Invallers camoufleren gebrek aan creativiteit bij Ajax

Ajax schildert vandaag in het Amsterdamse Van Gogh Museum. Geïnspireerd door een tentoonstelling over de kunstenaarsvriendschap tussen Vincent van Gogh en Paul Gauguin die zaterdag wordt geopend, tonen achttien spelers in een masterclass hun creativiteit met kwast en penseel.

Speciale aandacht gaat uit naar de Australische reservedoelman Joey Didulica, een amateurschilder die gisteren in de uitwedstrijd tegen Willem II nog inviel voor de geblesseerd geraakte Fred Grim. De kunstwerken worden in maart geveild door Christie's. De opbrengst gaat naar de Johan Cruyff Welfare Foundation.

Het is te hopen dat de Ajacieden met olieverf meer creativiteit aan de dag leggen dan met de bal. De lijstaanvoerder van de eredivisie had gisteren de grootste moeite met Willem II. Dat lukte pas in de extra tijd toen de invallers Machlas en Ikedia voor een 3-1 overwinning zorgden.

De balans had ook naar de andere kant kunnen uitslaan, als Denny Landzaat (kopbal naast) en Jatto Ceesay (schot over) in de slotfase twee grote kansen zouden hebben benut. Ajax, zonder de geschorste Rafael van der Vaart, profiteerde in de tweede helft van de vermoeidheid van Willem II, dat donderdag een duel tegen FC Groningen had ingehaald.

Ajax blijft een wankele koploper. Al verdiende het de overwinning, omdat het een groot deel van de wedstrijd domineerde. Trainer Ronald Koeman probeert met de tactiek van de Amsterdamse school het beste te maken van de erfenis die zijn voorganger Co Adriaanse heeft achtergelaten. De huisstijl met vleugelspitsen leverde uiteindelijk het gewenste resultaat op.

De speelstijl rendeerde pas, toen Richard Knopper als nummer 10 werd vervangen door de watervlugge vleugelspeler Pius Ikedia. De Nigeriaan, die lang en vaak geblesseerd was, maakte een minuut na zijn invalbeurt (in buitenspelpositie?) het openingsdoelpunt van Ceesay ongedaan. Al kreeg Ikedia daarbij hulp van verdediger Raymond Victoria.

Toen Koeman aanvaller Zlatan Ibrahimovic verving door Nikos Machlas, nam Ajax ook de leiding. Aan de treffers in de blessuretijd lagen typische Ajax-aanvallen ten grondslag. Dat zou voor Koeman een teken kunnen zijn, dat hij in tactisch opzicht op de goede weg is. Toch waren er gisteren genoeg kanttekeningen te plaatsen die weer in het voordeel spraken van Adriaanse die juist was afgestapt van het vleugelspel.

Wamberto en Andy van der Meyde kwamen niet los van hun oorspronkelijke directe tegenstanders Victoria en Joris Mathijssen. Wamberto bleek bovendien als schaduwspits op de plek van Knopper veel gevaarlijker. Aan de andere kant: als Ikedia fit is en hij heeft op zijn heupen, kan bijna niemand hem stoppen. Dan zou hij afwisselend op links en rechts kunnen opereren met Van der Meyde. Koeman zinspeelde daar gisteren ook op.

Dan rest er voor de Ajax-trainer nog het vraagstuk van de centrumspits. Tijdens de winterstop beloofde hij zichzelf Ibrahimovic voorlopig het vertrouwen te geven. ,,Want dat is in potentie een fantastische speler.'' Maar gisteren moet hij zich toch ook hebben geërgerd aan de beperkingen van de Joegoslavische Zweed. Koppen kan hij ondanks zijn lengte niet en bewegen is allerminst zijn favoriete bezigheid. Wat dat betreft bewees Machlas in de laatste twintig minuten van de wedstrijd hoe het wel moet. De Griek trok gaten, kaatste goed, kopte een voorzet van Van der Meyde snoeihard in en hij behield het overzicht.

Koeman zal zich gerealiseerd hebben dat een Machlas in deze vorm van grotere waarde is voor Ajax dan Ibrahimovic die nog veel moet leren. ,,Inderdaad speelde Machlas zich twee keer goed vrij'', beaamde Koeman. ,,Maar Ibrahimovic vind ik kwalitatief een betere spits. Hij staat alleen te veel stil. Daar moeten we aan blijven werken.''

Een pluspunt was verder de terugkeer van rechtsback Ferdi Vierklau. De verdediger speelde de laatste twee seizoenen door blessures respectievelijk tien en veertien wedstrijden voor Ajax. Dit seizoen kwam hij nog maar drie keer in actie. Na jarenlang te hebben gesukkeld besloot hij enkele maanden geleden maar eens naar een chiropraktiker te gaan. ,,Die man ontdekte eigenlijk al vrij snel wat er met mij aan de hand is. Ik heb veel blessures rondom mijn heupen gehad. Hij constateerde dat mijn bekken behoorlijk scheef staat. Ik heb in mijn tijd bij Tenerife een keer een knie in mijn bovenbeen gehad. Misschien is het daardoor gekomen. In een maandelijkse behandeling probeert hij nu met een hamer en een pin mijn bekken weer recht te tikken. Het gaat langzaam vooruit.''

Koeman zette het talent John Heitinga gisteren op de bank en gaf de voorkeur aan Vierklau, omdat de trainer hem een betere verdediger vindt. De 28-jarige oud-international liet zich van zijn beste kant zien. Hij schakelde zijn directe tegenstander Dmitri Shoukov uit en kon ook aanvallend zijn steentje bijdragen. ,,Wedstrijdritme bestaat kennelijk niet'', lachte Vierklau. ,,Toen we met de bus vandaag bij de Arena wegreden zag ik Petri Pasanen op het trainingsveld bezig met hersteltraining. Hoe vaak heb ik daar niet gestaan en die bus zonder mij zien vertrekken. Hopelijk kan ik nu een lange periode voetballen.''

Willem II

1

Ajax

3

Ruststand 1-0. 42. Ceesay 1-0, 60. Victoria (e.d.) 1-1, 90. Machlas 1-2, 90. Ikedia 1-3. Schds: Bossen. Tsch: 14.700. Gele kaarten: Mariana en Shoukov (Willem II)