Jager op kartels op eigen benen

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) wordt nog dit jaar zelfstandig. De Tweede Kamer stemde daarmee gisteren alsnog in, nadat de PvdA aan het slot van het debat haar bezwaren tegen het wetsvoorstel introk. Het CDA was al eerder door de bocht na een concessie van minister Jorritsma (Economische Zaken).

Met de goedkeuring van een ruime Kamermeerderheid zal de NMa omgevormd worden tot een zelfstandig bestuursorgaan (zbo) en zodoende op afstand van de politiek geplaatst worden. De minister kan door het wetsvoorstel de kartelautoriteit niet langer `aanwijzigingen' geven. Dat wil Jorritsma ook niet meer, omdat zij wil vermijden dat individuele bedrijven bij de minister aankloppen om te lobbyen tegen beslissingen van de NMa.

Over de positie van de Dienst Toezicht energiesector (DTe, een `kamer' van de NMa) zal opnieuw met de Kamer gesproken worden, als de energiemarkt in 2004 of 2005 volledig is geliberaliseerd. Tot die tijd houdt Jorritsma voor de energiesector wel een aanwijzingsbevoegdheid. De liberale bewindsvrouwe won naar verluid het CDA voor het wetsvoorstel door daarmee akkoord te gaan in een overleg met de christendemocraten voorafgaande aan het Kamerdebat.

PvdA'er Bolhuis kreeg geen steun voor zijn wens de minister ook een aanwijzingsbevoegdheid te laten behouden in sectoren als de gezondheidszorg en de cultuur, waar maatschappelijke belangen volgens de sociaal-democraten ook in botsing kunnen komen met de bevordering van economische mededinging. Volgens Bolhuis heeft Jorritsma gisteren ook ,,medewerking'' beloofd om individuele beleidsregels op te stellen voor sectoren als zorg en cultuur als de Kamer daarom vraagt. Deze individuele regels moeten het publieke belang extra waarborgen.

De minister kan dat nu ook al doen, maar heeft van deze bevoegdheid nog nooit gebruikt gemaakt. De PvdA had haar daartoe willen verplichten. Met name Jorritsma's VVD is fel tegen aanwijzingen door de minister. Kamerlid Voûte (VVD): ,,Als de NMa onderhevig blijft aan de politieke waan van de dag schept dat alleen maar rechtsonzekerheid voor het bedrijfsleven.''

CDA, D66 en VVD toonden zich gisteren verbaasd over de reserves bij de PvdA. De verzelfstandiging van de NMa is een direct gevolg van een motie van het voormalig Kamerlid Van der Ploeg (PvdA). Die bedong in de vorige Kamerperiode dat NMa ,,binnen drie jaar'' verzelfstandigd moest worden. D66 en VVD noemden de PvdA dan ook ,,inconsistent''.