Eindelijk is er politiek debat

Prins Willem-Alexander houdt van spruitjes. ,,Heel apart zelfs'', zegt hij. Het voordeel van de monarchie is dat hij daar voor uit kan komen. Had hij kortstondig willen scoren in het Jeugdjournaal, dan had hij spruitjes moeten haten. Dat hadden de kijkertjes gewaardeerd.

Van de kroket hoor je te houden. Máxima houdt ook van kroket, zei ze, maar bedoelde ze wel de oneerlijke Hollandse kroket, gevuld met bouillonmeel? Samen met de gefrituurde bitterbal en de met heet vet doordrenkte diepvries-friet vormt die een unieke test voor de aanpassing aan onze culturele identiteit.

,,Kennen jullie de kroket in Argentinië?'', had een kind als vraag opgegeven.

,,Ja maar hij is iets anders. De binnenkant is voller'', zei ze en dan geruststellend: ,,Maar het is bijna hetzelfde idee.''

Willem-Alexander en Máxima ontvingen het Jeugdjournaal op kasteel Drakesteyn. Ze eten magnetronmaaltijden omdat ze door de drukte nauwelijks aan koken toe komen.

Vrijdagavond had ik een andere Zuid-Amerikaanse gezien. De uit Chili afkomstige Monica Melkert figureerde als getuige voor de geweldigheid van haar man Ad in het bewonderende Vara-programma Oog in Oog. Zij en Ad hadden elkaar voor het eerst ontmoet tijdens een jeugdconferentie over mensenrechten in Santiago, tegen Pinochet, toen Pinochet nog aan de macht was. Tegenover de wegsmeltende presentatrice Astrid Joosten bekende Ad Melkert dat Monica en hij wel aan elkaar hadden moeten wennen: ,,De manier waarop je dingen zegt of juist niet zegt. In je taal en gewoonten zitten vaak heel indirecte signalen. Dat is een cultureel gegeven en daar moet je aan wennen.'' Dat was paars oude stijl, een presentatrice die aan de lippen van de politicus hangt. Maar ,,wennen aan'' was ook het thema van fel debat. Over integratie van allochtonen en daar worden niet Máxima of Monica mee bedoeld, maar vrouwen in hoofddoek en mannen in kaftan. Het begon al vrijdag met gekrakeel in B&W over de toespraak van CDA-leider J.P. Balkenende over de ongewenstheid van de multiculturele samenleving. CDA-fractielid Gerda Verburg verdedigde haar baas in vage maar suggestieve bewoordingen en werd in de rede gevallen door twee boze allochtone journalisten. Een van hen, tv-maakster Samira Abbos, heeft zelfs het haar in Hollandse blonde kleur laten verven. Wat had zij als allochtoon te maken met Marokkaanse rotjochies die in Rotterdam roven en mishandelen? Die moeten worden opgepakt, vond ze. Verburg vervolgde in zeurderige kapotte grammofoonplaattrant dat ,,de mensen die hier komen moeten weten dat in dit land veel kan, maar dat zij ook respect moeten tonen''.

Meer debatteertalent toonde Balkenende in zijn discussie met D66-leider De Graaf in Buitenhof. Over het gemankeerde integratiebeleid van paars. Balkenende is vlotter, scherper en beknopter dan zijn voorganger De Hoop Scheffer. Een hele vooruitgang. Eindelijk debat na jaren paars monopolie door gebrek aan oppositie.

Reporter had een reconstructie van de val van De Hoop Scheffer. Die zat onder de plak van partijgenoot Hans Hillen, twijfelde voortdurend, was bang voor voorzitter Marnix van Rij en had anderhalf jaar na de verkiezingen al willen opstappen. Van Rij wilde niet met Reporter praten, maar stelde wel passages uit zijn pikante dagboek beschikbaar. Katholieke manier van onthullen. Bij gebrek aan beelden werd het verhaal van de gebrekkige samenwerking tussen Van Rij en De Hoop Scheffer geïllustreerd door een perfect gecoördineerd kunstschaatserspaar. Was dat bedoeld als ironie?

Toch was ondanks al dat debat over de stellingen van de nieuwe CDA-voorman het beste programma over gemankeerde integratie het drieluik De Akbarstraat van Felix Rottenberg. Over een arme Amsterdamse wijk waar autochtonen in zeven jaar allemaal waren verhuisd, omdat ze zich steeds meer geïsoleerd voelden. Er bleven alleen Marokkanen en Turken over. ,,Hoe moeten ze hier leren wat de Nederlandse normen en waarden zijn als 80 procent van deze wijk allochtoon is?'', vroeg een Marokkaanse researcher zich af. Daar zouden de politieke disputanten zich eens over moeten buigen.