Prins Henrik gaat `staken'

In het Deense koningshuis is een crisis aan het licht gekomen. De echtgenoot van koningin Margrethe voelt zich onbelangrijk geworden.

Echtgenoot zijn van een koningin is niet eenvoudig. Dat blijkt uit de crisis in het Deense koningshuis, die aan het licht kwam tijdens het huwelijk van de Nederlandse kroonprins. De Deense koningin Margrethe was daar zonder haar man, prins Henrik. Zondag bleek dat Henrik verstek liet gaan omdat hij boos was. Volgens de Deense krant BT heeft de prins zich teruggetrokken op kasteel `Caix' nabij het Zuid-Franse Cahors. Daar wil hij ,,nadenken'' over zijn rol, de Denen vinden hem kennelijk niet belangrijk genoeg. Koningin Margrethe is na de huwelijksplechtigheden in Amsterdam met spoed naar Zuid-Frankrijk afgereisd.

In BT verklaarde de 67-jarige Henrik, die in 1967 met Margrethe trouwde, dat hij altijd tevreden was geweest met zijn rol als ,,nummer twee'' in de koninklijke hiërarchie. Maar nu was hij `gedegradeerd' naar de derde plaats, achter zijn oudste zoon, kroonprins Frederik (33). Hij had dat gevoeld op de afgelopen nieuwjaarsrecepties in het paleis. Zijn vrouw was daar niet bij, ze was ziek. Op de eerste receptie had de kroonprins de gasten toegesproken, op de tweede Henrik. In de media was de indruk gewekt, vond hij, dat zijn zoon gastheer was, en niet Henrik zelf. Dat was `de druppel', zei de prins in het vraaggesprek. Hij voelde zich vernederd. ,,Ik ben naar Caix gegaan om eens goed na te denken over mijn leven.'' De Deense samenleving eiste kennelijk dat hij de tweede plaats afstond. ,,Maar ik wil dat spel niet meespelen. Ik ben nummer twee. Ik moet nummer twee zijn.''

In Nederland werden begin jaren tachtig depressieve klachten van prins Claus in verband gebracht met onvrede over zijn positie. Hij had eerder in het openbaar gezegd: ,,Ik heb soms het gevoel, heel eerlijk, dat men meer gebruik van onze kwaliteiten zou kunnen maken.'' Er werd gezocht naar meer inhoudelijke functies voor de prins. Hij was al adviseur voor ontwikkelingssamenwerking. In 1984 werd hij ook inspecteur-generaal voor ontwikkelingssamenwerking, en hij kreeg een aantal andere functies, waaronder die van lid van de Raad van Commissarissen van de Nederlandsche Bank. De gezondheidsklachten bleven.

Prins Henrik, die gedichten schrijft en publiceert, is in Frankrijk geboren en opgegroeid. Vanwege zijn gebrekkige Deens was hij aanvankelijk niet zo populair. Wel waarderen de Denen zijn gevoel voor humor. Henrik vindt dat hij nooit werkelijk erkenning heeft gekregen voor zijn rol naast – of net achter – de koningin. Hij zegt dat zijn uitspraken niet `persoonlijk' zijn bedoeld. ,,De kroonprins is een goede jongen.'' In het tweede deel van het interview zegt Henrik dat hij vreest dat het Deense koningshuis niet zal blijven bestaan. Het verliest `waardigheid' en `mystiek'.