Narcostaat Nederland

Uit onderzoek is gebleken dat veelkijkers banger zijn dan mensen die zo nu en dan de tv aanzetten. Op de tv is namelijk veel meer misdaad te zien dan op straat. Met al dat schieten en moorden bindt de tv haar klanten. Kijk eens, hoe erg het buiten is, dus blijf jij maar binnen kijken, vriend, dan laat ik je nog veel ergere dingen van de straat zien. Veelkijkers zijn dus wantrouwiger dan mensen die vaak de deur uitgaan.

Dat onderzoek is gedaan in Amerika waar elke avond veel meer moord en brand is te zien dan in Nederland, in politieseries en op lokale nieuwsshows. Ook hier wordt het lokale nieuws wel gevuld met misdaad en te water geraakte auto's, maar die onrust wordt ruim gecompenseerd door welgedane gezagsdragers met plannen van aanpak voor het milieu. Ondanks dat is er veel honger naar fictieve misdaad in politieseries, maar ook daartussen bestaan weer grote verschillen. De lieve serie Blauw Blauw was een opsteker voor het gezag. Een politieagent kon zelfs een bevalling bij een allochtone vrouw begeleiden. Troostrijk is ook het populaire Baantjer, waarin dankzij het knappe speurwerk boontje weer om zijn loontje komt. Maar het treurige einde van de spannende achtdelige serie van Boris Paval Conen De 9 dagen van de gier heeft mijn wantrouwen aangewakkerd. Deze bracht op fictieve wijze de werking in kaart van narcostaat Nederland waar je met geld alles zou kunnen kopen, ook de politie.

De enige integere rechercheur werd door de drugsbaas onder toezicht van een corrupte collega en de hoofdofficier van justitie vermoord. Vastgeketend aan het stuur werd die in zijn auto tot zinken gebracht. ,,Onderlinge afrekening tussen criminelen'', werd geconcludeerd toen hij werd gevonden. Geen happy end.

Somber zette ik de televisie af. Ik dacht aan Nederlandse drugsbazen die schadeclaims indienen omdat ze dankzij vormfouten vrijuit zijn gegaan, aan bewezen corrupte Amsterdamse ambtenaren die de wet aan hun zijde hebben. Aan de ferme preek van de Amsterdamse burgemeester Cohen tegen gedogen. Aan de presentatoren Barend en Van Dorp die vlak voor hun uitzending door de Hells Angels werden afgerost en daarna werden bedreigd. Niet alleen de straat, ook de studio. Er was geen De Cock die de daders opspoorde en arresteerde, want Hells Angels worden nooit aangepakt, ook niet door burgemeester Cohen. Zelfs Kamerlid Van de Camp van het CDA, die ik gisteren in Nova dapper zag pleiten tegen het testen van xtc-pillen en eerder tegen bolletjesslikkertjes, vindt de Hells Angels leuke motorjongens. Nee, Willem Capteyn en Carel Donck, de scenaristen van de 9 dagen hebben voor inspiratie zeker om zich heen gekeken.

Wel gepakt worden bolletjesslikkertjes. Nova en 2 Vandaag portretteerden de armoede op Curaçao waar de meeste bolletjesslikkertjes vandaan komen. Volgens een lokale misdaadjournalist niemand heeft daar een correspondent, onbegrijpelijk – draait 30 procent van de Curaçaose economie op drugs. Koffers die werden opengesneden en waar wit poeder uit kwam. Voor de camera waren de Curaçaose douaniers heel ijverig. Nova liet de spectaculaire mechaniek van de bolletjes-wc van Justitie zien. De echte zware jongens die achter de smokkel zitten waren nergens te bekennen. Daarvoor moet je bij fictie zijn.

De zware jongen van De 9 dagen van de gier, gespeeld door Hans Trentelman, was overtuigend. De half dreigende, half vriendelijke manier waarop deze mega-drugshandelaar mensen voor zich inpakte was subliem. Ook sterren waren Johan Leysen als de bleke, knokige politierechercheur en Jan Decleir als dolende architect met een dodelijke hersentumor. Voor een tv-serie werd er weinig gesproken. Veel werd getoond, net als bij film. Wel zijn hele scènes dichtgeplamuurd met zware muziek zodat ik de sprekers niet meer kon verstaan. En de handeling werd teveel opgehouden door overbodige zijsporen. De gier die cirkelde boven de plek waar iemand zou sterven was een mooi middel dat de spanning verhoogde en spectaculaire Rotterdam-shots vanuit de lucht mogelijk maakte. Je moet wel net als bij film – alles zien om het te waarderen. Veel binnen blijven.