De ring knelt een beetje

Het koninklijk huwelijk verliep zaterdag precies volgens het programma. En, al waren de ouders van Máxima afwezig, ongenoemd bleven ze niet.

Het is even na tien uur, zaterdagochtend, wanneer kroonprins Willem- Alexander en zijn bruid Máxima Zorreguieta verschijnen in de deuren van het Koninklijk Paleis op de Dam. Het bruidspaar loopt gearmd naar de Rolls Royce die klaarstaat. Om hen heen wordt gejuicht en `oh' geroepen. De sleep van de trouwjurk is vijf meter lang. Drie bruidsmeisjes in donkerrood fluweel en zijde helpen de bruid zonder vallen in de auto te stappen. Máxima lacht en zwaait. De zon schijnt over haar gezicht.

Om kwart over tien, precies volgens het programma, komen Willem-Alexander en Máxima de Beurs van Berlage binnen. Ze lopen over donkerblauwe tapijten, het parket ernaast lijkt van goud. In de zaal staan bakken met blauwe hyacinthen, en piëdestals met daarop grote boeketten witte rozen, gardenia's en lelietjes-van-dalen. Máxima kijkt af en toe opzij, naar haar aanstaande man. Die is in uniform, hij draagt het Groot Tenue van de Koninklijke Marine in de rang van Kapitein ter Zee. Als het bruidspaar zit mogen alle gasten gaan zitten. Premier Wim Kok is er, oud-president Nelson Mandela, en Kofi Annan, secretaris-generaal van de Verenigde Naties.

Burgemeester Cohen verontschuldigt zich ervoor dat hij Nederlands zal spreken. Eén woord wil hij wel vertalen voor de Spaans- en Engelssprekende gasten: ,,Yes en si betekenen ja.'' Er wordt gelachen. Willem-Alexander legt zijn hand in die van Máxima, zij legt haar hand daar weer overheen.

Burgemeester Cohen verwijst terloops naar de afwezigheid van de ouders van Máxima: ,,Naast de aanwezigen hier kijken nog wat mensen mee, in Nederland én overzee.'' De vader van Máxima, Jorge Zorreguieta, mocht van het kabinet niet komen omdat hij in de jaren zeventig en tachtig staatssecretaris van landbouw was, onder het Videla-regime in Argentinië. In die jaren `verdwenen' tienduizenden tegenstanders van dat regime.

Na zijn welkomstwoord richt Cohen zich eerst tot Willem-Alexander. ,,U, bruidegom, bent opgegroeid in het licht van de publiciteit, en daarom weet u hoe belangrijk het is om tijd en gelegenheid te hebben ook een privé-leven te leiden.'' Daarna spreekt hij tot Máxima. Voor de oppervlakkige beschouwer, zegt de burgemeester, is de nieuwe positie van Máxima iets ,,begeerlijks'', iets ,,uit sprookjes''. ,,Maar u'', zegt Cohen, ,,hebt ervaren dat die positie u ook pijnlijke beperkingen oplegt''. Máxima lacht als Cohen zegt dat ,,in de huidige tijd'' ook de echtgenote van een toekomstige koning ,,ruimte krijgt om haar vleugels uit te slaan''. Hij noemt haar een moderne jonge vrouw met een internationale carrière, een vrouw die haar eigen tempo heeft, niet het tempo van de gouden koets.

Daarna volgt de huwelijkssluiting. Willem-Alexander en Máxima hoeven niet naar voren te komen, dat zou te lastig zijn met die vijf meter lange sleep. De tafel wordt naar hen toegeschoven. De gasten lachen. Het `ja' van Willem-Alexander klinkt helder, dat van Máxima ook. Ze heeft tranen in haar ogen. Ze zoenen niet, ze fluisteren elkaar wel iets in het oor.

Koningin Beatrix, getuige van Máxima, tekent als eerste de huwelijksakte. Marc ter Haar, getuige van Willem-Alexander, steekt zijn duim op. ,,U gaat nu van de Beurs van Berlage naar de Nieuwe Kerk'', zegt Cohen in zijn slotwoord. ,,Dat betekent van de koopman naar de dominee.'' Máxima schatert.

In de kerk zijn om half twaalf de meeste gasten al binnen. In de kroonluchters branden kaarsen. Zonlicht valt door de ramen op het bankje waar het bruidspaar bij de inzegening zal knielen. De buitenlandse koninklijke gasten, in een vak tegenover het bruidspaar, zitten op volgorde van anciënniteit: in de voorste rijen de langst regerende vorsten, dan de langst zittende kroonprinsen en zo verder.

Wanneer alle gasten zijn gearriveerd klinkt orgelspel. Dan stilte. Die duurt zo lang, dat de buitenlandse koninklijke gasten een voor een weer gaan zitten. Dan komt het bruidpaar toch. Vooraan de ouderling van dienst, die de kaarsen op de tafel voor het avondmaal ontsteekt. Dan dominee Carel ter Linden, gevolgd door het bruidspaar, opnieuw gearmd.

Ter Linden wijdt zijn eerste woorden aan Máxima's ouders. ,,Wij denken aan de ouders van Máxima, zonder wier liefde en zorg zij niet geworden zou zijn die zij geworden is.'' Hij memoreert ook de situatie in Argentinië. En hij roept de gemeente op de liederen mee te zingen ,,die het bruidspaar vol zorg heeft gekozen''.

De schriftlezing wordt uitgesproken door de Argentijnse priester Rafael Braun, in het Spaans. Het is het verhaal van Ruth, de Moabitische die haar schoonmoeder Naomi volgde naar het Land van Juda en zei: ,,Uw volk is mijn volk en uw God is mijn God.'' Máxima heeft moeite haar tranen te bedwingen. Ter Linden zegt: ,,Aangrijpender kan het niet. Wat weet Ruth helemaal van dit volk, om zich daar met heel haar wezen aan te durven toevertrouwen?'' Máxima legt haar linkerhand in de rechterhand van haar man, hun vingers verstrengelen zich.

Dan volgt de huwelijksinzegening. Willem-Alexander en Máxima komen naar voren en knielen. Op het `ja' van Willem-Alexander laten de schermen in de kerk het gezicht van Máxima zien: het is bijna triomfantelijk, er gaat gelach op in de kerk. Bij haar eigen ,,ja'' knippert ze met de ogen en dringt van buiten een langgerekt `jaaaaaaa' door: het Amsterdamse publiek dat op de Dam staat en op grote videoschermen de ceremonie volgt.Wanneer Willem-Alexander Máxima de ring aanschuift, knelt die een beetje. Bij het spelen van een tango, op de bandoneon, komen dan toch de tranen. Met haar zakdoek, die in de rechtermouw zit, dept ze voorzichtig beide wangen. Daarna pakt ze weer de hand van haar man, ze streelt met haar duim over zijn gespannen knokkels. De kerk is stil. Ook van buiten dringt geen geluid door. Het slotlied, `Mijn schild ende betrouwen, zijt Gij, o God, mijn Heer', zingt Máxima bijna uit haar hoofd mee.