De Wonderboom overhoort kind op het toilet

Door verkeerde prognoses van leerlingaantallen zijn sommige basisscholen in nieuwbouwwijken overvol. In Amersfoort moet het toilet uitkomst bieden.

De jongste leerling ooit op de wachtlijst van basisschool De Wonderboom was tweeënhalve week oud. ,,Die inschrijving was niet helemaal serieus'', vertelt directeur Ingrid ter Haar, ,,maar het geeft aan hoe groot het probleem van de wachtlijsten hier is. Volgend jaar kunnen wij tachtig kleuters niet plaatsen.''

Ter Haar zit tussen de kapstokken van twee achtste groepen in een halletje dat leidt naar twee lokalen en de lerarenkamer op zolder. ,,Als ik ouders van bovenbouwleerlingen te woord wil staan, moet dat hier of op het schoolplein.''

De Wonderboom komt lokalen tekort. De protestants-christelijke basisschool is in 1995 opgericht in nieuwbouwwijk Nieuwland in Amersfoort. Er is ook een openbare school (De Border) en een katholieke (De Malelande). Alledrie hebben ze vijf- tot zeshonderd leerlingen en alledrie zijn ze te klein behuisd.

,,De gemeente had niet zo veel kinderen verwacht'', legt Ter Haar uit. ,,De wijk is gebouwd voor starters, maar er kwamen complete gezinnen met kinderen. Een kwart van de bewoners is twaalf jaar of jonger.''

Het lokalentekort in het basisonderwijs speelt vooral in nieuwbouwwijken. Sinds 1997 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de huisvesting. De prognoses waarop zij de planning van het aantal lokalen baseren blijken vaak te laag. Eén van de oorzaken is het hoge geboortecijfer in de jaren negentig.

Hoogleraar Onderwijsrecht D. Mentink van de Erasmus Universteit Rotterdam zei eerder in deze krant dat de kern van het probleem is dat gemeenten sinds 1997 klaslokalen moeten financieren uit het Gemeentefonds. ,,Een gemeente mag zelf weten of het geld van het Gemeentefonds naar nieuwe lokalen of naar bijvoorbeeld lantarenpalen gaat.'' Volgens Mentink zijn vooral kleine gemeenten daarom terughoudend met het bouwen van veel lokalen.

De bovenbouw van De Wonderboom is wegens het ruimtegebrek gevestigd in tijdelijke schoolwoningen: een rij aangepaste huizen, met elk twee lokalen en een zolder. Schoolwoningen worden ook in andere steden als noodoplossing gebruikt. Ter Haar vindt het lastig dat er geen centrale ruimte is voor alle leerlingen en geen kamer voor remedial teaching. ,,Individuele toetsen nemen we af in de wc.''

Volgens onderwijs-wethouder M.A. Fränzel (D66) was het grote aantal kinderen niet te voorzien. ,,De bevolkingsopbouw is hier heel anders dan in andere wijken.'' Fränzel ontkent de voorspellingen bewust te laag te hebben gehouden.

Volgens Fränzel worden de schoolwoningen binnenkort aangepast. ,,Er komen meer kleine ruimtes voor individuele begeleiding.'' En na de zomer wordt een nieuw gebouw opgeleverd, met zestien lokalen. Daarmee is het ruimtetekort volgens Fränzel opgelost.

Directeur C. Uppelschoten van De Malelande gelooft dat niet. ,,De komende vijf jaar komen er vooral veel kleuters bij. Voor hen zijn geen behoorlijke lokalen.'' Hij vindt de schoolwoningen niet geschikt voor groep 1 en 2. ,,Ik wil kleuters niet op de eerste verdieping plaatsen. Dat is te gevaarlijk.'' Bovendien is er bij de schoolwoningen te weinig speelruimte, vindt Uppelschoten. Drie scholen gebruiken hetzelfde plein. Er zijn ploegendiensten voor de pauzes.

Marijke de Jong uit 8b klaagt dat ze voor internetcomputers helemaal naar het hoofdgebouw moet, een paar honderd meter verderop. ,,En voor veel knutselspullen moet je ook daar heen'', zegt Arianne Bonsma. ,,Ook door de regen'', vult Marijke aan.