Papieren zakdoek

Op donderdag was er nog geen toestemming om de beelden van het huwelijk rechtstreeks te stralen naar de Nederlandse ambassade in Delhi. De Indiase wetgeving is op sommige punten zo archaïsch – er moest langdurig onderhandeld en gesoebat worden voordat een ambtenaar een stempeltje op een formulier zette waarmee, bijna te laat, de toestemming was verkregen.

Want technisch moest het nog mogelijk worden. Vrijdag werd er koortsachtig geëxperimenteerd door de beste satellietdeskundigen van het land. Als de test mislukte, zou het feest niet doorgaan, kreeg de Nederlandse gemeenschap in Delhi te horen.

Maar toen kwam, laat in de middag, de kaart per koerier: 's middags om kwart over twee moesten we er zijn. En we waren er. Sommigen gekleed in oranje vesten en sjaals en petten die gewoonlijk voor Koninginnedag worden bewaard. De grote hal van de ambassade was feestelijk aangekleed: kleurige doek tegen het plafond, oranje kaarsen, koffie en gebak en blokjes jonge kaas (natuurlijk werd er gekniesd over het ontbreken van champagne, of zelfs bier, maar Nederlanders zijn een kniezend volk), en uiteraard het veelbelovende scherm.

De eerste overzichtsbeelden waren al hartverwarmend: de dam, de gevels, de trambanen en straatstenen, oef. En wat een schitterende opnames vanuit de lucht!

En daar was dan Beatrix. Sommige ouders legden gauw aan hun kleintjes uit dat zij dus de koningin is. Als je zo lang uit je land bent moet je dergelijke dingen uitleggen. Toen het volkslied begon, stond een vrouw op de voorste rij op. Daarna volgde er nog een en nog een en vervolgens wij allemaal. Sommigen legden een hand op het hart, maar anderen bleven gewoon roken, wat ik eigenlijk niet vind kunnen.

Er werd vooral uitgekeken naar de jurk, de jurk van acht lakh (een lakh is 100.000 rupees, het loon dat een Indiase hoofdonderwijzer in twee jaar verdient), de jurk waarover we in de Indiase kranten hadden mogen lezen. Op het moment waarop we de jurk al bijna konden zien moest een vrouw de Indiase ober die blokjes kaas rondbracht manen om op te schuiven. De oneerbiedige rooksters achter mij vroegen zich hoorbaar af of Máxima een bh droeg, omdat haar tepels door de jurk zichtbaar waren. Ik miste daardoor de details over de Rolls Royce die de commentatrice doorgaf.

Maar moest dat nou, dat o zo lieflijke meisje in een oude auto laten stappen waarin ze onmogelijk haar vijf meter lange sluier kwijt kon? Als er een rollende tafel was bedacht voor de handtekeningen op de akte, waarom dan niet ook een auto waarin de kostbare sleep niet hoefde te worden opgerold als een bundel wasgoed?

Eigenlijk vond ik de jurk helemaal geen zestien keer Indiase hoofdonderwijzers-jaarloon waard. Voor zoveel geld kun je hier iets krijgen met goud en diamantjes en robijnen, zoals het in een echt sprookje betaamt.

In India hebben ze pas verstand van sprookjeshuwelijken. Een beetje rijkaard huurt een zogeheten `Wedding Consultant' in, die eerst een thema bedenkt. Geen janboel van een Rolls Royce en een koets en een beursgebouw en een gewone kerk en een marine-uniform en bruidsmeisjes met het haar in ouderwetse knotjes.

Nee, eerst het thema: wilt u modern en flitsend, of oud, als in het oude Egypte? In dat geval wordt een piramide nagebouwd, geen probleem, en een sfinx op ware grootte. Overal halfnaakte mannen in gouden rokken, een stuk of duizend maar liefst. En duizend meisjes die bloemen strooien op het pad van het bruidspaar en kamelen die uit Rajasthan zijn gehaald.

Je kunt ook voor modern kiezen: dan komen de gasten in helikopters, twaalf zwarte gevaarten die in formatie komen aanvliegen. Een optreden van Ricky Martin. En voor familie overzee wordt de hele gebeurtenis live op het internet gezet, niet door een plaatselijke televisiemaatschappij, maar door een heuse speelfilmregisseur.

Het populairst is het thema Bollywood. Het is wat duur, maar dan heb je ook een heus feest. De plaats van het huwelijk wordt een gigantische filmstudio, met enorme decors van triplex en karton. De belangrijkste filmsterren van het moment worden ingehuurd, die elk ongeveer zoveel kosten als de jurk van Máxima.

Deze sterren gaan dan samen met het bruidspaar scènes naspelen uit beroemde films, waarin ook eindeloos getrouwd en gezongen en gedanst wordt. Het bruidspaar en de naaste familieleden krijgen daarvoor een paar maanden voor het huwelijk danslessen. Ze moeten feilloos de liedjes kunnen playbacken en de dansleraar zal niet rusten voor iedereen synchroon de armen optilt en de heupen beweegt.

Er wordt natuurlijk niet bezuinigd op het aantal gasten. Niks geen 1750 zorgvuldig geselecteerde bejaarde hoogheden, maar iedereen die iets voorstelt: behalve filmsterren dus ook modellen en machtige politici en kunstenaars, schrijvers, filmers, zangers, zelfs wetenschappers, als ze glamour hebben. Ze komen ook, omdat ze er vorstelijk voor worden betaald.

Bovendien zul je zo'n huwelijk niet willen missen, het huwelijk van de zoon of dochter van een bankier of textielmagnaat. Er zal voedsel worden geserveerd dat meer is afgestemd op kleur dan op smaak. En op de servetten zijn met de hand de namen geborduurd van het bruidspaar, met gouddraad. De Indiase huwelijksconsulent let op zulke details.

Het belangrijkste detail dat geen consulent over het hoofd ziet is de traan. De bruid zal op een gegeven moment in huilen uitbarsten van al het moois dat haar overkomt, dat weet iedereen. Een begeleidster moet dan toesnellen met een zakdoek van de zuiverste zijde en een visagiste die discreet doch professioneel de oog-make-up bijwerkt. Tranen zijn belangrijk, maar ze maken een vrouw er niet mooier op.

En wat zagen we in Nederland gebeuren? Toen de burgemeester de bruid met zijn innemende stem toesprak? Toen we eerst de ogen van Máxima zagen glinsteren en de cameraman het presteerde om niet op die prachtige donkere ogen in te zoomen? Wat gebeurde er toen die traan er eindelijk was? De aanstaande koningin van Nederland had slechts een papieren zakdoekje bij de hand, een doodeenvoudige Hema-tissue, waarmee ze als het gewoonste ontroerde meisje haar oog- en neusvocht moest wegwerken. Een Indiase huwelijksconsulent zou voor minder zijn ontslagen.

Ramdas@nrc.nl