TWIJFELS OVER HET NUT VAN FYSIOTHERAPIE NA EEN BEROERTE

Wie aan een beroerte stoornissen in het bewegingsapparaat overhoudt, heeft minder baat bij fysiotherapie dan algemeen wordt aangenomen. De baat is bovendien kortstondig. Dit blijkt uit een onderzoek onder 359 ouderen uit de Engelse stad Bradford. Alle deelnemers hadden een beroerte gehad en werden gedurende een jaar gevolgd. De patiënten die fysiotherapie kregen hadden na drie maanden een wat betere motoriek en gang dan degenen die niet naar de fysiotherapeut waren geweest. Na zes en negen maanden was dit effect echter verdwenen (The Lancet, 19 jan.).

Bij een beroerte (hersenbloeding of herseninfarct) kunnen de hersenen aanzienlijke schade oplopen. Wanneer het onheil het gedeelte treft dat de bewegingen aanstuurt, komen er geen goede instructies uit de hersenen en kan dit tot min of meer ernstige en blijvende bewegingsstoornissen leiden. Om toch een zo groot mogelijk deel van de motoriek in stand te houden, worden patiënten na een beroerte vaak naar de fysiotherapeut verwezen. Men kan zich met recht afvragen of dat zin heeft als de aansturing uit de hersenen tekort schiet.

Precies dat wilden de onderzoekers weten. Ze volgden ouderen in casu mensen van boven de vijftig die minder dan een jaar geleden een beroerte hadden en die daaraan bewegingsproblemen hadden overgehouden. Ze konden zonder hulp geen trappen of hellinkjes op lopen of hadden een veel tragere gang dan voor hun leeftijd normaal is. De helft van de patiënten kreeg fysiotherapie, minimaal dre behandelingen in maximaal 13 weken. De meeste aandacht ging uit naar het opnieuw leren lopen, het herstel van het evenwicht en algemene lichaamsoefeningen.

De resultaten vielen tegen, zeker op wat langere termijn. In een commentaar in The Lancet schrijven twee Leuvense revalidatiespecialisten dat het nog maar de vraag is of dit onderzoek de conclusies rechtvaardigt. De proefpersonen kregen hooguit zeven fysiotherapeutische behandelingen in drie maanden. Aan de lage kant, vinden de commentatoren. Bovendien vinden ze dat de onderzoekers onvoldoende informatie geven over de inhoud van de behandelingen. Van lang niet alle fysiotherapeutische oefeningen is bewezen dat de patiënt er baat bij heeft. Sommige oefeningen kunnen, zo blijkt uit gerandomiseerd onderzoek, onder omstandigheden wel degelijk duurzaam effectief zijn. Van andere veel toegepaste behandelingen blijkt echter dat er op grond van klinische trials geen resultaat van verwacht mag worden. Er is grote behoefte aan onderzoek dat fysiotherapie evidence based maakt, vinden zij.