`Vermeend treft onschuldige Marrokanen'

Minister Vermeend wil de kinderbijslag voor Marokko stopzetten, om het land te straffen voor zijn onwil bijstandsfraude te bestrijden. Niet iedereen ziet het verband.

De Sociale Verzekeringsbank (SVB) is een organisatie die wetten uitvoert en zich daarom onthoudt van politieke uitspraken. Maar bij de kwestie van het diplomatieke conflict met Marokko over bijstandsfraude ligt het ineens anders. ,,Wij vinden het principieel onjuist dat wij onze cliënten geen kinderbijslag meer mogen geven doordat er iets op een heel ander terrein aan de hand is'', zegt een SVB-woordvoerder.

Voor minister Vermeend (Sociale Zaken, PvdA) is ,,de maat vol'', zoals hij gisteren voor diverse televisiecamera's zei. Hij wil de kinderbijslag voor kinderen in Marokko van wie in Nederland een of beide ouders wonen, per medio dit jaar stopzetten. Ook WAO- en nabestaanden-uitkeringen zouden later stopgezet moeten worden, aldus Vermeend en zijn staatssecretaris Hoogervorst. Dit omdat de Marokkaanse regering al bijna een jaar weigert mee te werken aan de controle op bijstandsuitkeringen van Marokkanen die in Nederland wonen, maar van wie het vermoeden bestaat dat ze in hun moederland onroerend goed bezitten. Diplomatieke missies van topdiplomaat Wijnaendts leverden de afgelopen maanden geen resultaat op.

Nederlandse ambtenaren wordt sinds vorig voorjaar de toegang geweigerd tot het kadaster als zij willen controleren of Marokkaanse uitkeringsgerechtigden in hun moederland onroerend goed bezitten. Als die een bezit hebben van meer dan 9.000 euro, zouden zij gekort kunnen worden op hun uitkering. Vorig jaar waren er tientallen aanwijzingen dat hiervan sprake was. Van één uitkeringsgerechtigde bestond zelfs het vermoeden dat hij eigenaar is van een heel appartementengebouw. Maar de sociaal attaché in Rabat kreeg niet de mogelijkheid dat te controleren. Marokko vindt dat zijn soevereiniteit wordt aangetast als Nederlanders het kadaster inzien.

De Sociale Verzekeringsbank vindt dat de bewindslieden van Sociale Zaken nu twee zaken met elkaar verbinden die niets met elkaar te maken hebben. En dat Marokkanen met kinderen in hun moederland het slachtoffer worden van iets waar ze niets aan kunnen doen. ,,Wij hebben bovendien geen enkel probleem bij controles of de kinderbijslag terecht wordt verstrekt'', zegt de woordvoerder.

Een meerderheid in de Tweede Kamer staat wel achter het voorstel van Vermeend. CDA, D66 en VVD vinden dat Nederland lang genoeg heeft geprobeerd Marokko op andere gedachten te brengen. Er moet nu maar eens een stevig signaal naar Marokko, aldus deze partijen. Kamerlid Santi (PvdA) zegt dat er beter nog op diplomatiek niveau pogingen gewaagd kunnen worden. Hij erkent dat het zuur is voor onschuldige mensen die kinderbijslag krijgen. Maar de Nederlandse regering heeft op het terrein van de bijstandsfraude geen mogelijkheid Marokko onder druk te zetten. Morgen neemt het kabinet een definitieve beslissing.

Kinderbijslag voor kinderen in Marokko valt onder de wet Beperking Export Uitkeringen. Ten behoeve van deze wet zijn met allerlei landen verdragen gesloten, waaronder met Marokko, en deze gelden sinds 1 januari 2000. Marokko heeft zich hierbij verplicht mee te werken aan bijstandscontrole. Vermeend en Hoogervorst laten niet na te benadrukken dat de wet BEU en de bijstandsfraude onderdeel uitmaken ,,van één pakket'' aan afspraken met Marokko.

Volgens de Sociale Verzekeringsbank is het juridisch mogelijk om de kinderbijslag te stoppen. Het verdrag met Marokko is nog niet geratificeerd. Nederland kan het verdrag dus nog intrekken. Als het verdrag wordt ingetrokken per 1 april of 1 juli (de datum staat nog niet vast), zal ook de kinderbijslag van mensen die dat vanaf 1 januari 2000 hebben gekregen stopgezet moeten worden, zegt de SVB-woordvoerder. Dat gaat dan om de toelage voor 317 kinderen, circa 150.000 euro. De 11.000 kinderen die al van daarvoor kinderbijslag krijgen, houden deze.