Met 21 knopen zigzaggend tussen ijsbergen

Meer ijsbergen dan ooit rapporteren de boten in de Volvo Ocean Race, die op volle snelheid langs de ijskap van Antarctica richting Kaap Hoorn scheuren.

Al dagenlang zeilen de acht boten van de Volvo Ocean Race op topsnelheid langs de rand van Antarctica richting Kaap Hoorn en al dagenlang maken ze melding van ongekende, nerveus stemmende aantallen ijsbergen en, veel linker nog, stukken driftijs, die niet door de radar kunnen worden opgepikt maar zeker zoveel schade kunnen veroorzaken. Team News Corp raakte gisteren bij een snelheid van 21 knopen (39 kilometer per uur) een stuk ijs.

,,Ik ben dodelijk ongerust'', schreef de oude schipper Ross Field even later per e-mail. ,,Ik heb op deze route nog nooit een ijsberg gezien en nu zijn ze overal. Is dit het gevolg van het broeikaseffect? Het is in elk geval ronduit gevaarlijk. We slapen nu met onze voeten naar voren. Als we dan iets raken, bezeren we ons minder.''

News Corp koos na de aanvaring, waarbij ze geen lekkage opliepen, een noordelijkere koers, weg van het ijs. Twee andere boten, Assa Abloy en SEB, namen deze maatregel niet. Ze varen nog steeds onder de zestigste breedtegraad, maar ,,Russisch roulette is waarschijnlijk een minder gevaarlijk spelletje'', schreef SEB-schipper Gunnar Krantz vanochtend. ,,Al drie keer zijn we vannacht zo dicht langs een stuk driftijs ter grootte van een auto gevaren dat het `brandingschuim' onze romp raakte en we hadden 21 ijsbergen op de radar. Voor vier zijn we uitgeweken. De temperatuur is 1,4 graden en soms is er hevige sneeuwval.''

Hoe noordelijk hadden de teams moeten varen om de ijsbergen te vermijden? Er is zelfs ijs op de 57ste breedtegraad gerapporteerd. Bovendien staat in deze etappe voor de meeste teams veel op het spel. Voor sommige is het de laatste mogelijkheid op een podiumplaats in het eindklassement. En dus probeerden ze zo zuidelijk mogen te blijven, in de hoop de kortst mogelijk route naar Kaap Hoorn te vinden en zigzaggen ze met halsbrekende snelheden tussen de ijsbergen door om aansluiting met de koplopers te houden.

Vooralsnog zeilt klassementsleider Illbruck aan kop met ruim vijftig mijl voorsprong, dankzij een uitgekiende manoeuvre eerder deze etappe. Illbruck werd tot gisteravond opgejaagd door de Amer Sports One, met de Nederlandse co-schipper Bouwe Bekking aan boord. Maar het team nam iets te veel risico, zoals gastzeiler Paul Cayard vanochtend in zijn dagelijke e-mail toegaf. ,,We hebben verzuimd op tijd zeil te minderen.''

Met twee grote ijsbergen voor de boeg maakte de boot een zwieper en kwam met zeil en al in het water terecht, terwijl windkracht acht over de pikdonkere oceaan raasde. Uiteindelijk moest navigator Roger Nilsson de boot tussen de twee ijsbergen door coachen. ,,Volkomen onverantwoordelijk'', bekende Cayard. ,,Zo hebben we ons gisternacht gedragen en ik denk dat het voor de meeste boten in de vloot opgaat.''

Een dag eerder was Cayard, winnaar van de vorige oceaanrace, nog lyrisch over de loodzware omstandigheden in de Zuidelijke Oceaan. ,,Wat een ongelooflijk mooie rit is dit toch. Ik heb net twee keer twee uur aan het roer gestaan en heb in die vier uur meer quality-sailing gedaan dan anders in een jaar. Navigator Roger vindt, dat ik me als Hemingway gedraag die over oorlog schreef terwijl de kogels hem om de oren vlogen.''

Cayard eindigde met de verwachting dat ze binnen 24 uur uit de ijsbergzone zullen zijn. Alle boten liggen nu op een noordwaartse koers richting Kaap Hoorn, nog ruim duizend mijl ver weg. Na het passeren van deze beruchtste landpunt op aarde ligt finishplaats Rio de Janeiro in het verschiet. In die tweede helft van deze vierde etappe is nog van alles mogelijk. Zoals vier jaar geleden bleek, toen de Nederlandse BrunelSunergy bij Kaap Hoorn nog op grote achterstand van de vloot lag, maar na een inhaalmanoeuvre ter hoogte van de Falkland Eilanden alsnog tweede werd.

Die gebeurtenis is geen van de huidige teams vergeten, maar nu denken ze allemaal nog dat de ontberingen in de Zuidelijke Oceaan de verhalen in Rio zullen overheersen. De vloot wordt over ongeveer twee weken in Brazilië verwacht. De afstand tussen de eerste en de laatste boot (de vrouwenboot Amer Sports Too) bedroeg vanochtend ruim vierhonderd mijl.