Africa Cup is the president's baby

Mali heeft met de organisatie van de Africa Cup een zware last op zich genomen. De tegenstanders van het toernooi vrezen de dag dat de voetballers het land verlaten.

Het toernooi om de Africa Cup heet het mirakel van Mali te zijn, omdat het op vijf na armste land ter wereld in staat blijkt een groot continentaal voetbalkampioenschap te organiseren. CAN (Coupe d'Afrique des nations de football), zoals het voetbaltoernooi kortweg genoemd wordt, doet de naam van Mali ontegenzeglijk goed, maar de tegenstanders van de Africa Cup vrezen de dag dat de voetballers het land verlaten.

De intelligentsia en de politieke oppositie zijn van mening dat de investeringen voor het toernooi onverantwoord zijn en Mali opzadelen met een schuldenlast waarvan het de vraag is of die ooit terugbetaald kan worden. Maar het toernooi is the president's baby, dus was het niet tegen te houden.

De regering ziet de Africa Cup als een ontwikkelingsprogramma met een sterke `aanjaagfunctie' voor de economie. De criticasters beweren dat president Alpha Oumar Konaré in de volksmond `Alpha' genoemd CAN wil gebruiken om na beëindiging van zijn ambtstermijn, in april van dit jaar, door te stoten naar een internationale functie. Voor een aftredend president is uit het oogpunt van status namelijk geen werk meer in Mali. Alpha heeft de Africa Cup uiteindelijk doorgedrukt, vrijwel zeker om zich op de valreep te profileren.

Onder druk van de Wereldbank, het Internationale Monetaire Fonds (IMF) en traditionele donorlanden als Nederland, Duitsland en Canada heeft Mali de ambities al flink moeten bijstellen. Er is danig geschrapt in het oorspronkelijke plan, zoals de bouw van nieuwe ziekenhuizen in de vijf speelsteden, een derde brug over de rivier de Niger in de hoofdstad Bamako en een asfaltweg naar het per auto vrijwel onbereikbare Kayes in het westen.

Pas na moeizame onderhandelingen stemden Wereldbank en IMF ermee in dat Mali een lening kreeg van China ter hoogte van 180 miljoen dollar, terug te betalen in zes jaartermijnen van dertig miljoen dollar. Part of the deal was dat Chinese bedrijven de openbare werken mochten uitvoeren, zonder dat er sprake was van een openbare inschrijving.

De Chinezen hebben het `26 Maart Stadion' met een capaciteit van 60.000 toeschouwers gebouwd en stadions in de overige vier steden gerenoveerd. Bovendien werd in het oostelijke Sikasso op veertig kilometer buiten de stad een nieuw vliegveld aangelegd, waarvan velen hardop het nut betwijfelden. De nationale assemblee, het parlement, heeft enkele maanden geleden om inzage in de cijfers gevraagd, maar niet gekregen. Uit die weigering mag worden afgeleid dat de kans op overschrijding van de begroting zeer aannemelijk is.

De vraag is alleen: met hoeveel? De financieel-directeur van het organisatiecomité COCAN heeft recent een bedrag van 150.000 dollar laten vallen, hetgeen dan als minimaal uitgelegd moet worden. Terwijl de regering de nadruk legt op de enorme verbetering van de infrastructuur en de stadions, die nieuwe kansen bieden aan de sportbeoefening door de jeugd, vinden de tegenstanders die uitgaven onverantwoord. Een straatarm land als Mali heeft in hun opvatting toch werkelijk wel andere prioriteiten dan investeringen in een voetbalkampioenschap.

Bovendien is de vraag gerechtvaardigd hoe lang die voorzieningen onderhouden kunnen worden. Als er straks geen geld meer is, kunnen er geen onderhoudswerkzaamheden meer verricht worden, zullen de wegen verslechteren en de stadions verpauperen. Zo gaat het namelijk al jaren in Mali.

De voornaamste problemen waarmee Mali worstelt zijn: de watervoorziening, de kindersterfte en de stakingen in het onderwijs. De helft van de bevolking beschikt niet over stromend water en Mali is een van de landen met de hoogste kindersterfte. Het onderwijs kampt al negen maanden met een staking van leraren, zodat de helft van het aantal scholieren even zolang thuiszit.

Bovendien is er grote onrust onder de studenten, die hun maandelijkse beurs van ongeveer 50 euro niet uitgekeerd krijgen. Aan hen is moeilijk uit te leggen, dat de overheid miljoenen in de Africa Cup investeert.

En dan is er nog de corruptie van Afrika, die ook in Mali welig tiert. Het is een publiek geheim, dat de ontwikkelingsgelden van de westerse landen deels worden doorgesluisd naar buitenlandse rekeningen en besteed worden aan luxe auto's en dure huizen. En het wordt Alpha aangerekend dat hij daaraan meewerkt, ook al is hij onder de bevolking redelijk populair.

Het aanzien van de president wordt merkbaar bij de thuiswedstrijden van Mali, die hij steevast bijwoont. Alpha wordt dan luidkeels door de voetbalsupporters toegejuicht. Maar volgens de oppositie heeft juist dat deel van de bevolking geen weet van de ernstige gevolgen die de Africa Cup voor het land zal hebben. Die mensen hebben aan eigenwaarde gewonnen nu het toernooi in Mali wordt gehouden. Zij hebben plezier en genieten van de voetbalwedstrijden. Die groep symboliseert de kortzichtigheid van de voetbalsupporter, waar monsieur le président goede sier mee maakt.