Export van Oranje-smaak

Van alle grote media-evenementen die ik heb gezien, ook in Amerika, hoort de Oranje-televisie tot de top. Holiday on Ice, megaballetten, eurosongfestivals, popconcerten, het huwelijk van kapitein Von Trapp en Maria in The Sound of Music: ze konden er niet aan tippen.

De Oranjes zijn geëxporteerd over de hele wereld, live of via fragmenten in nieuwsuitzendingen. Heeft Endemol de Nederlandse wansmaak over de wereld verspreid, Oranje populariseert de aristocratische stijl. En nog niet eens Engelstalig.

Een koninklijke stoet langs straten waar meer politiemensen dan toeschouwers stonden. Oranje rookbom van legale ,,kunstenaars''. De ketelmuziek van de dwaze-moeder-oppositie naar één pleintje geregisseerd. Slechts een meelbommetje. Dat is de toekomst van de monarchie: een geslaagde mediaproductie. Oranje richt zich rechtstreeks tot het volk, een woord dat weer helemaal terug is. De massamonarchie van Willem-Alexander. In de Arena dankte hij zijn volk voor de ,,steun'' de ze hadden gekregen. ,,Ik hoop dat we die in de toekomst ook van jullie kunnen krijgen'', zei hij in Ikea-stijl.

Het was het grootste koninklijke mediaspektakel sinds de begrafenis van Diana. De Vlaamse koning-commentator, Jan van den Berghe, was onder de indruk. Het decor was grootser en de publieke emotie was heviger dan bij de eerdere kroonprinselijke huwelijken die hij in België en Noorwegen had meegemaakt, zei hij zaterdagavond.

Vrijdagavond de massaviering in het Arena-stadion, zaterdag het beschaafde haute couture-huwelijk. Een multicultureel festival Meer Samen, Samen Meer in de Amsterdamse Arena. In rood-wit-blauwe filmpjes verklaarden Marokkanen, Surinamers, Hagenezen zich ,,Gelderlander'', ,,Noord-Hollander'' of ,,Brabander''. Een Nederlands We are the World. Coca-Cola-allochtonen zijn weer wat anders dan de fierljeppende Oranje-menigte in klederdracht. De beeldportretjes van de nieuwe Nederlanders als conducteur, verpleegkundige of banketbakker tussen hun geüniformeerde collega's zouden zo afgedraaid kunnen worden bij een Amerikaanse verkiezingsmanifestatie. Maar die gaat over politiek. Zonder die politiek erbij haal je hogere kijkcijfers. Een kus tussen jonggehuwden op het bordes van een paleis scoort beter dan een kandidaat die de verkiezingen wint en saaie politieke uitspraken doet. Naar politiek willen kinderen niet kijken. Dit zien ze graag.

Na al die glamour klonken de welsprekende waarschuwingen van de burgemeester en de dominee dat het koningschap een zware plicht is, nauwelijks nog overtuigend. Er ontstaat dromerige empathie. Je stelt even jezelf voor als prins of prinses. Of je herinnert je je eigen huwelijk of dat van anderen. Zouden voortaan meer mensen in de kerk willen trouwen?

Terwijl de kleppen voor de orgelpijpen opengingen, werd de hele kerkvloer vanaf de hemelse nok gefilmd, met de ronde bruidssleep in het midden. Een ander goddelijk perspectief: het koninklijk paar door een gekruld gat in het barokke traliehek gefilmd, geknield met het hoofd gebogen voor de dominee en de Kijker. Morricone-achtige filmmuziek. De tranen van Máxima bij het spelen van de Argentijnse tango van Piazzolla waren een illustratie van de preek over Ruth die met haar schoonmoeder haar land verliet. Sleutelscène over het vaderoffer dat Máxima bracht. De kroonprins en Máxima hadden deze dienst zorgvuldig voorbereid, zei Ter Linden. Een deel van zijn preek bestond ook uit de brieven die zij hem hadden geschreven.

Geen republikein te zien. Alleen Leon de Winter mocht nog even op de Duitse tv zeggen dat de populariteit van Máxima niet beklijfde. ,,Ja, maar u wil ook een republiek'', zei de presentatrice. Protesten die al gauw werden overstemd door de zwak wuivende hand van prins Claus uit het autoraam, de tranen van grootvader Bernhard in het stadhuis, de steelse gelukwens met gevouwen handen van getuige koningin Beatrix na het tekenen van de huwelijkacte. In tien Europese landen integrale Oranje-producties die cineast-schrijver De Winter nooit zou kunnen overtreffen. Brussel zou het moeten proberen met een Europese koning.