Chatboxliefde

Op 27 augustus werd het lijkje van de vierjarige Rowena Rikkers gevonden bij Strand Nulde. Inmiddels heeft justitie de moeder en haar vriend

Mike J. moord ten laste gelegd. Wie

is Mike J.?

Robby schrikt, hij dacht dat de sociale dienst voor de deur stond. ,,Ik dacht, het zal toch niet waar zijn?'' Maar voor twee journalisten is hij niet bang. Hij komt net thuis, hij is met zijn broer Stephan naar de dierenwinkel geweest. Ze zouden voer kopen voor hun hagedissen. Ze kwamen naar buiten met twee jonge slangen. ,,Ze kunnen anderhalve meter lang worden'', zegt Stephan. Hij loopt naar de keuken om thee te zetten.

Robby is een vriend van Mike, hoofdverdachte van de moord of doodslag op Rowena Rikkers, het `meisje van Nulde'. Ze kennen elkaar omdat ze zeventien jaar in dezelfde flat woonden, een galerijflat aan de Huslystraat in Rotterdam Alexanderpolder. Robby op de eerste, Mike op de tweede en later op de dertiende verdieping. Van april tot eind augustus 2001 woonden Wanda R. en haar dochter Rochelle van twee daar ook. Haar dochter Rowena, vier, werd er na juli niet meer gezien. Op 27 augustus werd haar rompje gevonden bij Strand Nulde, haar hoofdje in de Nieuwe Waterweg, één van haar handjes in het Veluwemeer. De huid van de vingertoppen was weggesneden.

Mike en Wanda hadden Rowena niet als vermist opgegeven. Ze vertrokken na de vondst van het in stukken gesneden lijkje naar Spanje. Ze deden alsof Rowena nog bij hen was. Op een ansichtkaart die ze naar Nederland stuurden, zetten ze ook haar naam. Rowena werd pas herkend toen er een reconstructie van haar hoofd was gemaakt. Ook de huid van haar gezicht was weggesneden. In december werden Mike en Wanda in het stadje Murcia in Spanje gearresteerd. Ze zijn overgebracht naar Nederland.

Robby – eigenlijk Roberto – gaat op de bank zitten en steekt een joint op. Hij is vierendertig, lang en slank, met een smal gezicht. Hij was dertien toen hij in de Huslystraat kwam wonen, met zijn broer Stephan en hun moeder. Die was toen net gescheiden. Mike, zegt Robby, kwam ook in de Huslystraat wonen toen zijn moeder gescheiden was. Hij had nog een jongere halfbroer, van een andere vader. Mike heeft zijn eigen vader nooit gekend. ,,We hingen rond in de boxen, we voetbalden op het veldje voor de flat'', zegt Robby. Hij kan zich niet herinneren op welke school Mike zat, daar hadden ze het nooit over. Hij weet alleen dat Mike later naar de politieschool ging. ,,Maar daar kreeg hij moeilijkheden.''

Stephan haalde zijn diploma voor metaalbewerking, voor schilderen, voor rijden met de vorkheftruck. Robby heeft alleen een zwemdiploma. ,,Ik ben een eendagsvlieg'', zegt hij. ,,Net als Mike'', zegt Stephan. ,,Mike is ook zo.'' Hij pakt een emmer met sop en begint een hok schoon te maken voor de twee jonge slangen. ,,Mike en mijn broer kunnen alles. Maar ze willen niets.''

,,Ik doe zo weinig mogelijk'', zegt Robby. ,,Hoe breder het levenspad waarop je loopt, hoe meer problemen je krijgt.'' Mike had volgens hem het geluk dat hij geen stiefvader had die dronk en sloeg. In ieder geval niet in de tijd dat hij hem kende. En Mike had een lieve moeder. ,,Helaas was die ziek.'' Ze had kanker, ze ging dood toen Mike zeventien was.

Het huis van Mike, op de dertiende verdieping, staat leeg. Het wordt opgeknapt door de woningbouwvereniging. Mike had alle muren eruit gesloopt en de vloer kaal gemaakt tot het beton. Hij maakte schilderijen, zijn huis was zijn atelier. Toen Wanda met haar dochters bij hem kwam wonen, huurde hij bij Skala een fornuis en een wasmachine. Hij had daar ook al een televisie, een computer en een magnetron vandaan gehaald. Vlak voordat hij met Wanda en Rochelle naar Spanje vertrok, op 30 augustus, probeerde hij de spullen te verkopen aan een buurvrouw op de elfde verdieping. Maar die wilde niet. Mike nam alles mee in een busje, een Mercedes Vito. De huur van zijn huis betaalde hij niet meer. Op 7 januari zette de woningbouwvereniging Mike officieel de flat uit – maar toen was hij er al maanden niet meer geweest.

In het huis naast dat van Mike wonen Anita en haar zoon, die toevallig ook Mike heet. Anita was van 1992 tot halverwege 1998 Mike's vriendin. Anita leende Mike een slaapbank toen Wanda en haar dochters bij hem introkken. ,,Daar sliepen die kleine apies op.'' Ze was blij, zegt ze, dat Mike een nieuwe vriendin had. Ze had zelf een andere man leren kennen toen Mike een tijd naar La Gomera was, drie jaar geleden. ,,Ik heb altijd het gevoel gehad dat ik voor Mike zijn familie was'', zegt Anita. Ze is drieënveertig, meer dan tien jaar ouder dan Mike. (Die werd geboren op 20 juni 1969.) Zijn halfbroers – hij had er ook één die acht jaar ouder was – zag Mike nooit. En andere familie had hij niet. Anita zegt dat Mike de schoenmaker bij wie hij af en toe werkte als zijn broer beschouwde. En dat hij de schilderijenverkoper die hij vanaf zijn vijftiende kende zag als zijn vader.

Anita, de schoenmaker en de schilderijenverkoper werden vóór de arrestatie van Mike en Wanda door de politie verhoord. Ook alle bewoners van de flat aan de Huslystraat werden verhoord. De politie wilde weten wat Mike voor een man was. En of ze dachten dat hij in staat was om een moord te plegen. ,,Ze vroegen of een psycholoog naar de schilderijen van Mike mocht kijken'', zegt Anita. In haar woonkamer heeft ze er drie hangen. Een hond achter kippengaas, een mannenhoofd, een groot abstract werk in wit, zwart en terracotta. Anita vond het niet goed dat een psycholoog ernaar keek. ,,Het is werk van de oude Mike, van voor alles wat er is gebeurd.''

`Mike kocht zijn verfspullen in de zaak die hier vroeger naast zat'', zegt Loek. Hij is de baas van de hakkenbar op winkelcentrum het Lage Land, vijf minuten lopen vanaf de Huslystraat. ,,Ik zag hem vaak, ik vond dat we op elkaar leken. We begonnen allebei kaal te worden. Ik zei tegen mijn vrouw: hoe zou het staan als ik mijn haar net zo kort liet knippen als hij?''

Loek, twaalf jaar ouder, vroeg aan Mike of hij hem af en toe wilde helpen. Dat is nu zes jaar geleden. ,,Hij maakte sleutels, hij kletste met de klanten. Hij zat iedereen te entertainen.'' Ze raakten bevriend, op donderdagavond gingen ze vaak de stad in, samen met William die brood en banket verkocht in de kraam tegenover de hakkenbar. En op andere avonden kwam Mike vaak eten. ,,Hij had net bijna twee jaar in de gevangenis gezeten. Iedereen had hem in de steek gelaten.''

Mike's vader was een Marokkaan, zegt Loek. Die werkte bij Michelin in Vlissingen. Daarom noemde zijn moeder haar zoon Michael. Toen haar kind werd geboren, zag ze de vader al niet meer. Mike kreeg de achternaam van de man met wie ze daarna was. ,,Hij vertelde weinig over vroeger'', zegt Loek. ,,Ik weet dat hij als kind in de Vierambachtstraat woonde, in Rotterdam-West. Hij hield veel van zijn moeder. Hij vertelde weleens hoe boos hij was op de dokters, dat ze haar niet beter konden maken.''

Mike kon agressief zijn, zegt Loek. ,,Dan had hij het nadeel dat hij groot en sterk was.'' Mike vertelde hem dat hij, toen hij nog bij de politie werkte, een keer een paar jongens tegen de rolluiken van een winkel had geslagen. Ze hadden twee keer zijn pet van zijn hoofd getikt. Maar dat was voordat Loek hem leerde kennen. Mike zat op de politieschool in Lochem, in 1993. Hij liep stage op bureau Marconiplein. Hij moest weg, zegt de politiewoordvoerder van Rotterdam, omdat hij werd verdacht van heling.

Loek vond Mike erg aardig voor hun kinderen. En de kinderen waren `dol' op hem. Een keer vertelde een klant van Loek, een oude vrouw, dat ze zo'n last had van de buren. ,,Mike ging meteen met haar mee.'' Hij kon ook zeuren en klagen, zegt Loek. ,,Dan had hij koude voeten. Hij droeg van die zooltjes in z'n Timberlands. Als hij een nieuw baantje had, dan was het binnen een paar dagen dat hij te weinig verdiende, dat hij te veel moest doen.'' Een paar keer per week gingen ze samen hardlopen. En als Mike geld had, zegt Loek, dan ging hij naar de sportschool. ,,Hij was erg schoon op zichzelf. En hij hield van aftershave. Je rook hem al voordat hij de winkel in kwam.'' L'eau d'Issy for men, Tommy Hilfiger. Hij kocht graag kleren van Fubu (For Us By Us), wijde broeken met zakken tot de knie, overhemden in lagen over elkaar. ,,Maar vaak had hij geen geld'', zegt Loek.

Hij rekent voor: Mike had een uitkering, 1.201 gulden per maand. Daar was de tien procent strafkorting die hij kreeg al af. Mike had geen zin in de banen en de cursussen die de sociale dienst hem aanbood. Dan werd er vijfenzeventig gulden per maand ingehouden om oude schulden af te lossen. Van de rest moest hij zijn huis betalen en de spullen van Skala. ,,Hij hield honderdvijfentwintig gulden over om van te leven'', zegt Loek. ,,Daar betaalde hij eerst het voer van zijn honden van.'' Hij had er drie – een van zichzelf, één van Anita en één die hij had meegenomen van La Gomera omdat die zo zielig was. Kruisingen, van onder meer Staffordshireterriërs.

William, de vriend met wie Loek en Mike op donderdag vaak wat gingen drinken, wil afspreken in Breakaway, een café in het centrum van Rotterdam waar hij ook met Mike kwam. Het is een Amerikaans café, met pooltables, en een oude schoolbus als versiering. Er worden hamburgers verkocht, en cocktails die `multiple screaming orgasm' heten, `no faking'. Maar die dronk Mike nooit, zegt William. Mike dronk het liefst Red Bull.

Ze gingen ook graag naar de Kleine Baja, een café waar gezongen werd en de meisjes in een string liepen. William – groot en zwaar, het blonde haar in een staart – zag Mike vaak, maar nooit overdag. ,,Dan werk ik.'' Mike werkte `dan hier, dan daar', en meestal deed hij niets. ,,Nou ja, hij schilderde.'' Mike, zegt hij, had op zijn onderarm een slang laten tatoeëren. Hij had ook tatoeages op zijn rug, zijn schouders en zijn bovenarmen. ,,Maar die zag je niet. Die zaten onder de mouwen van zijn T-shirt.''

Vanaf april zagen William en Mike elkaar niet meer zo vaak. ,,Ik had problemen thuis'', zegt William. ,,En Mike had dat meisje leren kennen, die Wanda.'' Hij heeft haar een paar keer gezien. ,,Ik ging bij hem langs met mijn laptop. Die liep vast en hij zou ernaar kijken. Zij was er ook. Mike had een slaapkamer gemaakt voor de kinderen. En ze hadden een tafel neergezet, en stoelen.'' Hij vond haar `wel een leuk type'. Spijkerbroek, truitje, laarzen, halflang haar. ,,Mike was erg verliefd op haar. En zij op hem. Ik denk dat ze een beetje tegen hem op keek.''

Dit voorjaar begon Mike te veranderen, zegt Loek van de hakkenbar. Ze zagen hem bijna niet meer, hij zat hele dagen te internetten. De donderdag voor Pasen kwam hij opeens langs. Hij had via een chatbox een meisje leren kennen in Dordrecht. Of hij de auto van zijn vrouw kon lenen, hij wilde naar haar toe. ,,Dat was Wanda'', zegt zijn vrouw. ,,Hij had afgesproken bij een vriendin van haar.''

Op vrijdag sprak Mike weer met Wanda af, nu bij haar thuis. En op zaterdag kwam hij Loek en zijn vrouw vertellen hoe `geweldig leuk' ze was. ,,Toen was het Pasen'', zegt Loeks vrouw. ,,Een week later trok ze bij hem in, met haar kinderen. Ik zei: Mike, ik wil me er niet mee bemoeien, maar je kent haar niet. Waar begin je aan? Hij zei dat ik me er inderdaad niet mee moest bemoeien.''

,,Hij kwam ons aan haar voorstellen'', zegt Loek. ,,Het was geen onaardige meid.''

,,Sorry dat ik het zeg'', zegt Jos. ,,Maar ze begon al te kwijlen als ze naar hem keek.''

Mike was erg verliefd op Wanda, zegt Loek. ,,Hij was lang alleen geweest. Hij kon genoeg meisjes krijgen. Maar wat had hij ze te bieden?'' Mike was trots op de kinderen van Wanda, hij had foto's van hen in zijn portemonnee. Op een zondag in mei zagen Loek en zijn vrouw hen vanuit de auto fietsen in het Kralingse Bos, de twee meisjes in kinderzitjes. ,,Ze gingen pannenkoeken eten'', zegt Loek.

Wanda, vijfentwintig, woonde met Rowena en Rochelle in een klein appartement in een jaren-zestigbuurtje in Oud Krispijn. Tuintje voor, tuintje achter. Ze was al anderhalf jaar gescheiden van haar man, maar die was er nog wel vaak. Toen Wanda was vertrokken, kwamen er vrienden van Mike in haar huis wonen. In het najaar werden ze er door de woningbouwvereniging uitgezet.

Rowena zat op de Mauveschool – klein, protestants-christelijk, een paar straten verderop. Volgens de directeur was het een `bewuste keuze' van Wanda, andere scholen waren dichterbij. Hij vond Wanda `anders' dan de meeste moeders. ,,Goed verzorgd. Ze sprak netjes. Ze had haar school afgemaakt.'' Mavo, denkt hij. In april meldde Wanda haar dochter ziek. Een paar weken belde Rowena's juf Wanda op haar mobiele nummer. Wanda zei dat Rowena nog steeds ziek was. De keer daarna zei ze dat ze ging verhuizen. Toen de juf voor de vierde of vijfde keer belde, werd Wanda boos. Ze zei dat het de juf niets aanging naar welke school Rowena zou gaan. Haar dochter was nog niet leerplichtig.

De man die Mike zag als zijn vader heet Yoshi, hij heeft een kiosk op het Binnenwegplein in Rotterdam. Hij verkoopt posters en paraplu's. Yoshi komt uit Israël, hij is een joodse Marokkaan. Een slanke man van achtenveertig, zwart haar en lichtbruine ogen. Hij kwam naar Nederland voor zijn vrouw.

,,Ik ken Mike van de Lijnbaan'', zegt Yoshi. ,,Dat is nu zeventien jaar geleden. Ik verkocht schilderijen op straat en hij hielp me. Hij maakte ook graffiti. Winkeliers vroegen of hij hun rolluiken wilde beschilderen.'' Mike beschilderde voor Yoshi een houten kraam. ,,Zijn moeder was ziek en zijn vader kende hij niet. Een lieve, charmante jongen met lang, krullend haar. Hij kwam steeds vaker eten. Onze kinderen waren gek op hem. Zijn droom was om zijn vader te zoeken.'' In 1992 nam Yoshi Mike mee naar Israël. Een neef van Yoshi trouwde, ze gingen naar de bruiloft. Toen ze terugkwamen, meldde Mike zich aan bij de politieschool. Daarvoor had Mike op allerlei scholen gezeten, ook op de kunstacademie. Maar hij had nooit wat afgemaakt. ,,Ik zei: ga een diploma halen, dan heb je een toekomst. Hij zat daar intern, hij kwam elk weekend bij ons langs, vaak in uniform.''

Voor Yoshi veranderde alles toen Mike en een vriend werden gearresteerd na een roofoverval op een kledingwinkel aan de Korte Lijnbaan in Rotterdam. Dat was op 31 januari 1994. Drie verkoopsters bleven gekneveld achter, er werd voor negentigduizend gulden aan geld en spullen meegenomen. De rechter achtte bewezen dat Mike de belangrijkste dader was. Hij veroordeelde Mike tot dertig maanden cel, waarvan die er twintig uitzat. ,,Ik heb hem niet opgezocht in de gevangenis'', zegt Yoshi. ,,Dat heeft hij me heel erg kwalijk genomen.''

Daarna zagen ze elkaar weer, maar Mike was niet meer wie hij was. ,,Hij wilde wraak nemen op iedereen. Jullie hebben mij wat aangedaan, ik zal jullie terugpakken.'' Daarna begon Mike ook meer te klagen. ,,Als hij een baas had, begon na drie dagen het gezeur.''

Mike fantaseerde over een nieuw leven in een warm land. Hij wilde wel naar Thailand. De zuster van Yoshi woont daar, die heeft een eigen zaak. ,,Ik zei: doe het, je kunt zo bij haar aan de slag.'' In 1997 ging Mike naar La Gomera, een vriend van hem had daar een discotheek. Maar na acht maanden was hij weer terug. Hij verveelde zich. Hij had een politieman geslagen.

Afgelopen zomer, Yoshi weet niet meer precies wanneer, stond Mike plotseling bij hem in de kiosk, met Wanda en haar twee dochters. ,,Hij zei: dit is mijn nieuwe vriendinnetje. Ik dacht: o god, een vader zonder ervaring. En dan twee kinderen.'' Wanda had problemen met haar ex-echtgenoot, vertelde Mike aan Yoshi. ,,Mike speelde de rol van beschermer. Er klopte iets niet met haar. Een vrouw met ellende. Dat voel je. Ik sta al jaren in een winkel.'' Hij gaf de dochters van Wanda een stroopwafel. Rowena viel tegen een schilderij aan. ,,Wanda schreeuwde tegen haar. Ik zei: zo doe je toch niet tegen een kind?'' Yoshi aarzelt, hij weet niet of hij wel een verband mag leggen met wat later met Rowena gebeurde. ,,Ze zei'', zegt hij dan, ,,dat Rowena een heel lastig kind was. Ze plast nog in haar bed, zei ze.''

Eind juli zag Yoshi Mike en Wanda weer. ,,Toen hadden ze één meisje bij zich.'' Ze waren met vakantie naar Spanje geweest, en ook twee weken naar Marokko.

Wanda had in de chatbox aan Mike verteld dat ze op zoek was naar haar vader. Ze had net van haar moeder gehoord, zei ze, dat hij een Spanjaard was. ,,Dat loog ze'', zegt Anita, de buurvrouw en ex-vriendin van Mike. ,,De politie zei tegen mij dat ze twee jaar geleden met haar zusje al bij haar vader was geweest.'' Mike had Wanda vertelt dat hij een huis op La Gomera had. En dat was ook niet waar. ,,Ze waren al maanden van plan om naar Spanje te gaan'', zegt Anita. ,,Het was geen vlucht. De hele flat wist het.''

Anita – klein, tenger, halflang donker krullend haar – zegt dat Mike `een kind' was. ,,Zo'n grote bek, maar een heel klein hartje. Hij vond het leuk als vrouwen tegen hem op keken. Hij wilde gerespecteerd worden.'' Hij leefde van dag tot dag, zegt ze. Hij maakte schulden, maar dat interesseerde hem niet. Hij deed dingen die `net niet mochten'. ,,Als ik het handig aanpakte, kon ik hem er soms vanaf houden.'' Toen Mike in de gevangenis zat, zocht ze hem iedere week op. ,,Daarna was hij anders. Irritant, chagrijnig. Boos op de wereld. Zijn humeur kon heel plotseling omslaan. Was ik even naar de wc geweest, begon hij opeens te razen en te tieren.'' Er viel niet meer met hem te leven, vond ze. Mike was verbitterd omdat hij zo'n zware straf had gekregen en de vriend met wie hij de overval had gepleegd niet. ,,Die kreeg 260 uur dienstverlening.''

Anita vond Wanda `een burgerlijk tiepje'. ,,Je kon goed zien dat ze helemaal weg was van Mike.'' De twee meisjes waren `een beetje armoedig'. ,,Smalle, bleke bekkies.'' Maar wel vrolijk. Ze vond ook dat Wanda `normaal' tegen ze deed. Anita vond het wel vreemd dat in mei Rowena een paar weken weg was. ,,Wanda zei dat ze bij haar vader was. Ik dacht: wat raar, die bedreigde haar en de kinderen toch?''

In juli ging Anita met vakantie. Daarna heeft ze Rowena niet meer gezien. Ze werd in december `eindeloos vaak' ondervraagd door de politie. ,,Maar ik weet ook niet wat er is gebeurd.'' Ze kan zich voorstellen, zegt ze, dat er `een ongeluk' is gebeurd met Rowena. ,,Rowena kan bij wijze van spreken over de hond gestruikeld zijn. Ze kan met haar koppie op de betonnen vloer zijn gevallen. Misschien zijn ze toen in paniek geraakt. Zo iets. Maar in stukken snijden. Nee. Ik kan het me niet voorstellen. Mike was best snel vies van dingen. Biefstuk moest ik bijvoorbeeld goed doorbakken, anders vond hij het te bloederig.''

Yoshi kan zich voorstellen dat Mike jaloers was op de kinderen van Wanda. Hij maakte het zelf weleens mee. ,,Mike vond het niet leuk als ik veel met mijn zoon praatte. Hij wilde zelf alle aandacht.'' Maar Yoshi weet ook niet wat er is gebeurd met Rowena. ,,Ik hoop en hoop'', zegt hij, ,,dat Mike er niets mee te maken heeft.''

De betrokkenen wilden niet met hun achternamen in de krant