`Luchtvaartverdragen straks in Europese handen'

De uitspraak van de advocaat-generaal van het Europese Hof van Justitie gisteren over het openbreken van de zogenoemde `open skies'-verdragen, zou tot gevolg kunnen hebben dat de Europese Commissie voortaan namens de lidstaten kan onderhandelen over nationale luchtvaartverdragen.

De discussie of de Europese lidstaten afzonderlijk moeten onderhandelen over nationale luchtvaartverdragen of dat de Europese Commissie dat namens de lidstaten zou moeten doen, speelt al enkele jaren. De Europese onderhandelaars willen voor hun luchtvaartmaatschappijen dezelfde rechten bedingen als de Amerikaanse.

In het huidige systeem van zogenoemde `open skies' verdragen kunnen Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen vrijelijk op Europa vliegen. Omgekeerd kunnen Europese luchtvaartmaatschappijen enkel vanaf hun thuisland op de Verenigde Staten vliegen. Ook is het zo dat onder het Amerikaanse recht een buitenlands bedrijf bijvoorbeeld hooguit 25 procent van een Amerikaanse luchtvaartmaatschappij kan bezitten. Terwijl een Amerikaans bedrijf 49 procent van een Europees luchtvaartbedrijf kan bezitten.

De advocaat-generaal wil, op aanraden van de Europese Commissie de bilaterale luchtvaartverdragen van acht Europese lidstaten met de Verenigde Staten ongeldig verklaren. De mening van de advocaat-generaal is niet bindend, maar doorgaans volgt het Hof diens aanbeveling. De aanbeveling heeft vooralsnog geen directe gevolgen voor KLM, omdat dit verdrag dateert van begin jaren negentig, nog voor Brussel het mandaat had om met de Amerikanen te onderhandelen.

Een woordvoerder van KLM: ,,Op dit moment is Nederland geen partij, maar in het zeer lijvige rapport staat ook dat mogelijk alle luchtvaartovereenkomsten sinds 1957 onder Europese regelgeving zouden moeten vallen. In dat geval gaat het ons wel aan.''

Als het Hof de aanbeveling overneemt zal de concurrentie op de Noord-Atlantische route flink toenemen. De afgelopen jaren was al sprake van een overcapaciteit op die route, wat de tarieven flink onder druk zette. Sinds het aantrekken van de Aziatische economie zo'n anderhalf jaar geleden, nam de druk op de Noord-Atlantische route af. Sinds de aanslagen in de VS is het vliegverkeer over de oceaan nog verder afgenomen. KLM vindt het te vroeg om te zeggen of de alliantie met de Amerikaanse partner Northwest Airlines onder druk kan komen te staan.