Hollywoods kroonprinses blijft een katholiek meisje

Nicole Kidman wint aan de lopende band prijzen voor haar filmrollen. En ze krijgt vrijwel zeker een Oscar. Dana Linssen over de filmster die opbloeide na haar scheiding.

Ze héét zelfs Grace in haar nieuwste filmrol, naar Grace Kelly, het gewone meisje dat prinses werd: Nicole Kidman speelt de rol van een geteisterde moeder in de griezelfilm The Others. Met haar lijkbleke, albasten wangen dwaalt ze door de gangen van een eindeloos spookhuis, waar de schaduwen tot leven komen. De film is gesitueerd in de jaren na de Tweede Wereldoorlog en Kidmans verschijning, van haar koninklijke kamerjas tot de wrong in haar nek, is een hommage aan de tijd dat filmsterren de echte nieuwe adel waren.

Behalve aan Grace Kelly herinnert ze ook aan Greta Garbo. Die kon ook zo trots en stuurs voor zich uit kijken, de kin koppig geheven en soms iets wanhopig spottends in de ogen: Wat dóé ik hier? Maar Garbo kon ook stilletjes wegsluipen uit de aandacht, en dat is voor sterren uit het informatietijdperk minder eenvoudig. Als Nicole Kidman gaat scheiden van Tom Cruise verschijnen de processtukken op internet. En als zanger Robbie Williams na het opnemen van een duet, een nieuwe versie van Frank en Nancy Sinatra's hit Something Stupid, een oogje op haar heeft gekregen, staan de fans bij wijze van spreken al te wachten bij het restaurant waar ze hun eerste afspraakje zullen hebben.

Het blijft paradoxaal. Als iemand beroemd is, ontstaat de neiging alles van hem te willen weten in de hoop dat er iets bij zit wat echt bijzonder of opmerkelijk is of je aan het denken zet. Of gewoon uit fan-verliefdheid. Doorgaans komt het erop neer dat je je door een hoop seksueel rumoer heen moet worstelen en dat de rest, niet interessanter dan wat pakweg je buurmeisje te melden heeft, als gewijde wandtegeltjes op de muur terechtkomt. Begrijpelijk is het wel. Die twee uur in de bioscoop kun je zo tot onmetelijke tijdspannes oprekken. De film is nooit meer afgelopen als je je geliefde acteur of actrice ook nog eens in glossy tijdschriften, op internet of MTV tegenkomt. De kassa's van de droomindustrie rinkelen. Met als keerzijde dat de sterren intussen personages in hun eigen leven worden.

Tom en `Nic'

De op 20 juni 1967 in Honolulu geboren en in Australië opgegroeide Nicole Mary Kidman was de afgelopen tien jaar gecast als Hollywoods kroonprinses. Ze heeft in die periode gedecideerd de pers op afstand van haar privé-leven weten te houden. Getrouwd met een van de machtigste mannen uit de filmbusiness, Tom Cruise, vertegenwoordigde zij sterrendom in het kwadraat.

`Nic' noemde hij haar liefkozend en dat is ongeveer het meest intieme dat we officieel van ze weten. Waar zij verschenen, was het hand in hand, glimlachend terzijdes in elkaars oren fluisterend, zij blootsvoets of op platte schoenen en toch nog een halve kop groter, hij zijn armen spreidend alsof hij zojuist een touchdown had gescoord.

Geruchten over zijn, of haar, of beider homoseksualiteit vochten ze soms succesvol aan, met als gevolg dat er door de tabloids vele miljoenen schadevergoeding aan goede doelen moest worden geschonken. Personeel moest verklaringen ondertekenen dat ze niets van wat zich in huize Cruise afspeelde naar buiten zouden brengen (en ook die verklaringen zijn op internet te vinden). En pornoacteur Chad Slater die een jarenlange relatie met Cruise claimde, werd hardhandig afgeserveerd. Toen ze kort na hun huwelijk twee kinderen adopteerden, een meisje (Isabella) en een jongen (Connor), de ultieme rijkeluiskinderwens, stond niets het jaren-vijftig-tafereeltje van een gelukkig gezin nog in de weg. Behalve dat ze ze niet zelf verwekt hadden natuurlijk. Iets wat de miskraam die Kidman kort na het verzoek om scheiding van Cruise zou hebben gehad, extra bitter maakt.

Haar doorbraakrol speelde Kidman in 1989 in de thriller Dead Calm, tegenover Sam Neill. Daar waren jaren van standvastige oefening aan vooraf gegaan. Haar apocriefe eerste rol was een blatend schaap in het kerstspel op de lagere school.

Daarna bood het acteren uitkomst voor een slungelachtig schoolmeisje met een massa ontembaar rood haar dat uit angst voor zonnebrand liever binnen bleef als haar klasgenootjes buiten speelden. En langzamerhand transformeerde het spreekwoordelijke lelijke eendje in de langgehalsde mooie zwaan.

Bang voor vlinders is ze volgens de bladen. Die fragiele fladderende beestjes en dat terwijl je haar misschien wel met een vlinder zou willen vergelijken. Streng, statig en ongrijpbaar, kleurrijk, maar uitgebleekt door de zon. Ze zouden haar een onprettig gevoel geven, en haar moeder, die psycholoog is en Nicole en haar zusje Antonia met Freud open op de keukentafel opvoedde, begrijpt vast wel waarom.

Huwelijk

Snel na Dead Calm kwam de racefilm Days of Thunder, waarbij ze tegenover de vijf jaar oudere Cruise stond, die toen met actrice Mimi Rogers was getrouwd. Een wervelwindromance volgde. En een huwelijk binnen een half jaar, op kerstavond 1990. En een half tropisch regenwoud aan papier om de roddels te drukken die toen op gang kwamen.

Kidman werd Mevrouw Cruise. Ze mocht dan wel een eigen carrière hebben, maar Cruise was de best betaalde Hollywoodster van de late jaren tachtig, met blockbusters als Top Gun, Rain Man en Born on the Fourth of July op zijn naam. Daar kom je niet tussen.

De katholiek opgevoede Cruise had als kind maar één toekomstperspectief: priester worden. Volgens zijn ex-vrouw Mimi Rogers iemand die, zij het discreet, wel uit de school klapte – was hij tegen het einde van hun huwelijk zo goed als celibatair. En het was in die periode dat hij kennis maakte met de Scientology Church, waartoe hij zich halsoverkop bekeerde en fanatieker werd dan oprichter en sciencefictionschrijver L. Ron Hubbard zelf . Volgens Cruise was hij dankzij Scientology van zijn dyslexie afgeholpen. Cruise is niet de enige Hollywoodster die zijn toevlucht tot deze zelfverklaarde kerk zoekt. John Travolta is ook een van hen al is het wel een staaltje van blasfemische rechtvaardigheid dat zijn rol in de sciencefictionfilm Battlefield Earth, naar de boeken van Hubbard, de grootste zeperd uit zijn carrière werd. Scientology schijnt de onzekere sterren op te peppen, en dat alles voor miljoenendonaties.

In Hollywoodparodie Bowfinger speelt Terence Stamp op verrukkelijke wijze zo'n berekenende goeroe. Van Cruise wordt gezegd dat hij minstens twee miljoen dollar per jaar op de bankrekening van de Californische Scientology-afdeling stort.

Ook Kidman is katholiek opgevoed, en uit interviews blijkt dat zij altijd een katholiek meisje is gebleven. Het meest uitgesproken bleek dat in een vraaggesprek met de BBC-radio. Daarin werd haar gevraagd of Scientology haar zou helpen overleven op een onbewoond eiland. Nee, antwoordde ze, ik ben katholiek opgevoed, ik ben een katholiek meisje: `I'm a catholic girl'.

Al deze persoonlijke excercities zouden niet zo interessant zijn , als ze niet door Stanley Kubrick zo handig zouden zijn gebruikt in zijn briljante casting van het echtpaar Cruise in wat zijn laatste film zou worden: Eyes Wide Shut (1999), de derde film waarin Cruise en Kidman na Days of Thunder en de romantische kostuumfilm Far and Away (1992) een stel spelen. In de op Arthur Schnitzlers Traumnovelle gebaseerde film over de seksuele moraal aan het einde van de twintigste eeuw, gedroomde schuld en werkelijke boete en echtelijke trouw, spelen Cruise en Kidman een echtpaar dat door vermeende ontrouw uit elkaar wordt gedreven.

Omdat Kubrick door zijn eigen roddelmachinerie vooruit werd gesneld, zou deze uiteindelijk tamelijk cerebrale film niets minder dan onversneden porno zijn. Het publiek kon niet wachten tot Cruise en Kidman `hét' voor de camera zouden doen, zeker nadat acteur Harvey Keitel ontslagen werd, omdat hij over La Kidman zou zijn klaargekomen.

Drie jaar in Engeland tijdens de opnamen van Eyes Wide Shut en Kidmans theateroptredens in Schnitzlers The Blue Room op Westend, en vele gesprekken met Kubrick, die zijn eigen kluizenaarsprijs voor de roem betaalde, leken Cruise van Scientology los te weken. Maar uiteindelijk sliep Hubbard op het kussen tussen beide echtelieden in huize Cruise. Terug in de Verenigde Staten wendde Cruise zich op de set van Vanilla Sky weer tot zijn oude Scientology-adviseurs. Officieel verklaarde Cruise dat hun beider drukke carrières hen uit elkaar hadden gedreven. Maar vrienden van het paar verklaarden dat ook religieuze meningsverschilllen over de opvoeding van de kinderen een rol hebben gespeeld bij de scheiding: Kidman wilde de kinderen een katholiek georiënteerde opvoeding geven, Cruise zou meer gezien hebben in Scientology.

Scheiding als bevrijding

Misschien wilde Cruise ook scheiden omdat hij verliefd werd op zijn Vanilla Sky-tegenspeelster Penélope Cruz. Cruise-Cruz zijn sindsdien een verguisd item in Hollywood en het kijken naar Vanilla Sky wordt weer door nieuwe sensatiemotieven gekleurd.

Voor Nicole Kidman heeft het openbaar worden van al deze details uit haar privé-leven alleen maar een bevrijding betekend. Ze is niet meer Mevrouw Cruise, maar mag Ms. Kidman zijn, een actrice die op volwassen leeftijd nóg een metamorfose onderging. Dankzij landgenoot Baz Luhrman (eerder regisseerde hij Strictly Ballroom en William Shakespeares Romeo + Juliet) werd ze een icoon van de popcultuur door haar rol in Moulin Rouge, een uitzinnige neo-postmoderne musical waarin de hits van Madonna en de de song One Day I'll Fly Away elkaar ontmoeten in een erotische, roodgekleurde orgie van ware liefde. Als de stervende courtisane Satine baadt Kidman zich in de film in een weelde van juwelen en streelzacht fluweel. Nominaties (voor The Others) en prijzen (voor Moulin Rouge) bij de Golden Globes beloven veel goeds voor de komende Oscaruitreiking. En ze gaat tenminste weer met leuke mannen uit. Zoals de genoemde Robbie Williams, met wie ze een zinderende `Something Stupid'-videoclip opnam, haar bodyguard David Garris, popartiest Fatboy Slim en Moulin Rouge-tegenspeler Ewan McGregor.

De films `Moulin Rouge', `The Others' en `Vanilla Sky' draaien in de Nederlandse bioscopen.