Enron-topman wil niet getuigen voor Congres VS

Kenneth Lay, de oprichter en ex-topman van de ineengestorte energiehandelaar Enron, weigert te getuigen voor commissies uit het Amerikaanse Congres die hem deze week zouden horen. Hij meent al `veroordeeld' te zijn vóór hij is gehoord.

Ook Andrew Fastow, tot vorige zomer het financiële brein van de voormalige beursfavoriet Enron, zal waarschijnlijk niet getuigen. Alleen Jeffrey Skilling, die de toppositie vorig jaar na een paar maanden weer afstond aan Lay, wordt nog steeds verwacht.

Arthur Andersen, de accountantsfirma die door haar diepgaande betrokkenheid bij het Enron-schandaal moet vechten voor haar geloofwaardigheid, trok Paul Volcker, oud-president van de Amerikaanse Federal Reserve Board, aan om toezicht te houden op alle interne maatregelen om schoon schip te maken. Volcker (74) doet het werk (zonder betaling) om ,,het hele vak'' door de huidige crisis te helpen.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie droeg het Witte Huis eind vorige week op alle documenten met betrekking tot Enron te bewaren om het strafrechtelijk onderzoek niet te hinderen. Een rechter had vice-president Cheney toen net verzocht om goede argumenten waarom hij gegevens over zijn contacten met Enron niet zou kunnen overleggen aan het Huis van Afgevaardigden.

Lay's beslissing vandaag en morgen niet te verschijnen voor de Congrescommissies werd volgens zijn advocaat ingegeven door de harde opmerkingen die vooraanstaande Congresleden gisteren in de wekelijkse politieke tv-shows hadden gemaakt. Zij spraken over `bedrijfsmatige corruptie' en `aandelenfraude'. Die uitlatingen volgden op de publicatie zaterdagavond van een kritisch rapport, opgesteld door een commissie uit Enrons raad van commissarissen.

Het 218 pagina's tellende rapport is opgesteld onder leiding van de decaan van de rechtenfaculteit van de Universiteit van Texas, William Powers, die eind oktober tot de raad toetrad. Het rapport stelt vast dat binnen Enron ,,een cultuur van hebberigheid'' en een gebrek aan toezicht heersten waardoor sommige hoge functionarissen zich miljoenen konden toekennen met juridisch-financiële constructies die zeker één miljard dollar fictieve winst voor Enron opleverden.

Deskundige juristen die buiten het bedrijf staan, schatten de kans steeds groter dat strafrechtelijke vervolging van Fastow en Skilling kan slagen. Over de mogelijke strafbaarheid van Lay worden minder stellige uitspraken gedaan. Het rapport-Powers zegt dat Lay als hoogste man verantwoordelijk was, maar ontziet hem toch enigszins.

Lay heeft in het openbaar niets gezegd over de ineenstorting van zijn bedrijf. Via zijn vrouw en anderen heeft hij gesuggereerd buiten veel van de omstreden constructies te zijn gehouden. Zijn advocaat heeft herhaald dat de ex-topman ieder vergrijp ontkent. Dit weekeinde publiceerden verschillende Amerikaanse kranten dat zowel zijn zoon als zijn zuster miljoenen hebben verdiend met diensten voor Enron.