AH wil vergroting `maagaandeel'

Albert Heijn opende vanmorgen de grootste supermarkt van Nederland. Onder de naam XL (extra large) wil AH de komende jaren 50 van deze winkels, drie keer zo groot als normaal, bouwen.

Met de opening van de eerste megasupermarkt Albert Heijn XL, vandaag in Arnhem, heeft Ahold zijn strategie volbracht. Na jaren denkwerk en verscheidene testwinkels in distributiehallen zet het concern voorlopig de laatste stap met een supermarkt die drie keer zo groot is als een doorsneewinkel van Albert Heijn. Voorlopig komen er in Nederland 50 XL's.

XL is het sluitstuk van de poging van Ahold om het weglekken van omzet in zijn gewone supermarkten op te vangen. In het midden van de jaren negentig zag het bedrijf dat consumenten steeds vaker hun voeding buiten de supermarkt kochten. Albert Heijn besefte dat het in de toekomst niet zozeer ging om verovering van marktaandeel van zijn supermarkten, maar om het `maagaandeel' van klanten. Albert Heijn wil zoveel mogelijk voedingsmiddelen leveren. Maakt niet uit wat, waar en hoe.

Allereerst kwam Albert Heijn in 1997 met supermarkten bij NS-stations om daar de snackende reiziger te bedienen, degenen die een snel ontbijt of lunch wilde kopen of passanten die nog een paar boodschappen waren vergeten voor het avondeten. De omzet van de AH-stationwinkels is prima, maar vooral de vette marges brengen veel geld in het laatje.

De tweede fase in het plan van Albert Heijn om omzetlekken te dempen, waren de benzinepompstations. Automobilisten waren nóg eerder dan treinreizigers bereid hoge prijzen te betalen voor hun broodje kaas, blikje cola of beker koffie. Drie jaar geleden opende AH de eerste winkels bij de benzinestations van Shell, maar een jaar later sneuvelde deze samenwerking om onopgehelderde redenen. Meest waarschijnlijk is dat ze ruzie kregen over de verdeling van de winst. Drie maanden geleden kondigde Albert Heijn aan met de nummer twee van de benzinemarkt in zee te gaan, Esso. Gisteren al opende AH in Bussum zijn eerste Esso-pompwinkel in Bussum. Later dit jaar volgen er nog tien. Als de pompwinkels goed lopen, komen er de komende jaren 50 à 75 pompwinkeltjes bij.

Vervolgens stapte Ahold in de foodservicemarkt, waarbij het concern voeding levert aan grootverbruikers als restaurants, kantines en scholen. Net als in de Verenigde Staten eten Europeanen vaker buitenshuis, vooral tweeverdieners. De omzet van supermarkten in Europa stijgt de komende jaren met gemiddeld 2 procent schatten deskundigen, terwijl het `maagaandeel' buiten de deur jaarlijks toeneemt met 10 tot 15 procent. Ahold nam eerst het Nederlands-Belgische foodservicebedrijf Deli XL over en kocht vorig jaar enkele belangrijke spelers in de VS, onder meer US Foodservice en Alliant. De foodservicemarkt in de VS groeit de komende acht jaar van 450 tot 650 miljard euro.

Albert Heijn grijpt ook het hongerige winkelpubliek in zijn kraag. In drukke stadscentra wil het bedrijf mensen bereiken die hun eten op straat kopen. Dat kan slenterende schooljeugd zijn of kantoorpersoneel dat op weg naar het werk een gezonde wrap, een meeneemkoffie of een hapklare fruitsalade koopt. AH presenteerde daarom vier maanden geleden zijn eerste AH To Go in Rotterdam, een kleine winkel waar je gemiddeld maar een halve minuut voor de kassa hoeft te wachten. Er zijn nu drie filialen van AH To Go en elke maand komt er een bij.

Tegelijkertijd werd Thuisservice, de online bezorgdienst van boodschappen, aangepakt. Deze divisie kwakkelde al jaren, maar na het succes van concurrent Max Foodmarket, werd Thuisservice nieuw leven ingeblazen. De logistiek werd onder handen genomen en het assortiment uitgebreid. Zo probeert AH niet alleen Max Foodmarket de pas af te snijden, maar ook de concurrerende pizzakoeriers en afhaalchinezen.

XL speelt in op het wegtrekken van supermarktbezoekers uit de binnenstad. De centra slibben dicht en parkeren is duur, zodat klanten uitwijken naar de periferie van de stad.