Maximania

`Intelligent, maar niet intellectueel.' Het oordeel van zijn persoonlijk docent, professor Wesseling, blijft Willem-Alexander achtervolgen. Nu is dat natuurlijk slechts `een mening', maar ook de bijnamen die de prins aan zijn Leidse studententijd overhield zijn niet complimenteus. Prins Pils is de bekendste, Prins Willem Bier de geslaagdste.

Die laatste verwijst naar zijn voorgangers, koning Willem I, II en III. Van hen kreeg de eerste de erenaam Koning-koopman, vanwege zijn commerciële daadkracht. Willem I was ook de koning der Belgen. Omdat hij meer aan werk hechtte dan aan pracht en praal, kwam hij bij de zuiderburen niet verder dan de Koperen Koning.

Koning Willem III is de geschiedenis ingegaan als Koning Gorilla. Hij werd zo genoemd in het socialistische weekblad Recht voor allen. De hoofdredacteur, Ferdinand Domela Nieuwenhuis, weigerde de naam van de auteur te onthullen, wat hem een jaar gevangenisstraf wegens majesteitsschennis kostte. Een geschiedkundige bron vermeldt als aanleiding voor de bijnaam slechts des konings `onbeheerst karakter en zijn seksuele uitspattingen', een andere is gedetailleerder: `Zijn driftbuien en woest temperament, gecombineerd met zijn rijzige gestalte, forse baard en zware stem (..). In brede kring werd aangenomen dat de koning, als nakomeling van de krankzinnige tsaar Paul I, geestelijk niet helemaal in orde was.'

Prins Hendrik, broer van Willem III, trad in de voetsporen van zijn grootvader en beijverde zich voor Nederland als scheepvaartnatie, waaraan hij de bijnaam de Zeevaarder dankt. Zijn borstbeeld siert de Amsterdamse Prins Hendrikkade, die dus niet is genoemd naar de echtgenoot van koningin Wilhelmina. Die hield zich vooral bezig met jagen, bijvoorbeeld op wilde zwijnen. Vandaar de namen Zwijnen-heintje en Varkensheintje.

Wilhelmina zelf werd de Moeder des Vaderlands genoemd, een eerbetoon aan Willem van Oranje, de Vader des Vaderlands. Tijdens haar verblijf in Londen noemde Churchill haar de enige kerel in de Nederlandse regering in ballingschap.

De handelsgeest van het Oranjehuis werd voortgezet door prins Bernhard; de mate waarin, bleek uit het rapport van de commissie-Donner in 1976. Bernhard had zulke goede contacten met het bedrijfsleven, dat Wim Kan in zijn oudejaarsconference zei: `Weet u hoe ze hem noemen in het buitenland? Winkler Prins.'

Koningin Juliana moest het lang zonder bijnaam stellen. Naar verluidt heeft ze in haar laatste jaren zoveel decorum verloren dat ze haar personeel bespuwt. In hofkringen spreekt men sindsdien over Julilama.

Ook Beatrix heeft lang moeten wachten op haar eerste bijnaam: Paul de Leeuw noemde haar in deze krant Beaconstrictor. Ewoud Sanders nam de term op in zijn jaaroverzicht met de toelichting: `Omgang met controlefreaks kan erg beklemmend zijn, en daarom is Beaconstrictor goed gevonden, want de Boa constrictor is een slang die zijn prooi door verstikking doodt.'

Van de nieuwe garde heeft alleen Laurentien Brinkhorst een etiket gekregen. De vrouw van prins Constantijn – onder royaltywatchers beschouwd als reservekoning – is niet alleen een straf rookster, maar werkte ook voor tabaksfabrikant Philip Morris tegen de antirooklobby. Sinds haar verloving heet ze prinses Nicotientje.

Ondanks alle publiciteit en commotie heeft zich voor Máxima nog geen bijnaam aangediend. Wel is de afgelopen maand Máximaand geworden en de oranjegolf die over de natie rolt Maximania. Merkwaardig dat daarvoor een Engelse term wordt gebruikt, terwijl Maximanie metrisch minstens zo mooi is. Een goed alternatief lijkt ons Polderkolder.