`Die meelbom was niet het spannendste'

Het koninklijk huwelijk op 020202 had niet mooier kunnen lopen dan het nu ging, maar soms scheelde het niet veel of de wanklank had geregeerd.

Even hield hij zijn hart vast, toen de stoet aankwam bij het Singel tegenover de Bloemenmarkt. Herman van Vliet, hoofd van het Projectbureau koninklijk huwelijk, ziet het beeld nog voor zich. De paarden waren op alles getraind: gillende kinderen, rotjes, fluitjes en kleppers, maar niet op de BB-sirene die plotseling vanaf het Koningsplein begon te gillen.

,,Uitgerekend op dat stuk stonden geen militairen, maar een burgerwacht. Een man sprong bijna het water in om een steigerend paard te ontwijken en een vrouw werd op de voet getrapt.'' Dat moment was, volgens Van Vliet, ,,veel spannender dan die hele meelbom. Want stel dat we die man voor het oog van alle camera's uit het water hadden moeten vissen.'' Maar de cavalerie bleef in charge en de stoet rolde voort.

De sirene van het Koningsplein zal nog ter sprake komen, want alles wordt geëvalueerd. Niet alleen de wijze waarop het energiebedrijf Nuon 's ochtends vroeg het gaslek dichtte vlakbij de route van de gouden koets, maar ook het optreden van de Keuringsdienst van Waren. ,,De dienst wilde bij wijze van spreken de kroket op het bord van de koningin nog onderzoeken'', zegt Van Vliet. Hun aanwezigheid was zo nadrukkelijk dat het hof vroeg of het een beetje minder kon. En zeker zullen de veiligheidsmaatregelen worden geëvalueerd.

De politie moest weten of alle voorzorgsmaatregelen werkten, dus hebben politiemensen incognito geprobeerd binnen te komen overal waar dat niet was toegestaan. Een andere bezorgdheid betrof de daken; men was bang voor onverlaten die dingen naar de koets zouden gooien. Vandaar de paniekerige toon op de politiescanner wanneer weer een fotograaf in een dakgoot werd gesignaleerd.

,,Na de elfde september'', zegt van Vliet, ,,kwamen we er gauw achter dat als je alles wil voorkomen, je draconische maatregelen moet nemen. Zo draconisch, dat je je moet afvragen of het feest wel door moet gaan. Dan had je de halve stad vol tanks moeten zetten en luchtafweergeschut bij De Dam.'' Desondanks moest zo nu en dan het veiligheidsniveau worden ,,opgeschaald'', bijvoorbeeld bij de Arena. Eerst zou alleen Het Paar komen, later wilde het hele hof erbij zijn. Toen moest de veiligheid omhoog en moesten in plaats van stewards politiemensen opdraven om te controleren. Zesduizend Arenabezoekers extra moesten worden gecheckt. Vervolgens ontstonden door de verscherpte controle bij de ingangen van de Arena opstoppingen op de voorpleinen. ,,Maar de sfeer bleef goed'', zegt Van Vliet. Hij noemt het aantal arrestanten van 22 gering, ,,Vergeleken met een willekeurige risicowedstrijd in de eredivisie.''

Slechts kleine dingen gingen mis. Zo kreeg de geüniformeerde politie het lunchpakketje in een vrolijk gekleurde tas, maar de zogenaamde `stillen' ook. Verder raakten militairen hun bus kwijt, omdat de politie de chauffeur had gemaand door te rijden. Veel is goed gegaan dankzij het geringe aantal bezoekers. Aanvankelijk gaven peilingen aan dat er 180.000 tot 200.000 bezoekers naar Amsterdam zouden komen. Dankzij de dubbele boodschap van de burgemeester: ,,Iedereen is welkom, maar als u echt iets wil zien, kunt u beter thuis voor de tv blijven zitten'', kwamen er slechts tussen de 80 en 100.000 bezoekers. ,,Precies het aantal waarop we zicht konden hebben''.

Van Vliet zegt dat er wel aan is gedacht dat elders in de stad rotzooi zou kunnen ontstaan. Daarom zijn onder meer alle aanvragen geweigerd van horecaondernemers die op straat een bierpomp wilden zetten. Maar echte desperado-acties had hij niet verwacht. ,,Geen enkele Nederlandse actievoerder wil zijn zaak toch geassocieerd zien met 11 september?'' Ook de republikeinen niet. De organisatoren van het `Witte Plein' waren op hun beurt bang voor Oranjeklanten die hen vanaf de Leidsestraat in de nek zouden springen.

Voor enige onrust zorgde kort voor het huwelijk de arrestatie van een Catalaan. De man werd verdacht van banden met de ETA en bivakkeerde in het krakersbolwerk Vrankrijk in de Spuistraat, achter het Paleis op de Dam. De politie moest er een huiszoeking doen, maar bij menigeen vatte de gedachte post dat hiermee de anarchisten op scherp waren gezet. Overigens moet Van Vliet de bewoners van Vrankrijk nog bedanken. 's Middags vielen, net toen ongeregeldheden dreigden, de helikopterbeelden van de Spuistraat weg. Op www.vrankrijk.org bleken die beelden echter wel te zien, zegt Van Vliet. ,,Ze hebben de beelden van de heli weten te onderscheppen en uit te zenden. Daarvan hebben we dankbaar gebruik gemaakt''.