Opgevoerde gsm

Verkrijgbaar sinds december voor de consument: mobiel internet via gprs, de opgevoerde vorm van gsm-telefonie. Met een speciaal, voor gprs geschikt gsm-toestel en een extra abonnement kunnen zakenman en particulier nu onderweg surfen, mailen en chatten.

Gprs-toestellen zijn goed verkrijgbaar. Ze kosten vanaf ongeveer 200 euro in combinatie met een gsm-abonnement. Voor internet via gprs is doorgaans ook een aanvullend abonnement nodig. Hoe hoger het maandbedrag, hoe lager de prijs per kilobyte. Bij Ben kun je surfen zonder extra maandelijkse kosten, maar dan is een gsm-abonnement nodig (dus geen prepaid) en ben je beperkt tot de wap-site van Ben zelf. De kosten voor de ontvangen en verzonden wap-pagina's brengt Ben apart in rekening (0,029 euro per kilobyte). De kosten van een mail of een wap-pagina zijn zo minder dan een cent. Mét abonnement van bijvoorbeeld 5 euro per maand is iedere wapsite op internet toegankelijk en kost een mB maar 5 euro. We testten een Motorola Timeport 280 en een Ericsson T39m, beide met een Ben-abonnement zonder gprs-abonnement, en een Motorola Accompli 008 (een telefoon annex zakcomputer) met een gprs-abonnement van Telfort. Ben en Telfort bieden gprs aan voor iedereen; KPN en Libertel concentreren zich nog op de zakelijke markt.

Voor er gewapt of gemaild kan worden, moet een gprs-telefoon worden ingesteld. Dit leverde eindeloze hoofdbrekens op. De handleidingen van de toestellen zwijgen over de instellingen, omdat deze van de provider afhangen. Maar hoe de talloze instellingen moeten worden aangebracht hangt juist van het toestel af, omdat de menu's niet zijn gestandaardiseerd. Daar komt bij dat de helpdesks van Telfort en Ben zo kort na de invoering van gprs de benodigde kennis misten.

Gprs is jong en de helpdesks en het winkelpersoneel zullen snel deskundiger worden. Een deel van dit gepuzzel is hoe dan ook onnodig. Sommige instellingen vloeien rechtstreeks voort uit de identiteit van de klant en die van de provider, en beide zijn bekend zodra de SIM-kaart van de klant in het toestel zit. Providers en bouwers van toestellen moeten dit kunnen automatiseren, zodat deze drempel wordt geslecht. Initiatieven om dit voor elkaar te krijgen zijn al genomen.

Een ander probleem dat al bij het aanbrengen van de instellingen de kop opstak, is het intoetsen van gegevens. Er moeten lange tekstfragmenten worden ingevoerd, zoals gebruikersnamen, wachtwoorden, mailadres en -server. Een mobiele telefoon is daarvoor ongeschikt. De Motorola Accompli 008 ondervangt dit met een op het scherm afgebeeld toetsenbordje, waarop je met een pen letters kunt aanwijzen. Maar standaard staat dit apparaat ingesteld op handschriftherkenning, even geavanceerd als onhandig.

Deze ergernis loopt als een rode draad door de proefnemingen met gprs: je toetst je een ongeluk, ook als er internetadressen of e-mailberichten moeten worden getikt. Het scherm is het volgende probleem. Bij het ophalen van mail kan zelfs de inhoudsopgave van de mailbox een groot aantal schermen beslaan, en blijf je scrollen. Afzenders van mail zullen niet structureel rekening houden met de mogelijkheid dat hun digitale post gelezen wordt op een telefoon. Mail lezen via gprs doe je, kortom, alleen als het echt niet anders kan. In voorkomende gevallen kan het uiteraard een uitkomst zijn. Ook bij deze toepassing is de Motorola Accompli 008 het meest bruikbaar. Het scherm is aanzienlijk groter dan bij de andere toestellen. Bovendien zorgt de bediening met iconen en een pennetje op een aanraakscherm ervoor dat de vereiste handelingen sneller en minder krampachtig worden uitgevoerd.

Het verzenden van mail via gprs kent zijn eigen problemen. Veel providers staan het verzenden alleen toe wanneer de abonnee bij de provider zelf inbelt. Verzenden via een gprs-verbinding lukt dus niet op de normale manier, en de mailer moet zijn toevlucht nemen tot bijvoorbeeld webmail, via een voor wap aangepaste site.

Sites bezoeken op deze manier is ook geen pretje. Pagina's zijn onoverzichtelijk, en de ervaren surfer mist bekende pc-voorzieningen, zoals een zichtbare adresregel en het printen of opslaan van pagina's. Omdat niet alle sites in wapvorm bestaan, moet een lijst favoriete adressen opnieuw worden opgebouwd. Vergeleken met internet via de pc is het wapnetwerk klein. Wie zoekt op `music' vindt op het web miljoenen pagina's; via wap een paar honderd. `Muziek' levert bij wap een handvol Nederlandstalige treffers op. Het laat zich raden wat er gebeurt als de zoekopdracht met extra termen wordt verfijnd. Dit medium mag bruikbaar zijn voor acuut noodzakelijke informatie als fileberichten; het is een illusie dat wapklanten via gprs een potje gaan pleziersurfen of winkelen.

Sommige gprs-telefoons zijn te gebruiken als draadloos modem. Van de genoemde telefoons geldt dit voor de Ericsson T39m (alleen infrarood) en met de Accompli 008 (infrarood of seriële kabel). Dan kan het normale internet worden besurft en vervallen veel nadelen. Wel worden zo de gebruikelijke hoeveelheden data verscheept (tot honderden kB per pagina). Dit duurt langer dan bij een vaste modemverbinding en is, bij een prijs van bijvoorbeeld 5 euro per mB, krankzinnig duur.

De Motorola Accompli 008 kost zonder abonnement 635 euro, de Ericsson T39m 420 euro.