Een mutsje wijn op zee

Dit jaar wordt er veel aandacht besteed aan de Verenigde Oostindische Compagnie die 400 jaar geleden werd gesticht. Op de schepen van de VOC, die in de loop der tijd 4700 reizen naar Azië en weer terug, maakten, werden meer dan 100 verschillende soorten goederen vervoerd. Hoge ambtenaren die meevoeren mochten vrouw, kinderen en bedienden meenemen. Het eten dat voor de bemanning werd klaargemaakt was beduidend minder smakelijk dan wat de passagiers kregen. 's Morgens kreeg de bemanning in boter gekookte gort met pruimen om een open lijf te houden. 's Middags werden er grauwe erwten of bonen met gezouten vlees, stokvis of spek gegeten. Per dag had de bemanning recht op een mutsje, 15 centiliter, wijn en een liter bier. Aan boord hield de bottelier toezicht op het uitdelen van eten en drinken. De provoost zorgde voor orde en tucht. Vechten, godslastering, dronkenschap, poepen en plassen waar dat niet was toegestaan kostte de boosdoener enkele maanden gage. Een matroos verdiende aan boord 7 tot 12 gulden per maand. Het salaris werd pas na afloop van het dienstverband uitbetaald. Geen vetpot dus aan bord van de schepen. Lees er Varen om peper en thee van Els M. Jacobs (Walburg Pers) maar op na. Vandaag een recept voor stevige Hollandse kost: aardappels met spek en pruimen. Bereiding: Wel de pruimen enkel uren. Verwijder de pitten. Bak de spekblokjes knapperig. Schep ze uit de pan. Bak de gesnipperde ui in het achtergebleven vet. Snijd de geschilde aardappels in plakjes en kook ze ongeveer 10 minuten. Giet ze af. Smeer een vuurvaste schaal dun met boter in.

Leg een laagje aardappel in de schaal. Leg op deze laag de pruimen, spekblokjes en gebakken ui. Strooi er versgemalen peper op. Dek deze laag toe met aardappel. Giet de room over de aardappellaag. Zet de schaal, die is afgedekt met aluminiumfolie, ongeveer 15 minuten in een voorverwarmde oven van 200 graden. Tip voor een variatie: vervang de pruimen door 200 gram in blokjes gesneden Franse bergkaas Reblochon. De helft van de kaas wordt bovenop de laatste aardappellaag verspreid.