Weg van de aardappelen en eieren

Landbouwcoöperatie Cebeco maakt een ingrijpende reorganisatie door. De structuur van het bedrijf is vorig jaar veranderd. Gisteren ging de ledenraad akkoord met een koerswijziging. De toekomst van Cebeco ligt in het vlees. ,,We moeten mee met de schaalvergroting.''

De aardappelen worden minder belangrijk. Net als de eieren, de zaden, de bollen en de meststoffen. Het vlees daarentegen krijgt in de toekomst alle aandacht bij de landbouwcoöperatie Cebeco. De ledenraad van het bedrijf besloot gisteren om zich in de toekomst sterk te richten op de vleessector. Dat wil zeggen, ze proberen verder door te dringen in de markt van het kippe-, kalkoen- en varkensvlees. Een groter aandeel in die markt betekent automatisch dat het bedrijf meer mengvoer kan afzetten. En dat is een van de belangrijkste producten van Cebeco. ,,Tachtig procent van onze leden hebben mengvoerbedrijven'', zegt de woordvoerder. De verkoop van mengvoer maakt ruim de helft uit van de totale omzet, die 3,4 miljard euro bedroeg in 2000.

De keuze past bij de ingrijpende reorganisatie die Cebeco vorig jaar heeft ingezet. Het bedrijf richtte op 1 januari 2001 een BV op, die de dagelijkse bedrijfsvoering doet. De 18 coöperaties, die 40.000 boeren en tuinders in Nederland vertegenwoordigen, zijn in die nieuwe structuur aandeelhouders van de BV geworden.

De boeren hebben alleen nog inspraak via de ledenraad. ,,Daardoor hoef je niet over iedere beslissing te discussiëren met 40.000 boeren'', zegt de woordvoerder van het Rotterdamse bedrijf. ,,De managers van de BV kunnen sneller beslissingen nemen, en dat is hard nodig.'' Het nieuwe bestuur van Cebeco stelde vorig jaar het plan voor de koerswijziging op. De ledenraad heeft gisteravond ingestemd met dat plan. De reorganisatie bij Cebeco heeft veel gevolgen gehad. Bij aardappelproducent Aviko trad een nieuwe directeur aan, net als bij handelshuis KÜhne + Dietz, en producent van varkensvlees Dumeco.

Cebeco heeft, net als alle landbouwbedrijven in Europa, te maken met schaalvergroting en hoge prijzen voor grondstoffen zoals soja- en maÏspulp. In Nederland kampen de boeren bovendien met strenge milieumaatregelen en hoge grondprijzen. Daardoor nemen de kosten toe. En ze verdienen weinig. Met name akkerbouwers verging het de afgelopen jaren slecht. Ze kregen weinig geld voor hun groenten en aardappelen.

De varkenshouders hebben ook een aantal slechte jaren achter de rug, maar de prijzen hebben zich weer enigszins hersteld. De pluimveehouders daarentegen verdienen goed. Door de BSE- en de MKZ-crisis is de vraag naar kippevlees het afgelopen jaar sterk gestegen.

Dat het bedrijf iets moet doen is duidelijk. Hoewel de omzet van 1996 tot 2000 steeg van 2,2 tot 3,4 miljard euro, daalde de winst in deze jaren met tien procent.

,,We moeten mee met de schaalvergroting'', zegt de woordvoerder. Volgens hem zijn er in Europa nog maar een paar retailers over. Die breiden verder uit en krijgen steeds meer macht. ,,Wij moeten mee met die schaalvergroting.'' Dat gebeurt onder andere doordat steeds meer coöperaties samengaan, zegt hij. Twintig jaar geleden bestond Cebeco nog uit zo'n 200 coöperaties, tien jaar geleden waren het er nog 60. Nu zijn er nog 18 over. Bovendien proberen de coöperaties hun positie uit te breiden.

De aardappelen, de bollen, de zaden en de eieren horen nu niet langer tot de kernactiviteiten van Cebeco. Volgens de woordvoerder wil dat niet zeggen dat deze onderdelen worden afgestoten. ,,Ze maken nog een belangrijk deel van onze winst uit. We doen ze niet zomaar weg. We moeten in de komende jaren gaan bekijken wat we doen.''