D66-leider spreekt zich uit tegen JSF

D66-fractieleider De Graaf heeft zich gisteren tegen Nederlandse deelname aan de ontwikkeling van het Amerikaanse gevechtsvliegtuig, de Joint Strike Fighter (JSF), uitgesproken.

D66 is daarmee de eerste regeringsfractie die zich openlijk tegen het project verklaart. Daarbij zou Nederland 800 miljoen euro betalen, in ruil voor orders bij de Nederlandse industrie. Als Nederland meedoet aan de ontwikkeling van de JSF, betekent dat automatisch aanschaf van het toestel ter vervanging van de huidige F-16-gevechtsvliegtuigen, zo bleek vorige week uit vertrouwelijke kabinetsstukken. De VVD is juist vóór, terwijl de PvdA nog geen standpunt heeft ingenomen over het al dan niet meedoen.

Volgens departementale bronnen is minister Vermeend (PvdA, Sociale Zaken), mede uit oogpunt van werkgelegenheid, voor deelname aan de JSF. Zijn partigenoot minister Pronk (VROM) zou er daarentegen sceptisch tegenover staan. PvdA-fractieleider Melkert op zijn beurt toonde zich vorige week tamelijk positief over de deelname aan het project. Hij wees op het nut voor bedrijven om aan zo'n hoogwaardig project mee te doen, al mochten de kosten ,,niet worden afgewenteld op de belastingbetaler''.

Het Tweede-Kamerlid Timmermans, PvdA-woordvoerder voor defensie, heeft er tot dusverre vooral op gehamerd dat er voldoende tijd moet zijn voor de Kamer om een zorgvuldige beslissing te nemen. Timmermans zegt er niet voor te voelen, later tijdens een enquête te moeten uitleggen waarom er overhaast zoveel geld is uitgegeven.

D66-leider De Graaf zei gisteren tegenover het televisieprogramma Netwerk: ,,Ik zou zeggen: nu nog niet doen, want we beperken onze keuze, beperken onze flexibiliteit en het kost een enorme hoop geld wat we voorlopig beter voor andere dingen kunnen gebruiken.''

De D66-leider is van mening dat het beter is zo mogelijk met Europese partners in zee te gaan voor de vervanging van de huidige F-16 gevechtsvliegtuigen. ,,Als wij een krachtige Europese defensie-identiteit willen hebben, moeten we ook zorgen dat we een beetje gelijk kunnen oplopen met de andere Europese landen'', aldus De Graaf.

Volgens bronnen in Den Haag neemt ook D66-minister Brinkhorst (Landbouw) dit standpunt in. Vice-premier Borst, eveneens van D66, zou daarentegen nog geen standpunt over de kwestie hebben ingenomen.

Het kabinet zal mogelijk vrijdag een besluit nemen over de wenselijkheid van deelname aan het project, dat zou kunnen uitmonden in een order van ruim zes miljard euro, de grootste uit de Nederlandse geschiedenis.

Terwijl de betrokken VVD-bewindslieden sinds vorige week weer op één lijn zitten, is de PvdA er nog niet uit. Zowel binnen de Tweede-Kamerfractie als tussen de PvdA-ministers in het kabinet onderling bestaan volgens Haagse bronnen nog meningsverschillen. Het standpunt van minister-president Kok, die zich tot dusverre enigszins op de vlakte heeeft gehouden, zal naar verwachting de doorslag geven.