Witte Huis voor de rechter gesleept

De onderzoeksafdeling van het Amerikaanse Congres heeft gisteren aangekondigd het Witte Huis voor de rechter te zullen dagen in de hoop openheid van zaken te krijgen over de contacten van vice-president Dick Cheney met het failliete energieconcern Enron.

Het is de eerste keer dat de afdeling, het General Accounting Office (GAO), een kort geding aanspant tegen de federale regering. Het GAO, dat op verzoek van Congresleden onderzoek doet naar federale uitgaven, wil inzage in geschriften om te kunnen nagaan of het energiebedrijf Enron een voorkeursbehandeling heeft gekregen van het Witte Huis.

De rol van Cheney in de ondergang van Enron, het grootste bankroet uit de Amerikaanse geschiedenis, wordt belangrijk geacht omdat hij aan het hoofd heeft gestaan van de energiecommissie die vorig jaar een voor de industrietak uiterst gunstig energiebeleid heeft opgesteld.

,,Het mag duidelijk zijn dat de bewoording en het toezicht van het energiebeleid en het onderzoek naar zaken die met Enron van doen hebben een belangrijke institutionele taak zijn van het Congres'', aldus GAO-controleur David Walker in zijn schriftelijke aankondiging van het voorgenomen kort geding. Walker en het GAO proberen al sinds mei van Cheney gedaan te krijgen dat hij openheid in zaken geeft.

Vice-president Cheney heeft dat steevast geweigerd omdat hij het principieel onjuist acht de adviezen die hij in het verleden heeft gekregen openbaar te maken. Cheney waarschuwt daarbij voor ,,verzwakking van het (vice)-presidentschap.'' In het Amerikaanse televisieprogramma Today herhaalde Cheney afgelopen dinsdag dat punt en zei hij dat president en vice-president over de mogelijkheid moeten blijven beschikken ,,ongekleurd advies in te winnen, van iedere bron die wij wenselijk achten.''

De Amerikaanse krant San Francisco Chronicle heeft gisteren bericht dat de inmiddels afgetreden Enron-topman Kenneth Lay vorig jaar een voor zijn bedrijf gunstig advies heeft ingediend bij Cheney persoonlijk, hetgeen later is overgenomen in het nieuwe energiebeleid van Bush. Het bankroet van Enron wordt onderzocht wegens onzuivere derivatenhandel en de verregaande gunsten die het bedrijf zou hebben bewerkstelligd van de politiek.

Henry Waxman, het Democratische Congreslid dat het GAO-onderzoek heeft geïnitieerd, zei gisteren te vrezen dat wanneer Cheney zijn gelijk krijgt, het Witte Huis in de toekomst ,,ongevoelig [wordt] voor routinecontroles''.