en zakendoen, waarbij de loges dienst doen als skybox bij een belangrijke voetbalwedstrijd, zijn zeker zo belangrijk. ,,Het operabal is een zakelijke aangelegenheid'', aldus Elisabeth Gürtler, die de leiding heeft over het wereldberoemde hotel Sacher en sinds drie jaar de organisatie van het operabal in handen heeft.

Parels en glitters voeren traditioneel de boventoon, maar tegenwoordig zijn ook een gesoigneerde hanekam, een kraag van de door een Oostenrijker ontworpen eurobiljetten of heren met oorbel welkom. Zolang het maar in combinatie is met avondjurk of rokkostuum. En voor wie niet kan walsen, is er in de kelder een disco.