Rariteitenkabinet KPN zonder partner

Telecomconcern KPN kreeg gisteren de volledige controle over zijn Duitse mobiele dochter E-plus. Opnieuw is een belangrijk probleem uit de weg geruimd.

,,En nu geen domme dingen meer doen.'' Op een andere manier kan directeur Peter Paul de Vries van beleggersclub VEB het niet verwoorden. KPN kondigde gisteren het einde aan van zijn samenwerking met het Amerikaanse Bellsouth. Het is te hopen, zegt De Vries, dat er nooit meer onder zulke ingewikkelde voorwaarden in zee wordt gegaan met derden.

Ad Scheepbouwer, sinds kort de nieuwe bestuursvoorzitter van KPN, is het daar wel mee eens. Gisteren zei hij dat alleen de samenwerking met het Japanse NTT Docomo ,,transparant'' is. Alle andere partnerships – met Bellsouth, met Qwest – zijn dat niet, aldus de topman tijdens een persconferentie.

Opnieuw is een belangrijk probleem uit de weg geruimd. Eind vorig jaar werden al de meest acute financieringsproblemen van KPN opgelost – met een banklening en een aandelenemissie. Gisteren kondigde Scheepbouwer trots aan dat hij met het verdwijnen van Bellsouth weer baas is over zijn eigen toekomst. KPN is zijn reputatie als rariteitenkabinet echter nog niet kwijt.

KPN werd gisteren volledig eigenaar van E-plus, het derde mobiele bedrijf van Duitsland. Bellsouth had daarin nog een economisch belang van 22,5 procent en bovendien de helft van de zeggenschap. De Amerikanen verkochten begin 2000 77,5 procent van E-plus aan KPN en kregen het recht om hun resterende belang op een later tijdstip te ruilen voor aandelen KPN of KPN Mobile, KPN's mobielebeldochter. Van dat recht hebben ze gisteren gebruik gemaakt.

KPN geeft Bellsouth 235 miljoen nieuwe aandelen in ruil voor het belang in E-plus. Dat aandelenpakket is tegen KPN's slotkoers gisteren (5,41 euro) 1,27 miljard euro waard. KPN kondigde gisteren echter aan dat zijn eigen vermogen door de transactie niet met 1,27 maar met ongeveer 6 miljard euro toeneemt. Ra, ra, ra, hoe kan dit?

In de wandelgangen van KPN wordt dit een lucky buy genoemd, zegt een ingewijde.

Financieel bestuurder Maarten Henderson verklaarde gisteren stoïcijns dat het hogere bedrag in de boeken wordt gezet omdat dit de verwachte waarde is van (22,5 procent van) E-plus in de toekomst. De genoemde 6 miljard is een schatting, benadrukt KPN. Die schatting is gebaseerd op de beurskoers van februari 2000, toen de deal rond E-plus werd afgewikkeld. KPN's aandeel was toen ongeveer 62 euro waard, het elfvoudige van gisteren. Een impairment-test moet binnenkort uitwijzen of deze waarde ook reëel is.

KPN heeft overigens vorig jaar al een afwaardering van E-plus aangekondigd van 9 à 11 miljard euro. Maar tot die tijd zullen Henderson en zijn team de oude show consequent blijven opvoeren.

Analist Bert Siebrand van SNS Securities heeft geen goed woord over voor deze ,,eigenaardige schepping van eigen vermogen'' maar wil er ook niet veel woorden aan vuil maken. De discussie of het wel of niet mag wil Siebrand niet voeren. Het mag natuurlijk eigenlijk niet, maar kun je een bedrijf dat zoiets doet tegenhouden? ,,KPN's accountant heeft hier kennelijk mee ingestemd'', merkt Siebrand cynisch op.

Terwijl KPN zich in boekhoudkundige bochten wringt om de miljardenuitgaven uit het verleden te rechtvaardigen, is Bellsouth de lachende derde. Op het eerste gezicht lijken de Amerikanen de verliezers: hun recht op 235 miljoen aandelen KPN is veel minder waard dan twee jaar geleden. Maar Bellsouth was natuurlijk allang `binnen'. Het 77,5-procentsbelang in E-plus dat KPN twee jaar geleden alvast kocht werd bijna helemaal in contanten betaald.

Het `conversierecht' was voor Bellsouth niet meer dan een toetje na het hoofdgerecht. Dat toetje smaakt misschien iets minder goed. Nou en, denken ze in Atlanta.

Aan vrijheid hangt een prijskaartje. KPN heeft op dit moment een pro forma nettoschuld van 16 miljard euro, maar deze werd gisteren door de overname van het resterende E-plusbelang meteen weer 930 miljoen euro hoger. Daarnaast neemt KPN voor 2,1 miljard euro leningen over die Bellsouth aan E-plus had verstrekt. KPN heeft toegezegd deze leningen de komende jaren versneld te zullen terugbetalen. Scheepbouwer moet dus nog meer vaart maken met geldverdienen dan hij al van plan was.

VEB-directeur De Vries sluit een nieuwe aandelenemissie om aan geld te komen alvast uit. ,,Beleggers zullen verdere verwatering van het aandelenkapitaal niet accepteren.'' Vorig jaar verdubbelde dat kapitaal na een aandelenemissie die KPN 5 miljard euro opleverde. De 235 miljoen aandelen die Bellsouth nu krijgt vertegenwoordigen een belang van bijna 10 procent in KPN. De verdere verwatering die dit veroorzaakt, leverde KPN gisteren al een afstraffing op de Amsterdamse effectenbeurs op.

Analist Siebrand vindt het jammer dat Bellsouth geen andere koper heeft gevonden dan KPN voor zijn E-plusbelang. KPN kan in Duitsland goed een – liefst rijke – partner gebruiken. Siebrand hoopt dat KPN in zee gaat met France Telecom dat via via een minderheidsbelang heeft in het Duitse Mobilcom. Scheepbouwer moet wel eerst weer zin krijgen in een alliantie.