Groenendaal fietst tegen 50.000 Belgen

In Zolder strijden morgen zes veldrijders om de regenboogtui. Vijf Belgische favorieten rijden een thuiswedstrijd voor 50.000 fans. Een Nederlandse outsider, Richard Groenendaal, fietst in het hol van de leeuw.

België en Nederland onderhouden geen vriendschappelijke betrekkingen op sportgebied. Bij de `Derby der Lage Landen' was nog sprake van sportieve rivaliteit, maar sinds de opmars van het Nederlandse voetbal in de jaren zestig hebben veel Belgen een hekel aan hun noorderburen die zij misplaatste arrogantie verwijten. De uitschakeling van Oranje voor het WK leidde vorig jaar vooral in het Vlaamse voetbalkamp tot spottende reacties.

In de wielersport liggen de verhoudingen anders. De Nederlandse wegrenner Joop Zoetemelk reed jarenlang letterlijk in de schaduw van Eddy Merckx. De Nederlandse crosser Hennie Stamsnijder was bijna altijd de mindere van de Belg Roland Liboton. Van de huidige lichting kan alleen Richard Groenendaal wedijveren met de Vlaamse veldrijders. De Brabander is bij het wereldkampioenschap in Zolder de enige buitenlander die het Belgische feestje kan verstoren.

Groenendaal moet morgen opboksen tegen minimaal vijf Belgische favorieten. Hij rijdt niet alleen tegen Sven Nys, Bart Wellens, Mario de Clercq, Erwin Vervecken en Tom Vannoppen. De wereldkampioen van 2000 heeft ook te maken met een vijandig publiek, dat hem voor het minste of geringste zal uitfluiten. Het WK belooft in meerdere opzichten een enerverend schouwspel te worden.

Of het in Zolder tot uitschelden of natrappen komt, hangt van het koersverloop af. Rijdt er een Belg aan kop, dan blijft Groenendaal waarschijnlijk fysiek geweld bespaard. Wanneer hij de thuisrijders op eigen terrein verslaat, is de organisatie in Zolder voorbereid op calamiteiten, laat een woordvoerder weten. Er zijn extra politiemensen op de been. Maar er is geen Mobiele Eenheid in de buurt, ontkent hij de publicaties in sommige Belgische kranten.

De vete tussen Groenendaal en het Vlaamse wielerpubliek dateert van 1994, toen de jonge Brabander bij het WK in Koksijde in de finale werd lastig gevallen. Hij kreeg een schouderklopje van de Belg Paul Herijgers, die hem vlak voor de finish passeerde. Groenendaal zou deze vernedering nooit vergeten en gaf op Belgisch grondgebied geen overwinning meer cadeau. Hoe harder hij fietste en hoe hatelijker hij reageerde, des te bozer werden de Belgen langs de kant.

Vijf weken geleden kwam het tijdens een veldrit in Diegem, onder de rook van vliegveld Zaventem, voor 't eerst tot een handgemeen. Groenendaal had weer eens lek gereden, toen enkele supporters van Vannoppen hem aanspoorden een beetje op te schieten. De Nederlander stapte van de fietst en gaf, balancerend op de noppen van zijn schoenen, een nekslag aan de Belgische fan. Groenendaal reed de koers uit, maar werd gediskwalificeerd door de jury en ter verantwoording geroepen door de internationale wielrenunie (UCI).

Ruim een maand later leken de kruitdampen opgetrokken. Groenendaal wilde zijn agressieve reactie ,,niet goedpraten''. Vorige week kreeg hij een fruitmand cadeau van enkele Belgische fans. Hij werd ook gesteund door zijn Belgische collega's, die zich zeiden te schamen voor het supportersgeweld.

Veldrijden is in Vlaanderen ongekend populair. Naar verwachting 50.000 toeschouwers komen morgen naar het autocircuit in Zolder. Het Belgische wielerpubliek is verdeeld in minimaal vijf kampen. Iedere favoriet weet zich gesteund door een eigen supportersvereniging. De onderlinge verstandhouding is niet altijd even vriendschappelijk. Maar elke fanclub heeft liever een andere Belg als winnaar dan d'n Ollander .

Groenendaal heeft deze week, een paar dagen voor het WK, in het Belgische weekblad Humo opnieuw voor opschudding gezorgd. In grovere bewoordingen zei Groenendaal, wat hij eind december in deze krant had verteld. Waarmee zijn excuus, dat de uitspraken in Humo uit hun verband waren gerukt, minder geloofwaardig zijn.

,,Als ik het echt beu ben, charter ik een busje met zware jongens uit het dorp die honkbalknuppels onder hun jasje verstoppen'', sprak Groenendaal. ,,De eerste Belg die een beetje veel boe roept, krijgt die knuppel in zijn nek. Volgens mij zijn het types met een slecht huwelijk die hun frustraties op mij willen afreageren. Ze zijn lafbekken.''

Groenendaal beloofde onverkwikkelijke taferelen, als hij tijdens de race uit balans wordt gebracht. ,,Als een Belg mij van de fiets slaat, wordt niemand wereldkampioen. Vergeet niet dat er ook vijfduizend Nederlanders naar Zolder komen. Als mij iets overkomt, bezetten zij gewoon het parcours. Dan is het oorlog.''

De reacties op de uitlatingen waren voorspelbaar. Nys, zijn ploeggenoot bij Rabobank, sprak in dagblad De Morgen van ,,een domme actie''. Hij zei te vrezen dat ,,de affaire-Diegem weer kan oplaaien''. Volgens De Clercq gooide Groenendaal ,,olie op het vuur''. De Nederlandse bondscoach Herman Snoeijink kan geen vlekkeloos koersverloop garanderen. ,,Maar we kunnen Richard moeilijk laten begeleiden door bodyguards.''