Gevecht om adellijke nalatenschap

Voor de Groninger rechtbank werd gisteren gestreden om de nalatenschap van een jonkheer. Touwtrekken om schilderijen, een huissleutel en poezengeld.

Jhr. Van der Wyck-de Kempenaer uit Doorn was een collectioneur en dierenvriend. Toen de vrijgezel vorig jaar op 74-jarige leeftijd stierf na een fatale beroerte, liet hij de vier jaar geleden opgerichte stichting met zijn naam meubilair, kunstvoorwerpen, schilderijen, archivalia en boeken na, ter waarde van ruim een half miljoen gulden. Hij wilde dat de stichting, waarvan hij tot zijn overlijden voorzitter was, zijn nalatenschap bijeen zou houden en conserveren. De jonkheer liet ook veertien poezen en een Rotweiler na.

Tijdens zijn ziekte al vroeg Van der Wyck zijn vriend C. Tamse de zorg voor woning en huisdieren op zich te nemen. Tamse, oud-hoogleraar geschiedenis aan de Groninger universiteit en bestuurslid van de stichting Van der Wyck-de Kempenaer, was al 26 jaar met hem bevriend. Gisteren stond Tamse voor de Groningse kortgedingrechter tegenover drie mede-bestuursleden van de stichting; voorzitter H. van Ham, vermogensbeheerder, G. Ooms, accountant, en J. Enklaar-Lagendijk, germanist aan de universiteit Utrecht.

De eis van deze drie: Tamse en zijn vrouw moeten de sleutel van de bungalow van Van der Wyck in Doorn direct inleveren, alle boekhouding overleggen en de inventaris c.q. nalatenschap aan de stichting overdragen. Dit op straffe van een dwangsom van 5.000 euro per dag, met een maximum van één miljoen euro. Beide partijen beschuldigden elkaar gisteren van onbetrouwbaarheid, belangenverstrengeling, eigenmachtig optreden, eigenbelang en een slechte communicatie.

Tamse, zo verklaarde zijn raadsvrouw L.M. Bruins, is `zeer bezorgd' over de correcte afwikkeling van de nalatenschap van zijn vriend, die hij tijdens diens sterven begeleidde. De beschuldiging van de drie bestuursleden als zouden Tamse en zijn vrouw ,,op obscure wijze koffers uit het huis van erflater slepen met kostbaarheden'', heeft hen diep gegriefd.

Van der Wyck had een voorliefde voor de Fraeylemaborg in Slochteren, die hij ooit nog had willen kopen. Na zijn dood, was zijn wens, zou zijn collectie daar ondergebracht moeten worden. In 1998 werd hiervoor een stichting opgericht, met Van Ham als secretaris en notaris K. Dijkhuizen uit Groningen als penningmeester. Beiden waren tevens bestuursleden van de Van-Houtenstichting, eigenaar van de borg.

Na de dood van de jonkheer ontstonden vrijwel direct spanningen tussen Tamse en de drie andere bestuursleden, zei gisteren advocaat J. de Boer van Van Ham. Tamse zou het drietal de toegang tot de bungalow eigendom van de stichting botweg geweigerd hebben. Tamse ontkent dit. De heren en dame van het bestuur wilden de woning niet in, zei hij, vanwege de kattengeur. En afspraken ,,werden getraineerd'' en ,,gefrustreerd''.

In januari dit jaar eiste Van Ham, wiens vrouw een antiekzaak heeft, van Tamse een rapport over de omvang en toestand van de boedel. Bovendien moest Tamse de woning in Doorn verlaten, maar Tamse ontkent daar te wonen. Hij is er af en toe, zegt hij, om het personeel te begeleiden. De huisdieren worden verzorgd door een opppas en er is een anti-kraakwacht.

Voor de rechter, gisteren, voerde Van Hams advocaat aan dat Tamse vlak voor het intrekken van de volmacht, nog snel 5.900 euro van de bankrekening van Van der Wyck haalde. Tamses raadsvrouwe zegt dat dit geld opging aan de poezenoppas, beveiliging en verzekeringen. En als Van Ham het niet vertrouwde, had hij het openbaar ministerie maar moeten inseinen.

Tamse is op zijn beurt bang dat de drie bestuursleden de woning leeghalen, zonder dat er een goede inventarisatie op tafel ligt. Hij heeft reden tot wantrouwen, meent Tamses advocaat Bruins: Van Ham en Dijkhuizen lieten eerder ,,op verdachte wijze'' tien zeventiende-eeuwse schilderijen van Van der Wyck overdragen aan de Van Houtenstichting zonder dat daarvoor een deugdelijke bruikleenovereenkomst was.

Van der Wyck heeft daar anderhalf jaar op moeten wachten, aldus Bruins. Toen die kwam, ontbraken er nog drie oude meesters. Onder druk van Tamse zouden die na het overlijden van Van der Wyck boven tafel zijn gekomen.

Tamse is bang dat de kostbare voorwerpen van zijn vriend verdonkeremaand worden. Hij wordt gesteund door vijftien goede vrienden van Van der Wyck. De Groninger rechtbank doet volgende week donderdag uitspraak.