Je kunt toch altijd weer hertrouwen

Statistieken wijzen uit dat vorig jaar meer echtparen uit elkaar gingen dan ooit. ,,Scheiden doet scheiden'', zegt een echtscheidingsadvocaat. Een relatietherapeut constateert: mensen zijn ,,verwender en veeleisender'' geworden in hun relaties.

Mark Teurlings, echtscheidingsadvocaat in Amsterdam, had vorige week een man en een vrouw in zijn kantoor van 86 en 84 jaar. ,,Ik heb nog geprobeerd het uit hun hoofd te praten'', zegt hij. ,,Ik vond ze zo oud, ik dacht: waarom nou toch? Maar ze wilden per se uit elkaar.'' Teurlings is gespecialiseerd in online scheidingen. Mensen hoeven dan maar één keer bij hem langs te komen. Toen hij ermee begon, in 1996, dacht hij dat hij via internet vooral jonge mensen als cliënt zou krijgen. Dat was niet zo. Hij heeft, zegt hij, ,,alle leeftijden''.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde gisteren dat in Nederland vorig jaar 37.500 keer werd gescheiden. Nooit eerder gebeurde dat zo vaak. Het record was tot nu toe 36.000, in 1994. Advocaat Teurlings vindt die stijging niet bijzonder. ,,We zijn een groeiende bevolking, dus hebben we ieder jaar meer scheidingen.'' Hij krijgt de laatste jaren wel steeds meer cliënten nu ,,tientallen per maand'' maar hij denkt dat dat komt omdat mensen nu pas ontdekken dat scheiden snel en goedkoop via internet kan. Hij doet een online scheiding voor 793 euro in vier of vijf weken. Het is Teurlings wel opgevallen, zegt hij, dat huwelijken de laatste jaren korter duren. ,,Mensen scheiden steeds vaker binnen een jaar, soms al na een paar maanden.''

Het CBS gaat ervan uit dat het aantal scheidingen stijgt door afnemend consumentenvertrouwen. Slechte financiële vooruitzichten zou mensen die twijfelen over hun huwelijk een duwtje in de rug geven. Maar volgens Gonny van Werkhoven, relatietherapeut in Delft, is het omgekeerde het geval. Zij ziet in haar praktijk dat mensen de laatste anderhalf jaar ,,verwender en veeleisender'' zijn geworden in hun relaties, en volgens Van Werkhoven heeft dat te maken met toegenomen welvaart. ,,Mensen zijn gewend te krijgen wat ze hebben willen en daarom willen ze altijd meer.''

Wouter de Boever, relatietherapeut in Dordrecht, denkt dat mensen te snel trouwen. ,,Er is een vonk, erotische aantrekkingskracht. Mensen beseffen vaak niet dat dat maar onderdelen zijn van een relatie.'' Later raken ze op elkaar uitgekeken, zegt De Boever. ,,De fout ligt dan in het begin. Die relaties zijn maar moeilijk te redden.'' De Boever vindt ook dat er een tendens is dat mensen hun relatie al bij kleine conflicten opgeven. ,,En de zelfhulpboeken van tegenwoordig, zoals Mannen komen van Mars, vrouwen van Venus en zo, sturen mensen in een relatie de verkeerde kant op. Ze hebben het idee dat ze aan bepaalde verwachtingen moeten voldoen en verwachten van hun partner dingen die niet haalbaar zijn.''

Mary van Dam, ambtenaar van de burgerlijke stand in Maarssen, vindt niet dat mensen nu sneller trouwen dan toen ze met dit werk begon, elf jaar geleden. Het is wel zo, zegt ze, dat mensen niet meer zoals vroeger trouwen om `iets voor elkaar te boksen': ,,Om aan een milieu te ontsnappen, voor een huis of om samen te kunnen zijn.'' Mensen trouwen, zegt ze, om hun relatie te `vieren'. Ze hebben vaak al geld, een eigen huis. ,,Ze willen een feest. Of ze denken dat trouwen een impuls is voor hun relatie.''

,,Tot de dood u scheidt. Dat is allang achterhaald'', zegt Marc Bannenberg, echtscheidingsadvocaat in Rotterdam. ,,En dat is maar goed ook.'' Goed? ,,Ja. Als je het niet prettig vindt bij elkaar, moet je uit elkaar gaan.'' Bannenberg vindt natuurlijk ook dat mensen moeite moeten doen voor hun relatie. Maar hij is niet `bemoeizuchtig'. ,,Soms zeg ik: u kunt altijd hertrouwen. En één op de veertig of vijftig doet dat.''

Bannenberg is ook gespecialiseerd in online scheidingen, en ook hij heeft ieder jaar meer cliënten. ,,Maar dat kan ook zijn omdat mijn naamsbekendheid groeit.'' Mensen scheiden makkelijker, denkt hij, omdat het meer geaccepteerd is. ,,Ik denk: scheiden doet scheiden.'' Net als zijn collega Teurlings in Amsterdam ziet Bannenberg dat mensen steeds korter getrouwd blijven. Hij vindt ook dat de emoties bij een scheiding minder hevig worden.

Echtscheiden is minder ingewikkeld geworden. Bannenberg doet zogenoemde `flitsscheidingen', voor 500 euro. In een convenant maken de echtgenoten afspraken over geld en bezittingen. Bij een ambtenaar van de burgerlijke stand zetten ze hun huwelijk om in een geregistreerd partnerschap en de advocaat regelt de ontbinding van dat partnerschap. Uit cijfers van het CBS blijkt dat het aantal partnerschapsregistraties in het laatste kwartaal van vorig jaar sterk is gestegen: het waren er zo'n vijfhonderd per maand, twee keer zoveel als het jaar daarvoor. Volgens het CBS heeft dat te maken met het toenemende aantal flitsscheidingen. De ontbindingen van partnerregistratie zijn door het CBS niet meegeteld in het aantal scheidingen.

Advocaat Bannenberg denkt dat vreemdgaan meestal de aanleiding is voor een scheiding. Volgens hem wordt er het meest gescheiden na de zomervakantie en na de feestdagen in december. Scheidingsbemiddelaar Petra Mallant in Leusden denkt dat mensen vaak scheiden omdat ze niet meer met elkaar kunnen communiceren. ,,Mensen hebben het te druk gekregen.''

Ze zegt dat ze tijdens gesprekken net zo vaak ,,met zakdoeken zwaait'' als een paar jaar geleden. Maar mensen komen wel vaker met z'n tweeën. Ze doen er meer moeite voor om de scheiding goed te regelen, vindt Mallant. Mallant zegt dat één op de tien stellen het, na een gesprek op haar kantoor, toch weer gaat proberen. Dat gesprek heeft dan de communicatie op gang geholpen.

Relatietherapeut Gonny van Werkhoven denkt dat veelvuldig ruziemaken de belangrijkste reden is voor een scheiding. ,,Mensen groeien uit elkaar door carrières die ze opbouwen. En ze weten vaak niet wat voor partner bij hen past. Het huwelijk is meer een oefening geworden dan een echte beslissing.''