Klokkenluider onder druk

Minister Pronk (Milieu) noemt hem een ,,klokkenluider''. Volgens zijn werkgever, de Nuclear Research en Consultancy Group (NRG) is hij een ,,een amokmaker''. Feit is dat klachten van Paul Schaap ertoe hebben geleid dat de kernreactor in Petten, waar hij operator was, binnenkort zal worden stilgelegd. Op Bert de Jong, de verslaggever van het Noord-Hollands Dagblad die de zaak aan het rollen bracht, maakte Schaap ,,een bijzonder integere indruk''.

Het was niet Schaap die de journalist benaderde, de journalist benaderde hém. De verslaggever maakte een verhaal over het vertrek van NGR-directievoorzitter André Versteegh, die vorig jaar wegging, en stuitte daarbij bij toeval op een groep ontevreden operators, de technici die de installatie bedienen.

Schaap zegt dat hij zich sinds een jaar of drie, vier ernstig zorgen maakte ,,omdat de druk steeds groter werd om de veiligheidsregels ondergeschikt te maken aan de commerciële druk om isotopen te leveren voor medische toepassingen''.

Paul Schaap (52) werkte 22 jaar in Petten. Als `plaatsvervangend wachtchef' was hij de laatste vijf jaar betrokken bij het opleiden van jonge medewerkers. ,,Ik heb veel veiligheidsregels moeten leren. Het is heel moeilijk als je het één leert, en een manager zegt dat je iets anders moet doen.''

Als voorbeeld van een onveilige situatie noemt Schaap ,,het laten draaien van de reactor zonder noodkoelpomp''. Dat is tegen de regels, zegt hij. ,,Ik ging in zo'n geval naar de manager, die me vervolgens overrulede.''

Voordat Schaap naar Petten kwam werkte hij 11 jaar bij de marine, waar hij diverse opleidingen kreeg op het gebied van elektronica. Hij voer op fregatten, waarvan hij allerlei elektronische systemen onderhield. Als oud-sergeant kom je niet snel in opstand tegen je meerdere, zegt hij. Daarom uitte hij zijn verontrusting over de onveiligheid in de reactor eerst intern. In 2000 schreef Schaap een brief naar de directie. Toen daar niet op werd gereageerd stuurde hij oktober 2001 een zwartboek naar de Kern Fysische Dienst van minister Pronk. ,,Het is gelukkig altijd goed gegaan'', zegt Schaap. ,,Maar met een kernreactor mag je geen risico's nemen. Als het in Petten mis was gegaan, dan had ik me medeplichtig gevoeld.''