Duitsland staat import stamcellen toe

Duitsland laat de import van embryonale stamcellen ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek toe onder stringente voorwaarden.

Daartoe heeft de Bondsdag gisteren besloten na een jaarlang en zeer ernstig debat waarbij de scheidslijnen dwars door de politieke partijen liepen.

Onder strikt toezicht mogen Duitse wetenschappers in de toekomst stamcellen verwerven uit bestaande voorraden in het buitenland. De aanmaak van cellen uit embryo's ten behoeve van onderzoek in eigen land is verboden, ook de import van nieuw gekweekte stamcellen is taboe. De import van de cellen is alleen toegestaan ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek op terreinen waar geen andere onderzoeksmethoden uitkomst bieden. De praktische regels waar Duitse onderzoekers zich aan moeten houden, moeten nog vastgelegd worden in een wet.

Volgens de Nederlandse embryowet van afgelopen najaar mogen zogenoemde restembryo's, die overblijven na een reageerbuisbevruchting, worden gebruikt voor onderzoek naar stamcellen. Ook opent de wet op termijn de mogelijkheid om embryo's speciaal te kweken voor het aanmaken van stamcellen, het therapeutische klonen.

Het Duitse voorstel voor beperkte import had onder andere de steun van bondskanselier Gerhard Schröder (SPD), Angela Merkel (CDU) en Rezzo Schlauch (de Groenen) en werd met 340 van de 617 stemmen aangenomen. Voor een totaal verbod op de import stemden 265 Bondsdagleden. Om te onderstrepen dat in dit politieke dossier over essentiële vragen van leven en dood ieder Bondsdaglid zijn geweten mocht volgen en er geen partijdiscipline heerste, nam Schröder niet als kanselier maar als parlementariër aan het debat deel.

Stamcellen worden gewonnen uit vijf dagen oude embryo's. Tot nu toe stond het Duitse wetenschappers vrij om stamcellen uit het buitenland te importeren. Een aanvraag van onderzoekers uit Bonn om stamcellen uit Israël ook daadwerkelijk te mogen invoeren vormde een jaar geleden de aanzet tot een diepgaand debat waaraan met de stemming van gisteren een voorlopig einde is gekomen. De Duitse wetenschap moet zich nu beperken tot de zeventig stamcelculturen die in het buitenland al bestaan.

Alleen als we cellen binnenlaten, zei Schröder, kunnen we meepraten over de wijze waarop dit onderzoek wordt toegepast. Als Duitsland de import tegengaat zal, vreesde Schröder, ,,het onderzoek elders doorgaan volgens uitsluitend economische normen en op plaatsen waar ethische overwegingen minder gewicht hebben.''

Duitse onderzoekers toonden zich gisteren na afloop van het debat verheugd over de gelimiteerde invoer van, in hun ogen, essentieel onderzoeksmateriaal. Wetenschappers hopen dat onderzoek aan de cellen ooit tot remedies tegen tot nu toe onbehandelbare aandoeningen als de ziekte van Alzheimer kan leiden.

De Duitse kerken hebben zich de afgelopen maanden herhaaldelijk tegen de import gekeerd, bang dat daarmee de weg naar klonen word ingeslagen. In een gezamenlijke verklaring stelden de katholieke en de lutherse kerk: ,,Het recht op leven en de onbegrensde bescherming van menselijk leven vanaf het eerste begin is niet langer gegarandeerd.''