De balkonscène: `Kus haar! Kus haar!'

Zouden ze het doen? Henk van Gelder over de regie van de balkonscène, op televisie bijna belangrijker dan het jawoord.

Dat hij van spruitjes houdt, wilde Willem-Alexander tegenover de interviewers van het Jeugdjournaal best onthullen. Maar toen namens de jeugdige kijkers werd gevraagd of er op de huwelijksdag ook zou worden gezoend, begon het paar te giechelen en te blozen. ,,Dat houden we als verrassing'', bracht de prins er tenslotte met moeite uit. ,,Dan moet u maar kijken.''

Zo is de balkonscène op het Koninklijk Paleis op de Dam, die vanmiddag tussen half 2 en kwart voor 2 de finale zal vormen van de huwelijksvoltrekking, het enige onderdeel dat niet tot in alle details vermeld staat in het draaiboek voor de 500 medewerkers aan de NOS-reportage. De rest is tot in de kleinste finesses uitgekiend – van de in de bloemstukken, het koorhek en het orkest verstopte minicamera's tot en met de cameraman, die leunend tegen de gevel van de Beurs van Berlage precies het instappen in de auto in beeld kan brengen als de erewacht het vaandel omhoog houdt. Maar wat er zich op het balkon zal afspelen, behoorde tot vanmiddag tot de geheimen van Noordeinde.

,,Natuurlijk is veel van tevoren vastgelegd, er is een grote lijn, maar er wordt wel degelijk geïmproviseerd'', zei NOS-evenementenregisseur Rudolf Spoor – de man van de Elfstedentocht, de intocht van Sinterklaas en de stille tochten van Enschede en Volendam – kortgeleden in een radio-interview, zonder daarbij echter aan de kus te refereren. ,,Soms zal ik in een split second moeten besluiten wat ik laat zien. Mocht iemand van de koninklijke familie flauwvallen, dan leg ik dat vast, maar niet in close-up.'' Zo behoedzaam moet de televisie zich dus nog steeds opstellen als het over de monarchie gaat.

Op het balkon, dat in 1808 aan het zeventiende-eeuwse gebouw werd bevestigd toen Lodewijk Napoleon het eertijdse stadhuis als paleis in gebruik nam, is niet eerder koninklijk gekust. Het betreft hier immers de openbaarmaking van een intimiteit, waarop het volk nog maar sinds kort recht denkt te hebben. Op 29 juli 1981 gingen Charles en Diana er pas na aanhoudende spreekkoren (Kiss her! Kiss her! – Kus haar!) van de toegestroomde massa toe over. En nu durven zelfs de kijkertjes van het Jeugdjournaal het onderwerp aan te snijden. De kus is verplicht geworden.