Aanpak onderhuur is `urgent'

Onderhuur van woningen is een hardnekkig probleem. Ook de onorthodoxe oplossing van een Amsterdamse woning- corporatie om onderhuurders te legaliseren lijkt niet echt een oplossing.

De sociale woningbouw in Amsterdam, oorspronkelijk bedoeld om minder draagkrachtigen in de samenleving een kwalitatief goed onderkomen aan te bieden, krijgt soms een geheel eigen invulling. ,,Woningcorporaties zien in het advertentieblad Via Via wel eens een van hun woningen voor vijf keer de eigen prijs aangeboden'', zegt J.Kluit, woordvoerder van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties. Hij erkent dat het ook verleidelijk is een nieuwbouwappartement te verhuren. De corporatie vraagt een huur van €272, de vrije markt betaalt €1.134.

Illegale onderhuur is een urgent probleem, zegt Kluit, al kan, volgens hem, ,,niemand met exactheid zeggen hoe groot dit probleem is''. De schattingen lopen uiteen van 5 tot 20 procen van het totale huurwoningbestand. Zeker is dat vroeger vijftig mensen op een vrijkomende huurwoning reageerden, ,,en nu is dat het drievoudige'', zegt Kluit.

Alle woningcorporaties in Amsterdam zetten zich in tegen illegale onderhuur. De Amsterdamse woningcorporatie Het Oosten deed dat op vooralsnog unieke wijze. Zij kondigde eind vorige week een generaal pardon aan voor illegale onderhuurders. Wie kan aantonen op 2 februari 2002 drie maanden illegaal onder te huren én kan aantonen dat de officiële huurder al die tijd niet op het adres verbleef, zou voor een legaal huurcontract in aanmerking kunnen komen. Mits hij legaal in Nederland verblijft en het de woningbouwcorporatie lukt het oorspronkelijke huurcontract te verbreken.

In 1993 werd een onderzoek gedaan naar onrechtmatige bewoning in Amsterdam. Daaruit kwam de schatting van 8 procent. Naar aanleiding van dat onderzoek werd in 1995 het Zoeklicht-project begonnen. Zoeklicht vergelijkt gegevensbestanden van de Gemeentelijke Sociale Dienst, woningcorporaties, individuele huursubsidie en het bevolkingsregister met elkaar om illegale onderhuur op te sporen. Na ruim vijf jaar onderzoek van de Amsterdamse projectgroep Zoeklicht zijn 252 woningen weer beschikbaar gekomen voor legale verhuur.

Tot en met juni 2002 zijn door Zoeklicht 42.866 woningen onderzocht. Van die woningen zijn 5.208 door controleurs van Zoeklicht bezocht. Honderd huurders hebben een huurcontract gekregen, 76 vergunninghouders zijn teruggekeerd op hun oude adres en van 97 mensen is de uitkering door de sociale dienst stopgezet. Bij het bevolkingsregister zijn 777 adressen op orde gebracht.

De Stedelijke Woningdienst Amsterdam (SWD) is verantwoordelijk voor de coördinatie van Zoeklicht. SWD-woordvoerder J.Montauban, erkent dat vijf jaar onderzoek ,,geen geweldige aantallen'' heeft opgeleverd, in aanmerking genomen dat er in Amsterdam circa 200.000 goedkopere huurwoningen staan. In totaal telt Amsterdam 370.000 woningen.

Bij het generaal pardon zoals beoogd door Het Oosten, zet Montauban vraagtekens. Volgens Montauban oordeelt de rechter vaak dat drie maanden onvoldoende is om de `jongste' bewoner een vergunning te geven. Wie aan de hand van Het Oosten naar de rechter loopt omdat hij drie maanden illegaal onderhuurt, loopt de kans door de rechter op straat te worden gezet. ,,De rechter begint illegale onderhuur pas serieus te nemen wanneer er sprake is van minimaal een jaar''.

Montauban zegt het ,,wonderlijk'' te vinden dat Het Oosten zonder overleg dat project is gestart, temeer daar Het Oosten deelneemt aan Zoeklicht. Montauban vindt dat een generaal pardon een verkeerd signaal geeft. Daarmee beloon je iets dat niet mag.