`Herziening nodig van aansprakelijksrecht'

De wereld is sinds 11 september ook op het gebied van verzekeringen ingrijpend veranderd. Het aansprakelijkheidsrecht moet wellicht worden herzien en sommige aanspraken afgeschaft. Dat zei prof. mr. J. Spier vandaag bij zijn aantreden als hoogleraar aansprakelijkheidsverzekering aan de Universiteit Maastricht.

De aanslagen in de Verenigde Staten hebben volgens Spier zo'n grote schade teweeggebracht, dat de vrees bestaat dat verzekeraars niet langer bereid blijken de gevolgen van terrorisme te dekken.

Bovendien bestaat er een reëel gevaar van grote natuurrampen. De schade zou in de tientallen miljarden kunnen lopen. Dit kan er toe leiden dat vertrouwde verworvenheden ter discussie worden gesteld.

Zo moet ook het aansprakelijkheidsrecht volgens Spier in zijn geheel worden herijkt. Het is goed mogelijk dat sommige aansprakelijkheden moeten worden afgeschaft of beperkt en nieuwe moeten worden ingevoerd.

Spier wees er ook op dat het claimgedrag verandert. Minder dan vroeger bestaat de bereidheid om schade voor eigen rekening te nemen. In de rechtspraak wordt op een aantal terreinen eerder aansprakelijkheid aangenomen dan vroeger. En de geëiste bedragen zijn hoger. Dit alles brengt Spier tot de fundamentele vraag: Moet men zich daartegen kunnen verzekeren? Moet de overheid bijspringen als de verzekeraars het laten afweten? In het ergste scenario is een schade zo groot, dat deze niet meer door een enkel land kan worden gedragen. Alleen al daarom moet in Europees verband over deze kwestie worden nagedacht. Nederland kan zich volgens Spier geen geheel eigen koers veroorloven.

Spier is behalve advocaat-generaal bij de Hoge Raad voorzitter van de internationale groep van deskundigen op het terrein van het aansprakelijkheidsrecht (European Group on Tort Law). Verder is hij adviseur van de Studygroup on a European Civil Code for Torts. Publicaties van zijn hand zijn verschenen met name op het terrein van het aansprakelijkheidsrecht, schadevergoeding, het grensgebied tussen overheid en privaatrecht en verzekeringsrecht.