Euroteam wentelt in eigen succes

Alles wat mis kon gaan bij de invoering van de euro ging goed. Tijd voor een paar subtiele sneren van het Euroforum aan de sceptici.

Een beetje triomfantelijk. Wie de dames en heren van het Euroforum gisteren op een rijtje zag zitten tijdens de laatste persbriefing over de invoering van de euro, kon niet anders dan concluderen dat ze daar een beetje trots zaten. En geef ze eens ongelijk: de invoering is in Nederland een ongekend succes geworden. Zondag was de laatste dag dat de gulden nog wettig betaalmiddel was. En daarmee is Nederland, zoals president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank (DNB) op 1 januari al met enig bravoure voorspelde, inderdaad Europees kampioen euro-invoeren geworden. Nederland is als eerste land overgeschakeld, de rest van de eurozone volgt de komende weken tot 28 februari.

Hoe anders waren de verwachtingen van het leger eurosceptici dat zich vóór 1 januari over de nieuwe munt uitliet. Rapporten van onder meer de Nederlandse Spoorwegen waarschuwden voor volledige chaos op de stations en voor lange rijen in winkels. Het aantal overvallen op geldtransporten en winkels zou toenemen, winkeliers zouden enorme kosten moeten maken, witwassen zou een vlucht nemen en de burger zou door het `pas' vanaf 1 januari verstrekken van de biljetten helemaal niet kunnen wennen aan de euro.

De chaos op de stations kwam er, maar dat had niets met de euro te maken. Het liep allemaal anders dan de sceptici dachten. De criminialiteit liep dankzij de massale politie-inzet met 20 procent terug. Binnen twee weken betaalde 97 procent van Nederland met euro's, sneller dan verwacht. Dankzij de ruim 14 miljoen gratis verstrekte eurokits voelde nagenoeg iedere Nederlander zich ,,voldoende geïnformeerd' over de grootscheepse geldwisseloperatie. En de speciaal opgericht HARM-teams (antiwitwaseenheden) haalden ruim 47 miljoen euro aan zwart geld uit de markt. Een fractie van de totale zwarte geldhoeveelheid, erkende hoofdcommissaris M. Beuving, binnen de raad van hoofdcommissarissen belast met de invoering van de euro. Maar toch.

En de inflatie dan? Vraag het de gemiddelde Nederlander en hij zal zeggen dat de prijzen zijn gestegen. ,,Een kwestie van beleving'', meldde het Forum gisteren. Want uit een enquête van DNB onder 900 ondernemers blijkt dat het `geïsoleerde macro-effect' van de euro-invoering slechts 25 basispunten is, ofwel 0,25 procentpunt. Alleen parkeertarieven, frikadellen, CD'tjes en hotelkamers en fietsen detoneren.

In de laatste rapportage van het Euroforum is zo hier en daar dan ook een subtiele sneer naar al die sceptici terug te vinden, ook al gaat het maar om kleine zinnetjes in een verder feitelijk rapport. Wat te denken van: ,,Daarmee is gebleken dat de onheilspellende rapporten over het enorme gebrek aan capaciteit bij de geldautomaten – en de ineenstorting van het betalingsverkeer – op drijfzand waren gebaseerd.''

Of, even verderop, waar het Forum korte metten maakt met hen die voor een big bang pleitten: ,,Uit het verloop van de omschakeling blijkt dat een `big bang' (omschakeling op één dag, red.) onvermijdelijk tot problemen zou hebben geleid. (...) Winkels zouden geconfronteerd zijn met een gebrek aan wisselgeld en betalingen met hoge coupoures, en banken zouden in de eerste week een nog grotere toeloop te verwerken hebben gekregen. Dit alles zou geleid hebben tot onnodig veel druk op met name de kwetsbare groepen.''

Maar gisteravond op een lokale VVD-bijeenkomst in Franeker kreeg Zalm nog even de wind van voren. Een oudere dame vroeg hem ,,wanneer die rottige cent nu eindelijk eens verdwijnt''. Zalm, verrast door het feit dat de vraag juist door een oudere werd gesteld, antwoordde: ,,Het is goed om de cent `even' te hebben, al was het maar om de afronding zuiver te houden.''