Philips sterk genoeg om verliezen te verwerken

Met het verlies van 2,6 miljard euro overtreft Philips de negatieve records die begin jaren negentig onder leiding van Jan Timmer werden geboekt. Wordt operatie Centurion weer uit de kast gehaald?

De symboliek ligt voor het oprapen. Voorafgaande aan de toelichting van de dramatische jaarcijfers van Philips boog bestuursvoorzitter Gerard Kleisterlee zich ten overstaan van fotografen over een oefenpop met een arsenaal aan hartklachten. Ligt Philips ook op apegapen?

Nee hoor, verklaarde Kleisterlee een paar ogenblikken later. Philips mag dan een reusachtig verlies hebben geleden, maar het concern is volgens hem sterk genoeg om dergelijke lasten te dragen. Van het verlies van 2,6 miljard euro bestaat meer dan de helft uit al of niet afwaarderingen en voorzieningen. Zo waardeerde het concern de aandelenbelangen in onder meer Vivendi (verkregen na de verkoop van platenmaatschappij Polygram) af met 526 miljoen euro, een gevolg van de sterke koersdalingen. Voor extra kostenbesparingen en voorzieningen bij overnames werd nog eens 1,4 miljard euro opzij gezet.

Net zoals zijn voorgangers Jan Timmer en Cor Boonstra neemt ook Kleisterlee grote voorzieningen, waardoor kosten in de toekomst kunnen worden vermeden en het eenvoudiger wordt op korte termijn weer winstgevend te zijn.

Maar de voorzieningen kunnen de operationele problemen niet versluieren. De crisis in de computer- en telecomindustrie heeft Philips in de hartstreek geraakt. De pijn zit vooral bij de divisies chips, componenten (beeldbuizen, monitoren) en consumentenelektronica. Alledrie de onderdelen zitten diep in de rode cijfers, terwijl ze in 2000 nog het leeuwendeel van de recordwinst voor hun rekening namen. ,,We zitten op de bodem of tegen de bodem van het dal aan'', zei Kleisterlee over de it-industrie.

De omzet van de chipdivisie halveerde in het laatste kwartaal van vorig jaar bijna tot 940 miljoen euro. Het bedrijfsresultaat over heel 2001 kwam uit op 607 miljoen euro negatief, tegen een winst van 1,35 miljard een jaar eerder.

Bij de componentendivisie sloeg de economische teruggang nog harder toe. Ruim de helft van de verkopen smolt het afgelopen kwartaal weg. Werd in heel 2000 nog voor 6,9 miljard euro aan componenten verkocht, in het afgelopen jaar was daar nog maar 3,7 miljard euro van over. De divisiewinst (2000) van 608 miljoen euro sloeg om in een verlies van 667 miljoen euro.

Ook de belangrijke divisie consumentenelektronica (televisies, video's), die bijna een derde van de concernomzet vormt, zit diep in problemen. Alleen de verkoop van licenties, van onder meer de nieuwe dvd's, levert nog geld op. De mobiele telefoons (min 421 miljoen), de verkoop van televisies en video's (min 250 miljoen) en kastjes voor digitale televisie (min 329 miljoen) kostten alleen maar geld.

De sectoren medische systemen, huishoudelijke apparatuur en de divisie licht toonden zich bijna immuun voor de heersende economische tegenwind. Door overnamekosten belandde medische systemen weliswaar in het rood, maar over de winst van licht (623 miljoen) en huishoudelijke apparatuur (334 miljoen) toonde Kleisterlee zich bijzonder tevreden.

De topman die vorig jaar aantrad zegt de teugels strak te houden. Kostenbesparingen van enkele honderden miljoenen euro worden doorgezet, de efficiency moet verbeteren en de verschillende onderdelen binnen het concern moeten beter met elkaar samenwerken.

Een nieuwe operatie Centurion waardoor Philips van de ondergang werd gered is niet noodzakelijk. Ondanks een schuld van 7 miljard euro die het concern eind vorig jaar had. ,,Onze gezonde financiele basis staat daar garant voor,'' aldus Kleisterlee.