Voorwaarde aan uitbreiding EU

Nederland gaat pas akkoord met de uitbreiding van de Europese Unie als er overeenstemming is over hervorming van het Europese landbouwbeleid. Den Haag wil dat de Europese inkomenssteun aan boeren geleidelijk wordt afgeschaft.

Dit heeft staatssecretaris Benschop (Europese Zaken) gisteren in Brussel gezegd. Hij reageerde op uitgelekte voorstellen van de Eurocommissarissen Verheugen (Uitbreiding) en Fischler (Landbouw). Zij stellen voor boeren uit nieuwe lidstaten vanaf toetreding in 2004 slechts een kwart te geven van de inkomenssteun die hun collega's in andere EU-landen ontvangen. In tien jaar kan die steun dan oplopen tot hetzelfde niveau als in de huidige lidstaten.

De Commissie komt morgen met officiële voorstellen voor de onderhandelingen van de EU met de kandidaat-lidstaten over landbouw en structuurfondsen. Minister Brinkhorst (Landbouw) wilde gisteravond niet uitsluiten dat het kabinet uiteindelijk instemt met inkomenssteun aan boeren in nieuwe lidstaten. Voorwaarde is volgens Brinkhorst dat deze steun valt binnen ,,een totaalpakket aan maatregelen'' om de ,,infrastructuur'' van de landbouw in de kandidaat-lidstaten te veranderen.

Brinkhorst ziet in de voorstellen van de Eurocommissarissen ,,te weinig aandacht'' voor voedselveiligheid in de kandidaat-lidstaten en voor het aanpassen van de vaak kleinschalige landbouw daar aan de markt. ,,Het meest zorgelijk is dat geld voor inkomenssteun niet aan de noodzakelijke aanpassing van de landbouw kan worden uitgegeven'', aldus Brinkhorst.

Volgens Benschop onderkent de Commissie de Nederlandse zorg dat overeenkomsten op het gebied van de landbouw onoverzichtelijke financiële gevolgen zouden kunnen hebben. Benschop meent dat, parallel met de onderhandelingen over de landbouw met de kandidaat-landen, binnen de EU zelf voor het einde van dit jaar besprekingen over hervorming van het landbouwbeleid moeten worden afgerond. Daarbij moet de afschaffing van de directe inkomenssteun aan boeren centraal staan. Volgens Benschop hebben kandidaat-lidstaten ,,begrip'' voor deze opstelling van Nederland als nettobetaler aan de EU. Maar Poolse diplomaten toonden gisteren geen enkel begrip. Zij gaan ervan uit dat over de overname door Polen van het huidige EU-landbouwbeleid wordt onderhandeld. De Nederlandse opstelling heeft wel de steun van Duitsland. Ook de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Louis Michel, zei gisteren dat het nodig is spoedig over de financiële gevolgen van de uitbreiding van de EU te overleggen. [Vervolg LANDBOUW: pagina 15]

LANDBOUW

Frankrijk wil nog niet praten

[Vervolg van pagina 1] Premier Kok zei vorig jaar dat discussie over de hervormingen van het landbouwbeleid niet mag leiden tot vertraging bij de toetreding van gekwalificeerde lidstaten tot de Europese Unie. Volgens Benschop moeten de Europese regeringsleiders in de herfst tijdens een Europese top overeenstemming bereiken over de principes van de hervorming van de landbouw. Dit kan pas dan, omdat Frankrijk hierover niet wil praten voor de presidents- en parlementsverkiezingen, beide van dit voorjaar. Frankrijk verzet zich al jaren tegen vergaande hervormingen van het landbouwbeleid.

Nederland maakt in verband met de EU-uitbreiding geen punt meer van de structuurfondsen voor steun aan arme gebieden in de EU. Vorig jaar september opende de Nederlandse regering met een nota een discussie over die structuurfondsen. De financiële steun zou na de uitbreiding uitsluitend nog naar nieuwe Oost-Europese lidstaten moeten gaan, en niet meer naar huidige EU-lidstaten. Dat standpunt stuitte met name op Spaans verzet.

Van veel kanten kreeg Nederland het verwijt een discussie te openen die niet nu, maar pas tegen 2006 aan de orde is. Dan moet opnieuw over de toekomst van de structuurfondsen worden onderhandeld. Staatssecretaris Benschop zei gisteren dat de bereidheid tot hervorming van de structuurfondsen binnen de EU toeneemt. Maar het opstellen van nieuwe regels is volgens hem minder urgent dan bij het landbouwbeleid. Landbouw- en tuinbouworganisatie LTO-Nederland heeft wel met instemming op de voorstellen van de Eurocommissarissen gereageerd. Volgens Europees medewerker R. Weibenga is het de verantwoordelijkheid van kandidaat-toetreders om de directe inkomenssteun te gebruiken voor de benodigde herstructurering van de landbouw.

hoofdartikel: pagina 9