Bridgemate maakt tussenstanden mogelijk

Niet alleen het spelen van bridge vergt hoofdbrekens, het bepalen van de einduitslag ook. Voor een buitenstaander zal niet direct duidelijk zijn waarom bij bridge een blocnootje voor de puntentelling niet volstaat, zoals bij klaverjassen of toepen. De voornaamste reden is dat bij bridgetoernooien of clubavonden, om de toevalsfactor te elimineren, aan elke speeltafel slechts een beperkt aantal spellen (4 sets van 13 kaarten) wordt gedeeld en bewaard. Als een ronde afgelopen is, wisselen de paren van tafel en spelen ze de volgende ronde met de spellen die bij die tafel horen. Op het eind hebben dus meerdere (zo mogelijk alle) paren dezelfde kaarten in handen gehad. Zo kan achteraf per gedeeld spel een objectieve rangorde van de paren bepaald worden, en daaruit een totaalscore, mits de punten van alle spellen correct zijn genoteerd en verwerkt.

Voorheen vergde dat een omvangrijke administratie met scorekaarten op papier. Bridgers die de uitslag van een avondje bridge wilden weten, moesten eindeloos wachten totdat de wedstrijdleiding de boekhouding op orde had. Wouter Couzijn, recent afgestudeerd student elektrotechniek aan de TU Delft, ontwierp een systeem met op elke speeltafel een los scorekastje voor de invoer van de gegevens, plus een uitrekenprogramma dat op een gewone pc draait. Er bestond al wel software met een speciale scanner (zoals het Scanzo-systeem) om scorekaarten in te lezen en te verwerken, maar zo'n gedeeltelijk mechanisch systeem is minder flexibel en foutgevoeliger. Daar staat weer tegenover dat de Bridgemate duurder in aanschaf is, omdat voor elke speeltafel een kastje aanwezig moet zijn. De kastjes zijn net zo simpel te bedienen als een rekenmachine en vissen al bij de invoer van de gegevens de meeste fouten eruit.

Couzijn: ,,Het is nu bijvoorbeeld ook mogelijk om bij grote wedstrijden tussenstanden zichtbaar te maken op een elektronisch scorebord.' Couzijn – die zelf geen bridge speelt – maakte al tijdens z'n studie programmeerbare elektronica voor allerlei klanten, ,,soms zelfs op 24-uurs basis'. Voor deze klus reageerde hij op een advertentie van ondernemer Ron Bouwland en die kwam weer op het idee omdat een vriend wedstrijdleider bridge was.

Voor de wedstrijd kiest de wedstrijdleider met de Bridgemate-software een speelschema, afhankelijk van aantal spelers en speelrondes. Elk scorekastje krijgt via een kabel vanaf de pc gedownload welke paren in welke ronde aan die tafel spelen, de initialisatie. De kabel heeft een stekker met speciale hardware. Als die stekker niet in de usb-poort van de pc zit werkt het programma niet, om zo illegaal kopiëren te verhinderen.

Tijdens het toernooi voert een speler aan elke tafel na het bieden het te maken contract in (`Noord drie harten'), en na dat spel de uitslag (`Noord vier harten'). De kastjes kennen de randvoorwaarden waaraan hun invoer in iedere ronde moet voldoen en accepteren alleen gegevens die daaraan voldoen. Ook houden ze bij welke informatie beschikbaar mag zijn. Een speler mag wel de eigen resultaten terugzien, maar bijvoorbeeld niet welke contracten andere paren eerder aan die tafel hebben gespeeld, want dat zou misbruik van voorkennis zijn.

De wedstrijdleider heeft een speciale plug die bij de kastjes in dezelfde poort past als de pc-kabel. Ook de plug bevat een moeilijk na te maken stukje hardware ter beveiliging. Hij autoriseert de wedstrijdleider om tijdens het toernooi alle informatie in de kastjes op te vragen en te corrigeren. In de praktijk komen nog al eens onregelmatigheden voor. De wedstrijdleider kan dan beslissen een arbitrale uitslag voor een al gepeeld spel in te voeren.

Op het eind van het toernooi worden alle kastjes weer aangekoppeld en `geleegd' in de pc, die in een paar seconden de einduitslag bepaalt. Het hart van een scorekastje bestaat uit een eenvoudige microprocessor en een kleine (4 kilobyte) geheugenchip. Die elektronica blijft programmeerbaar, zodat updates van de Bridgemate-software probleemloos verwerkt kunnen worden.

Op de printplaat van zijn eigen demonstratiemodel heeft Couzijn al de nieuwste hardware-update gemonteerd: een minuscuul radiozendertje dat draadloos contact houdt met de centrale pc. Zodra die draadloze versie op de markt komt, naar verwachting over enkele maanden, is ook het nog vrij arbeidsintensieve aansluiten en weer afkoppelen van de scorekastjes aan de pc niet meer nodig.

Inmiddels zijn al ruim honderd bridgeclubs in Nederland overgestapt op de Bridgemate. Couzijn en Bouwland hebben ook Spaanse en Engelse versies paraat, want de wereldmarkt lonkt. Couzijn: ,,Als dat lukt, loont het om echt je eigen chip voor de scorekastjes te laten bakken.'

Het ontwerpen van chips heeft Couzijn's primaire belangstelling. De briljante afstudeerder, die al tijdens zijn studie grossierde in prijzen bij ontwerpwedstrijden, pendelt momenteel heen en weer tussen Nederland en Japan, waar hij bij Fujitsu als freelancer werkt aan snellere chips voor de volgende generatie mobiele telefoons.

Prijzen afhankelijk van aantal afgenomen Bridgemates vanaf 83 euro. Op www.bridgemate.nl/probeer.html kan een virtuele bridgemate uitgeprobeerd worden.