Duitsland boekt succes tegen Brussel

De Duitse bondskanselier Gerhard Schröder heeft bij zijn verzet tegen een Europese waarschuwing over het oplopende Duitse overheidstekort een eerste succes geboekt.

Volgens diplomaten is binnen de Europese Unie genoeg steun voor de regering-Schröder om te voorkomen dat de Europese Commissie een officiële waarschuwing uitdeelt voor het Duitse begrotingsbeleid. Maar daarvoor moet wel een wonderformule worden gevonden waarmee de schade voor de Europese politiek en het Groei- en Stabiliteitspact wordt beperkt.

Tussen de Europese hoofdsteden is druk diplomatiek overleg aan de gang om een uitweg te vinden uit de problemen die zijn ontstaan door het Duitse verzet. De kwestie is van een technische zaak voor ministers van Financiën uitgegroeid tot een probleem van de EU-regeringen. De Nederlandse ministerraad behandelt vrijdag de opstelling die minister Gerrit Zalm gaat innemen.

Vorige week stelde de Europese Commissie aan de EU-ministers van Financiën voor om Duitsland een waarschuwing te geven. De ministers moeten daarover volgende week dinsdag beslissen. Overname van het voorstel vereist een gekwalificeerde meerderheid. Frankrijk, Italië en Spanje zijn volgens diplomaten bereid om Duitsland te helpen. Die steun is (ruim) voldoende om het voorstel van de Commissie te torpederen. Deze botsing kan worden voorkomen door de ministers van Financiën niet over de zaak te laten stemmen. Een minister heeft al gezegd dat volstaan kan worden met de vaststelling dat de vereiste meerderheid voor het versturen van de waarschuwing niet haalbaar is.

Tegelijkertijd zouden de ministers van Financiën moeten benadrukken dat de Europese Commissie geheel volgens de regels van het Groei- en Stabiliteitspact heeft gehandeld door het voorstel over de waarschuwingsbrief te doen. De Spaanse premier, José Maria Aznar, heeft als EU-voorzitter al gezegd dat de Commissie haar taak goed heeft vervuld.

Diplomaten sluiten ook niet uit dat de ministers van Financiën een beslissing over de waarschuwingsbrief aan Duitsland volgende week uitstellen. Duitsland nadert de in het pact vastgelegde bovengrens van een tekort van 3 procent. Een complicatie bij het geheel vormt Portugal, dat volgens de Commissie ook een waarschuwing moet krijgen. Anders dan bij Duitsland heeft de Commissie ook kritiek op het Portugese financiële beleid.

President Wim Duisenberg van de Europese Centrale Bank schaarde zich gisteren in Maastricht achter de Europese Commissie bij het nauwlettend toezicht op de begrotingsdiscipline in de eurozone. ,,De ECB steunt met kracht de Europese Commissie in haar voortdurende streven naar handhaving van de regels van het pact en in het uitoefenen van druk op de regeringen, ongeacht de omvang van het land in kwestie'', zei hij.

Een Europese minister van Buitenlandse Zaken, die niet met name genoemd wilde worden, zei gisteren dat de zaak hem ,,met gêne vervulde''. ,,Maar ik heb geen oplossing'', voegde hij eraan toe. Hij maakt zich zorgen over de geloofwaardigheid van het Groei- en Stabiliteitspact. Dit pact moet de (twaalf) eurolanden tot strenge begrotingsdiscipline dwingen.

Het pact kwam in 1996 tot stand na moeizame onderhandelingen, waarbij de toenmalige Duitse bondskanselier, Helmut Kohl, hard botste met de Franse president Jacques Chirac. Duitsland, gesteund door Nederland, wilde toen strengere financiële normen in het pact dan Frankrijk. Duitsland en Nederland gingen toen door de knieën voor de Franse eis dat een beoordeling van de begrotingsdiscipline niet automatisch door de ECB zou gebeuren, maar dat de ministers van Financiën het laatste woord zouden hebben.