Zimbabwe voert fel omstreden perswetgeving in

Het parlement van Zimbabwe heeft gisteren de fel omstreden nieuwe perswet aangenomen. De wet legt volgens critici de persvrijheid aan banden. ,,De vrije pers is dood'', zo reageerde een Zimbabweaanse journalist.

De perswet is gisteren direct veroordeeld door de Amerikaanse en Britse ministers van Buitenlandse Zaken. De Britse minister Jack Straw zei, doelend op de presidentsverkiezingen in Zimbabwe in maart, dat het ,,onmogelijk is met zo'n wet vrije verkiezingen te houden''. De Amerikaan Powell zei met de internationale gemeenschap te praten over de vraag ,,wat voor actie we kunnen ondernemen''.

De perswet werd zonder verzet van de oppositie in het parlement aangenomen. De afgelopen dagen werden diverse amendementen in de ontwerptekst aangebracht na ongebruikelijk scherpe kritiek in de juridische commissie van het parlement, die oordeelde dat de regering zich ,,afschrikwekkende'' macht toeëigende bij het controleren van de media in Zimbabwe. De voorzitter van die commissie – lid van president Mugabe's regerende partij ZANU-PF – omschreef de perswet zelfs als ,,de meest tegen onze vrijheden gerichte wet die ik in twintig jaar heb gezien''. In de ontwerptekst stond dat alle binnen- en buitenlandse media-organisaties bij de regering een vergunning moeten aanvragen; in de definitieve tekst van de wet staat dat bestaande media-organisaties die vergunning krijgen. In een tweede amendement is bepaald dat buitenlanders een niet-controlerend belang in media-organisaties mogen bezitten. In de ontwerptekst was dat nog verboden.

De hoofdredacteur van The Zimbabwean Independent kwam gisteren tot de conclusie dat de nieuwe perswet een eind maakt aan de persvrijheid. ,,Het doel van de wet is de media tot zwijgen te brengen en er zeker van te zijn dat de enige stem die wordt gehoord, die van president Robert Mugabe is'', zei hij. De voorzitter van de Zimbabweaanse journalistenbond, Basildon Peta, noemde de perswet ,,een fascistisch stuk wetgeving die beoogt de media te wurgen''.

De perswet creëert een speciale regeringscommissie die wordt belast met het accrediteren van Zimbabweaanse journalisten en die persorganen een vergunning toekent. De commissie beslist ook over de activiteit van buitenlandse media. Alleen Zimbabweaanse burgers en buitenlanders die permanent in Zimbabwe wonen mogen hopen op accreditatie, al kan een buitenlandse journalist wel permissie krijgen om ,,een beperkte periode'' in Zimbabwe te werken. De leden van de commissie worden aangewezen door minister van Informatie Jonathan Moyo en president Robert Mugabe. Het is voortaan verboden verslag uit te brengen van dialogen in de ministerraad en andere regeringsorganen. Op overtredingen van de perswet staat een gevangenisstraf van twee jaar.

Tijdens de behandeling van de perswet in het parlement hekelde minister Moyo twee buitenlandse journalisten – die bij het debat aanwezig waren – als ,,racisten'' en ,,boodschappers van de haat''.

Enkele uren voor de stemming in het parlement begon in Zimbabwe officieel de campagne voor de presidentsverkiezingen van 9 en 10 maart.