Kamer aarzelt over accountants

Minister Jorritsma is de Tweede Kamer gisteren op geen enkel punt tegemoetkomen in een debat over de vernieuwing van de accountancywetgeving.

De bewindsvrouw houdt vast aan een nieuw publiekrechtelijk orgaan waarbij uitsluitend accountants mogen zijn aangesloten die gerechtigd zijn in de wet geëiste verklaringen af te geven zoals het keuren van jaarrekeningen. Deze accountant moet herkenbaar zijn aan de titel CA, certificerend accountant. Alle andere werkzaamheden van accountants, zoals het samenstellen van jaarrekeningen, vallen daarbuiten omdat deze niet het publieke belang dienen.

Het kabinetsvoornemen valt in ongenade bij de VVD. De fractie vindt het voorstel te ver doorschieten. De PvdA is het in grote lijnen eens met het kabinet. De positie van het CDA, Groen Links en D66 is nog onduidelijk.

,,Wat niet kapot is moet je niet willen repareren'', verklaarde H. van Baalen namens de VVD-fractie. Hij vindt een groot gedeelte van de accountancywetgeving uitstekend functioneren. ,,Er zitten alleen problemen in het topsegment van het bedrijfsleven.'' Van Baalen doelt daarmee op de vertrouwensbreuk die de afgelopen jaren is ontstaan tussen accountants en met name beleggers, waarvan de Enron-affaire in Amerika het symbool is.

Bij doorgang van de kabinetsplannen zal een groot aantal accountants de nieuwe titel van CA niet ontvangen. Met name controleurs in het midden- en kleinbedrijf geven nauwelijks wettelijk vereiste verklaringen af. In de optiek van Jorritsma zal de titel accountant ook niet meer beschermd zijn, op die van certficerend accountant na. Een aantal fracties, zoals Groen Links en het CDA, vreest dat daarmee de weg voor beunhazen is geopend. Jorritsma pareerde dit door te stellen dat bedrijven zelf wel twee nadenken voordat zij een beunhaas binnenhalen.

Over een onafhankelijke nieuwe toezichthouder heeft de minister Kamerbrede steun. Alle fracties zijn ervan overtuigd dat de onafhankelijkheid van de accountant, de pijler van het beroep, door een extern orgaan moet worden getoetst. Deze toezichthouder moet volgens Jorritsma deel uitmaken van het nieuwe publiekrechtelijke orgaan waartoe ook de certificerende accountants moeten gaan behoren.

De plannen van de minister hebben verder als consequentie dat de twee beroepsorganisaties voor accountants, Nivra en Novaa, hun publieke status verliezen en pur sang belangenbehartiger van de accountants worden.

Ook een scheiding van controle en advies op klantenniveau krijgt de goedkeuring van het parlement. Er moet een wettelijk verbod komen op een huisaccountant die de door hem zelf beheerde administratieve organisatie controleert. Ook het opmaken van de jaarrekening valt hieronder. Volgens Jorritsma moet dit gelden bij bedrijven met meer dan vijftig werknemers. Het kleinbedrijf wordt zodoende ontzien.

VVD-Kamerlid Van Baalen overweegt een motie in te dienen, maar wil eerst met zijn partijgenoot Jorritsma overleggen. Deze motie zou volgens Van Baalen het intact houden van de huidige wetgeving als uitgangspunt hebben. De PvdA zegt zeker een motie in te dienen om ,,het nieuwe publieke orgaan een bredere opvatting van het accountantsberoep te geven''.